Conserve's Leessite

Cokehandel, ripdeals en dappere mannen en vrouwen

Spannend, maar wel heel erg een promo voor de USO

Cocaïne verstopt in koeienmagen, of in bevroren vorm op een partij asperges uit Peru. Keiharde misdaadsyndicaten die nergens voor terugdeinzen in hun gevecht om het monopolie in de drugshandel. En een vrouw die – behoorlijk naïef – zich voor het karretje van deze criminelen heeft laten spannen. Dat zijn de belangrijkste ingrediënten van De prijs, de thriller die Willem Asman en Marcel van de Ven afgelopen voorjaar de Gouden Strop opleverde.

Hinderlijk

Het is een spannend verhaal, goed geschreven (laat dat maar aan Asman over) en gedegen onderbouwd. Maar ook leest het – en dat is best hinderlijk – als één lange reclamespot voor de mannen en vrouwen van de Unit Specialistische Operaties. Stuk voor stuk dapper, rechtschapen, vervuld van idealisme en vastberadenheid. Geen smetje aan te ontdekken, mensen van staal en teflon, maar ook met het hart op de goede plaats, die voor elkaar door het vuur gaan. Het is een beetje te veel van het goede. En het houdt bovendien het verhaal op diverse momenten nodeloos op.

Over de auteurs

Willem Asman (1964) studeerde rechten aan de Universiteit van Amsterdam en werkte jarenlang als jurist. In 2006 verscheen zijn eerste thriller, De Cassandra Paradox, die genomineerd werd voor de Gouden Strop, de hoogste prijs in het Nederlandse thrillerlandschap. Hij won deze prijs daadwerkelijk in 2017 met Enter, het eerste deel van zijn trilogie Rebound. Bij het schrijven van De Prijs, het eerste deel van wat wederom een trilogie moet worden, werkte hij voor het eerst samen met een co-auteur, Marcel van de Ven. Ook dit boek leverde hem een Gouden Strop op.

Marcel van de Ven is voormalig undercover politieman. Hij maakte tien jaar lang deel uit van de Unit Specialistische Operaties (USO). Over zijn ervaringen als undercoveragent schreef hij het non-fictieboek De kooi. Hij trad op in de televisieprogramma’s Hunted en Ontvoerd.

Dode koeien

Het verhaal begint meteen spannend: een veetransport wordt ergens in Frankrijk geramd door een busje. In de ravage die ontstaat: dode en levende koeien op de snelweg, te midden van autowrakken en gewonde mensen, duiken mannen in witte pakken op die de koeien snel afvoeren. Pas later wordt duidelijk dat deze mannen niet van een of andere hulpdienst waren en dat de dieren ieder een flinke partij coke in hun maag hadden. Het ene misdaadsyndicaat heeft het andere een loer gedraaid, miljoenen euro’s aan cocaïne wisselden bij deze ripdeal van eigenaar.

Specialistische operaties

De Unit Specialistische Operaties, een politie-eenheid die met name bij zware misdaad actief is, wordt ingeschakeld. Al snel blijkt dat de ripdeal in Frankrijk niet op zichzelf staat. In de haven van Rotterdam wordt een container met asperges uit Peru aangetroffen, boordevol coke. Zowel het veetransport als de aspergecontainer blijken op papier banden te hebben met een veganistische restaurantketen.

Wat volgt is een uiterst gedetailleerd verhaal over de operatie die in gang gezet wordt. Al snel is duidelijk dat een Frans misdaadkartel achter de smokkel zit, een groep die bij tegenwerking er niet voor terugdeinst om mensen zorgvuldig stukje voor stukje levend in mootjes te hakken. Maar die veganisten, wat is hun rol in het geheel?

Daklozen

Geroutineerd schetst Asman hoe Gita, de eigenaresse van het veganistisch bedrijf, enkele jaren geleden begon met koken voor daklozen en verslaafden, daarna vanuit een foodtruck aan festivalpubliek leverde en vervolgens een winkel opende. Inmiddels is ze schatrijk, heeft vijf restaurants door het hele land en staat op het punt om de sprong naar het buitenland te maken. Maar haar handtekening blijkt onder allerlei dubieuze facturen en contracten te staan.

Na het spannende begin met de ripdeal op de Franse snelweg, duurt het even om in het verhaal te komen. In kleine hoofdstukjes lijken Asman en Van de Ven van de hak op de tak te springen. Wie is wie en wat is hun rol in het verhaal, vraag je je enige tijd af. Maar dan komen die verhaallijnen bij elkaar en ontstaat een beeld.

Tot in detail

Uitvoerig volgen Asman en Van de Ven de werkwijze van de USO. Tot in detail belichten zij de precisie en de voorzorgsmaatregelen die de groep neemt, van minuut tot minuut volg je ze als ze binnendringen in het hol van de leeuw. Best spannend allemaal, maar steeds vaker komen er momenten dat je wilt roepen: schiet nou eens op. Het is ongetwijfeld realistisch, maar een boek stelt andere eisen dan een werkelijk uitgevoerde politie-actie.

Irritatie

Bovendien gaat dat volkomen kreukvrije imago van die mannen en vrouwen van de USO op den duur irriteren. Allemaal mensen voor wie hun werk boven alles gaat, maar toch ook supergoede vaders en trouwe echtgenoten. Zelfs als een huwelijk sneuvelt vanwege het alle aandacht opeisende werk van de mannen, dan nog gebeurt dat in goed overleg en alle redelijkheid.

Nogmaals, De Prijs is goed geschreven, bij vlagen behoorlijk spannend en geeft een goed inkijkje in de wereld van specialistisch politiewerk. Maar toch, mogen bij de twee delen die nog moeten volgen in deze trilogie, die USO-mensen misschien iets minder een bordkartonnen ideaalbeeld weerspiegelen?

Sonja de Jong

Willem Asman en Marcel van de Ven – De Prijs. A.W. Bruna, ISBN 978 94 005 1474 4, 496 pagina’s, € 22,99, mei 2025