Conserve's Leessite

Als Suzanne zoekraakt

Ambitieus, maar niet helemaal geslaagd

Het is een behoorlijk ambitieus project dat Wanda Bommer met haar nieuwe roman De zevende onderneemt. In een smeuïge mix van fantasy, thriller, vriendenroman en nog wat andere genres vertelt ze een verhaal dat absoluut origineel te noemen is. En zoals altijd is het boek een mix van humor met een serieuze ondertoon. Helaas lijkt ze dit keer na de eerste helft de controle over haar personages een beetje kwijt te raken. Past op zich goed bij haar verhaal, waarover straks meer, maar doet toch wel veel af aan je enthousiasme als lezer.

Over de auteur

Wanda Bommer (1969), jarenlang werkzaam als boeker van de band De Dijk, begon met het schrijven van korte verhalen in 2005. Ze volgde de Schrijversvakschool in Amsterdam en tegelijk met haar afstuderen daar verscheen haar debuutroman Boom (2008). Vijf andere romans volgden in rap tempo. Daarna, vanaf 2020, werd het lange tijd stil. De Zevende is – geheel conform de titel – haar zevende boek.

Pandemieën

Al in haar voorlaatste roman, De Ark, boog Bommer zich over thema’s als overbevolking, klimaatverandering en pandemieën. Diezelfde onderwerpen stelt ze ook nu weer aan de orde, al valt dat lange tijd niet op. Centraal staat een vriendengroep die al meer dan vijfentwintig jaar regelmatig samen etentjes organiseert en dan een avond lang eindeloos eet, drinkt en vooral ouwehoert. Er is iets bijzonders met zes van die zeven mensen, maar dat hier al verklappen zou zonde zijn. Het is aan de lezer zelf om daarachter te komen en trouwe lezers van Bommers werk zullen daar niet veel moeite mee hebben.

Stekelig

De vriendschap, hoe langdurig ook, lijkt niet erg diepgaand te zijn, want de gesprekken tussen de zeven (nummertje acht van de groep ontbreekt dit keer, omdat hij als bekende gitarist voor een tournee in Amerika verblijft) blijven oppervlakkig en ook best een beetje stekelig. Allemaal grapjes natuurlijk, maar – zoals tafelgenoot Suzanne regelmatig zegt – In elk grapje zit een gaatje waar de waarheid doorheen lekt. En die wat ongemakkelijke stemming wordt er niet beter op als Wies, de gastvrouw van die avond, voorstelt om een spelletje Blackbox te gaan spelen: iedereen moet op een briefje een antwoord geven op heikele vragen, zoals ’Wie in onze groep heeft het laagste IQ’.

Hoofdzonden

Leonoor maakt het nog een graadje erger door te opperen de vragen toe te spitsen op de zeven hoofdzonden. Wie van ons is het gulzigst, het gierigst, het ijdelst enzovoort. Wat te verwachten valt, gebeurt uiteraard: de persoon op wie telkens opnieuw de meeste stemmen vallen, Suzanne, wordt boos. En stapt op, recht de koude winternacht in.

Tweede laag

En daarmee opent de tweede laag in het boek. Suzanne blijkt vanaf dat moment spoorloos verdwenen en dus worden de andere zes de volgende dag stuk voor stuk verhoord op het politiebureau. Wij als lezers weten ondertussen wel degelijk waar Suzanne gebleven is. Wederom zoiets wat de lezer zelf maar moet ontdekken, want juist de verrassing over deze volkomen onvoorspelbare ontwikkeling geeft het verhaal een zwieper van jewelste.

Verwarring

Lange tijd beseft Suzanne zelf ook niet waar ze nu eigenlijk terecht gekomen is. Verwarring die wederzijds blijkt te zijn, want de bewoners van die plek arriveren er over het algemeen na een bewuste zoektocht ernaar, en Suzanne vormt daarop een raadselachtige uitzondering.

Tot zover is het nog een heerlijke carrousel waarin Bommer je meesleept. In spitsvondige dialogen, beeldende beschrijvingen en kleurrijke vergelijkingen weet zij de wereld van de vrienden en die waarin Suzanne beland is, tot leven te wekken. Haar personages, hoe onuitstaanbaar ze vaak ook zijn, sprankelen, haar verhaal sleept je van de ene verbazing naar de andere.

Serieuzer

Maar naarmate Suzanne ontdekt waar ze terecht gekomen is en wat er van haar verlangd wordt, wordt de toon serieuzer. Degenen die haar ontvoerd hebben (of is er helemaal geen sprake van een ontvoering?) blijken een buitengewoon ambitieus doel voor ogen te hebben: de toenemende polarisatie tegengaan. Want, zo beweren zij, er is sprake van leugens en bedrog in de media en álle nieuwsbronnen werken daaraan mee. Wat die leugens behelzen en waarom die verteld worden, wordt niet echt duidelijk.

Er volgen warrige discussies over de begrippen links en rechts zonder enige onderbouwing. De covid-pandemie en de daaropvolgende maatregelen als lockdown en covidpaspoort worden gehekeld, en er lijkt sprake van een soort wereldwijd complot om de bevolking naar de ratsmodee te helpen.

Kwijt

Vanaf dat moment is Bommer me kwijt. Als je iets beweert, fictie of feiten, zorg dan in elk geval voor onderbouwing en die ontbreekt hier. Het heeft de schijn ervan dat de schrijfster het zelf eigenlijk ook niet allemaal meer zo helder zag. Doodzonde, want een in aanleg ijzersterk verhaal dooft daardoor als een nachtkaarsje uit. Zes jaar heeft ze aan dit boek gewerkt, wellicht had ze het ook nog een zevende jaar moeten geven.

Sonja de Jong

Wanda Bommer – De zevende, Brandt, ISBN 978 94 933 1958 5, 320 pagina’s, € 22,50, oktober 2026