Tekst: Kees de Bakker

Juni: Maand van het Spannende Boek

Inpakken en weglezen

Een lekker literair opwarmertje voor de Grote Vakantie: vijf prachtthrillers die zich ieder afspelen op vijf Europese zomerbestemmingen. Straatjournaals boekrecensent Kees de Bakker neemt u mee langs het platteland van Engeland en Noorwegen, de kust van Zweden en Sicilië en tot slot naar de Griekse hoofdstad Athene. Smullen!
 

1. Grote intriges in het Engelse Yorkshire

We beginnen in het sfeervolle, landelijke (en fictieve) dorp Eastvale, Yorkshire, Midden-Engeland. De hoofdstad van Yorkshire is Leeds, gemakkelijk bereikbaar met de trein vanaf Londen, zo ook in de thrillers van Peter Robinson (1950). De schrijver is zelf geboren en getogen in Leeds, maar vestigde zich naderhand in Canada.
Overmacht is Robinsons vijftiende thriller met in de hoofdrol inspecteur Alan Banks, die wordt bijgestaan door inspecteur Annie Cabbot. De plot van deze thriller is ingewikkeld maar meeslepend beschreven. Twee homo’s worden dood gevonden. Vermoord? Het ziet er op het eerste gezicht naar uit dat slachtoffer Mark Hardcastle zijn veel oudere partner Laurence Silbert heeft vermoord en daarna zelfmoord heeft gepleegd. Motief: wraak. En wel voor een foto, waarop Marks geliefde Silbert te zien is met een andere man. Maar de feiten blijken al snel anders te liggen: Silbert was een spion, misschien zelfs een dubbelspion, in dienst van de Briste geheime dienst MI6 - en had gewoon een afspraak met een collega. De gewraakte foto is gemaakt door de jonge vrouwelijke detective Tomasina (Tom) Savage op verzoek van leraar Derek Wyman. De laatstgenoemde is jaloers op Mark omdat hij een steeds grotere invloed krijgt in het dorpstheater waar hij zélf zijn zinnen op heeft gezet. Dan worden inspecteur Alan Banks en zijn collega Annie Cabbot plotseling van de zaak gehaald. Heeft MI6 toch nog iets te verbergen?
Het uitermate treurige slot - als Banks na een ongeluk naar huis terugloopt en de nattigheid op zijn gezicht voelt; niet wetend of het bloed, regen of tranen zijn – blijft nog dagen nazoemen in je hoofd.  

Peter Robinson – Overmacht, ISBN 978 90 229 95 013
 

2. Onheilspellende rust op het Noorse platteland

We steken de Noordzee over richting Noorwegen. Mijn voorkeur is dat te doen met de boot naar de havenstad Bergen, waar ondergetekende zelf acht maanden heeft gewoond. (Ook leuk: van het Deense Hirtshals naar het zuid-Noorse Larvik varen – maar dat terzijde). Hier, op het onheilspellende Noorse platteland, spelen de thrillers van Karin Fossum - de grande dame van de Noorse misdaadliteratuur - zich af. Glitter en glamour zul je niet vinden in Fossums boeken; de schrijfster heeft een sterke voorkeur voor sociaal-realistisch drama en dito karakters.

Detective Konrad Sejer past mooi in dat plaatje; de hoofdpersoon is een wat nuchtere, serieuze speurder, die zich in iedere zaak vastbijt tot hij beet heeft - daarbij geassisteerd door zijn trouwe hulp Jacob Skarre. Het plot van Kwade wil gaat over drie jongens - Axel Friman, Philip Reilly en Jon Moreno - die een feestje hebben gevierd en daarna de Vietnamees Kim van Chau een lift naar huis geven. Van Chau wordt later dood gevonden in een bevroren meertje. Het drietal weet van niets. Of toch wel? Tijdens een vakantie-boottochtje van de drie jeugdvrienden springt of valt Jon uit de boot en komt niet meer boven. De andere twee ondernemen niets om hem te redden. Jon voelde zich vreselijk schuldig over de dood van de Vietnamees, blijkt later uit zijn dagboekaantekeningen. Wisten zijn twee vrienden van dit ‘belastende’ dagboek? Sejer en Skarre moeten het doen met weinig aanknopingspunten. Wie zou deze twee onopvallende jongens dood willen hebben en waarom?

