Uit: Straatjournaal, jaargang 14, nummer 147, april 2010

Origineel gereformeerd

Franca Treur - Dorsvloer vol confetti

Wie herinnert zich niet het Zeeuwse meisje dat in de tv-reclame margarine aanprees met de uitroep: “Geen cent te veel hoor!” Een lief integer meisje, gekleed in traditionele Zeeuwse klederdracht. Aan dat meisje moet je denken als je Dorsvloer vol confetti van Franca Treur leest. Ze verhaalt over de belevenissen van puber Katelijne, die zich staande moet houden in een ouderwets boerengezin waar de gereformeerde kerk via de bijbel regeert. De titel slaat allesbehalve op dit oerburgerlijke milieu. Katelijne is te midden van zes broers het enige meisje in het gezin. De jongens helpen met boeren, zij wordt geacht zich tot het huishouden te beperken. Voor een werkstuk over Zwitserse kerkhervormers bladert ze in Standvastig, een uitgave van de Gereformeerde Bijbelstichting. Op de boerderij wordt het Reformatorisch Dagblad gelezen en zegt de vader het Onzevader op. Als Katelijne gevraagd wordt wat ze het mooiste woord in de bijbel vindt, zegt ze: “Een iegelijk.”
Franca Treur (1979) is, hoe kan het ook anders, geboren en getogen in Zeeland. Ze studeerde Nederlands en literatuurwetenschap en schrijft voor het NRC en NRCnext. In deze – volgens mij behoorlijk autobiografische - roman beschrijft Treur haar hoofdpersoon Katelijne met een zekere afstand; ook heeft ze het over ‘de vader, de moeder en de oma’. Met diezelfde afstand schetst Treur het dagelijkse leven op de boerderij. Dit werkt goed, je ziet de beelden voor je als in een film.
Het boek bevat veel Zeeuwse woorden die soms om een verklarende woordenlijst vragen; maar die ontbreekt helaas. Bij ‘schoeve beesten’ en ‘De dag is geen kakstoel’ kun je je nog iets voorstellen, maar wat te denken van een ‘garretje’ van een gordijn of de ‘koppenspinders’ in de nok? Hoe dan ook: hier is een talent opgestaan, een talentvolle Siebelink(se) in de dop. Treur schrijft pakkend en stilistisch origineel. Wel is de vraag of ze het niveau van Dorsvloer vol confetti kan prolongeren.
Over dit boek is nogal wat ophef onstaan. In september 2009 kwam het uit en onlangs verscheen de dertiende druk al! In het NRC mocht Treur de boekenbijlage opluisteren, in het kader van het actuele Boekenweekthema Opgroeien in de letteren. Dit deed ze met een aan haarzelf gerichte brief die slim inhaakte op haar boek: ‘Ik wens je veel confetti op je pad.’ Misschien is alle ophef niet ietwat overdreven en kun je je afvragen of ‘het geloof ’ opnieuw een reden moet zijn om dit boek aan te schaffen. Overigens had de cover van mij best opgesierd mogen worden met een foto van de auteur, in de Zeeuwse klederdracht die velen herkennen van “Geen cent teveel hoor!”

Uitgeverij Prometheus, ISBN 978 90 446 1023 9