Karin Fossum - Kwade wil, ISBN 978 90 414 15585
 

3. Koude oorlog aan de Zweedse kust

Van Noorwegen kun je heel gemakkelijk naar Zweden rijden. We gaan naar het provinciale plaatsje Ystad, dichtbij Malmö, het domein van inspecteur Kurt Wallander - de bewierookte maar immer gekwelde held van bestsellerauteur Henning Mankell.
In deze laatste aflevering van de Wallander-reeks wordt de vermoeide en zieke inspecteur geconfronteerd met een persoonlijke kwestie: de verdwijning van de schoonvader van zijn dochter Linda. Wallander spreekt de gepensioneerde schoonvader Håkan von Enke op diens 75ste verjaardag in Stockholm, waar Håkan hem vertelt over zijn tijd als hooggeplaatst officier bij de Zweedse marine. Zijn specialiteit: de jacht op onderzeeërs. Hij haalt daarbij een pijnlijke herinnering op aan een incident ten tijde van de Koude Oorlog, waarbij hij plotseling een vrijwel zeker vijandige, Russische onderzeeër in het vizier kreeg. Op het moment dat commandant Håkan wilde overgaan tot aanval en vernietiging, greep de Zweedse regering in en moest hij zich terugtrekken. Uit zijn verhaal klinkt grote frustratie. De volgende dag verdwijnt Håkan tijdens zijn ochtendwandeling in het Liljanswoud.
Niet lang daarna volgt een nieuw drama: Wallander moet op zoek naar de moordenaar van Håkans vrouw Louise - die inmiddels ook is verdwenen, maar al snel dood gevonden wordt in een park. In haar tas zitten Russische documenten, waarbij de verdenking rijst dat Louise of Håkan – of misschien wel beiden – verwikkeld waren in een uit de hand gelopen spionagezaak op het hoogste niveau.
Het zal Wallanders laatste zaak zijn. En wat voor één. De gekwelde man is een prachtige thriller, die weliswaar sloom verloopt, maar erg knap in elkaar zit.

Henning Mankell – De gekwelde man, ISBN 978 90 445 1524 4
 

4. Dood en verderf in een Siciliaans havendorp

We reizen in één ruk door naar het zinderende zuiden van Europa, naar het plaatsje Vigàta, op het Italiaanse eiland Sicilië. Op de kaart komt het dorpje niet voor; misschien heeft de Italiaanse schrijver Andrea Camilleri (1925) het plaatsje verzonnen? Camilleri woont al jaren in Rome, maar werd geboren in de havenplaats Porto Empedocle, dichtbij Agrigento. We moeten maar aannemen dat Vigàta - waar Camilleri’s hoofdpersoon commissaris Montalbano de scepter zwaait - daar ongeveer gesitueerd zal zijn. Auteur Camilleri heeft humor, is niet te zwaarmoedig en beschrijft een fijn politieteam van kostelijke types, zoals telefonist Catarella,  die zich immer verspreekt. En hij laat zijn commissaris van lekker eten houden, zowel thuis – bereid door zijn huishoudster – als in restaurants. Maar als Montalbano een zaak heeft, is het hek van de dam en eten volstrekt onbelangrijk.
In Zeven maandagen met Montalbano raakt commissaris Montalbano danig in de war van een aantal moorden die op het eerste gezicht nogal futiel lijken: er worden achtereenvolgens een vis, een kip, een geit, een ezel en een olifant om het leven gebracht. Iedere brute dierenmoord vindt plaats op een maandag. Zeven maandagen gaat dat zo door, iedere volgende week een groter dier. Voor Montalbano is het duidelijk dat het laatste slachtoffer een mens zal zijn…
Zoals altijd is deze korte Camilleri ook al weer veel te snel afgelopen. Opnieuw een pareltje onder de Montalbano’s.

Andrea Camilleri – Zeven maandagen met Montalbano, ISBN 978 90 76270 562
 

5. Griekse tragedie in chaotisch Athene

We vliegen door naar een ander, warm Zuid-Europees land; het door de financiele crisis geplaagde Griekenland. In de zinderend hete en chaotische hoofdstad Athene spelen zich de verhalen van Petros Markaris af. De auteur woont zelf in Athene, maar groeide op in Istanbul, Turkije, als zoon van een Griekse moeder en een Armeense vader. Behalve politieromans schrijft hij ook opiniestukken en scenario’s voor film en televisie.
We volgen de eigenzinnige hoofdpersoon commissaris Kostas Charitos in zijn krakkemikkige auto Mirafiori in het drukke verkeer van Athene. De enige ontspanning die deze knorrige maar toch aimabele commissaris zichzelf gunt is het bladeren door zijn Dimitrakos - een soort Dikke Van Dale - waarin hij de betekenis van woorden opzoekt - zoals het woord ‘terreur’. Niet voor niets zo blijkt al snel.
Want op een kwade dag wordt zijn dochter Katerina het slachtoffer van een kaping van een boot die van Piraeus – de haven van Athene - naar Kreta vaart. Charitos schiet te hulp, maar wordt onmiddellijk teruggehaald naar Athene omdat daar vier reclame-acteurs zijn vermoord. Het is zijn taak om de gemaskerde moordenaar - die het vooral voorzien lijkt te hebben op homo’s - te vinden. Uiteraard slaagt de ervaren commissaris Charitos er in deze moordzaak op te lossen, ondanks het feit dat zijn baas en de minister hem niet willen betrekken bij de arrestatie van de dader. De dader bekent, zaak opgelost. Charitos doet vervolgens echter een interessante ontdekking: de moorden werden in opdracht van iemand anders gepleegd. Wie is deze mysterieuze man en wat heeft hij van doen met de eerdere, schijnbaar opgeloste kapingszaak?

Petros Markaris – Bloedrechters, ISBN 978 90 229 95 990