Adolfsson, Maria - Doggerland 2 - Stormwaarschuwing
Adolfsson, Maria - Doggerland 3 - Tussen de duivel en de zee
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 1 - Zonder gezicht
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 2 - Negen
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 3 - 18 graden onder nul
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 4 - Motief X
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 5 – X manieren om te sterven
Alders, Hanny - De kopiist
Alders, Hanny - De volmaakte ketter
Alders, Hanny - Non nobis – Ondergang van de Tempelorde
Andersen, Johan - Zonder genade
Andriesse, Peter - Claire Obscure
Appel, René - Overschot
Appel, René - Dansen in het donker
Arlidge, M.J. - Helen Grace 10 – Niemand zeggen
Baay, Reggie - Het lied van de goden
Banville, John - Sneeuw
Bax, Wim - Hou het stil
Bengtsdotter, Lina - Charlie Lager 3 – De man die een vreemde was
Bergeys, Roland - Blindelings
Berkleef, Bernice - Bloedsteen
Berry, Steve - Cotton Malone 14 - Het Maltadocument
Bijlsma, Rob - Kerken van goud, dominees van hout
Blau, Sarah - De anderen
Blædel, Sara - Het meisje onder de boom
Börjlind, Cilla & Rolf - Bevroren goud
Börjlind, Rolf & Molly - De duisternis tussen ons
Bossenbroek, Martin - De wraak van Diponegoro
Brabander, Eric de - Het geluid van naderend onweer
Brekel, Manon van den - Massa-executies op Sulawesi
Brokken, Jan - De tuinen van Buitenzorg
Brouwers, Jeroen - Cliënt E. Busken
Brundage, Elizabeth - Het verdwijnpunt
Brusse, Peter - Ach, Engeland - De Brexit Editie
Bryndza, Robert - Kate Marshall 1 - Zonder gezicht
Bryndza, Robert - Kate Marshall 2 - Schaduwland
Buschman, José - Couperus in de Oriënt
Camilleri, Andrea - De methode Catalanotti
Camilleri, Andrea - De vorm van water
Candlish, Louise - Nieuwe vrienden
Connelly, Michael - Een gewaarschuwd man
Connelly, Michael - De wet van de onschuld
Cooper, Robert - The Ambassadors
Craven, M.W. - Washington Poe 1 - Brandoffer
Craven, M.W. - Washington Poe 2 - Zwarte zomer
Daanje, Anjet - De herinnerde soldaat
Dahl, Arne - Nachtmerries
Dean, Will - Tuva 1 – De jacht
Declercq, Matthias M.R. - De ontdekking van Urk
Dis, Adriaan van - KliFi - Woede in de republiek Nederland
Dis, Adriaan van - Adje doet heel druk
Dis, Adriaan van - De rat van Arras
Dröge, Philip - Moederstad
Durlacher, Jessica - De Stem
Dürrenmatt, Friedrich - Justitia
Edvardsson, Mattias - Een heel gewoon gezin
Ellory, R.J. - De derde kogel
Elstad, Lotta - Ik weiger na te denken
Engman, Pascal - Vanessa Frank 2 – Femicide
Ersson, Svea - Hej Denemarken
Fabricius, Johan - Het gordijn met de ibissen
Fabricius, Johan - Achter in de Molukken
Fabricius, Johan - Dipanegara
Ferrier, Deryck J.H. - In de ban van de bosgeest – Ontmoeting met Panaike
Fosse, Jon - Ik is een ander – Septologie III-V
Fossum, Karin - Zwanenzang
Frech, Steve - Wat je ons hebt afgenomen
Frennstedt, Tina - Countdown
Frerichs, Lieneke - Nescio. Leven en werk van J. H. F. Grönloh
Freriks, Philip & Lili - Les chats de Lili – De katten van Lili
Fuglehaug, Randi - Vrije val – Deel 1 Fjordenreeks
Galbraith, Robert - Kwaad bloed
Urturi, Eva García Sáenz de - Aquitanië – Land van water
Urturi, Eva García Sáenz de - De heren van de tijd
Garschagen, Melle - Stem van het Britse Volk
Geemert, Ko van - Verstoten uit het paradijs
Gerge, Tove - De jongen
Gómez-Jurado, Juan - De rode koningin
Grisham, John - De storm
Grund, Maria - De hoofdzonde
Guillou, Jan - De tweede doodzonde
Guillou, Jan - Het einde van het verhaal
Harari, Yuval Noah - 21 lessen voor de 21ste eeuw
Hardus, Werner van den Belt en Bob - De schilders van de Duin- en Bollenstreek
Hendriksma, Martin - Aan zee
Hermans, Willem Frederik - Conserve
Highsmith, Patricia - De getalenteerde meneer Ripley
Highsmith, Patricia - Stille wateren
Hollander, Loes den - Wacht maar af
Holst, Christoffer - Bloedrode midzomeravond
Horst, Jørn Lier - De Katharine-code
Enger, Jørn Lier Horst en Thomas - Rookgordijn
Indridason, Arnaldur - Boven water
Jalonen, Olli - De hemelproef
Jansen, Han Gieske en Godfried - Wonosoepono
Jansson, Susanne - Winterwater
Jehoel, Gaila - Het culturele netwerk van Jan van Scorel
Jonasson, Jonas - Zoete zoete wraak bv
Jónasson, Ragnar - Inktzwart
Jong, Jessica de - De Hollandse studente
Kars, Marjoleine - Bloed in de rivier
Kepler, Lars - Spiegelman
Kerr, Philip - Hitlers vrede
King, Stephen - Later
King, Stephen - Billy Summers
Knibbe, Ariën - Het verzwegen verbond
Kousbroek, Rudy - Het Oostindisch kampsyndroom
Kouwenhoven, ​​​​​​​Arlette - Van Elburg tot Deshima - Zes eeuwen familie Feith
Leuwsha, Tessa - Plantage Wildlust
Lunde, Marja - Het einde van de oceaan
Mandela, Dumani - Op de vlucht voor apartheid
Marsons, Angela - Kim Stone 2 – Wreed spel
Leod, Cynthia Mc - Hoe duur was de suiker?
Meyer, Deon - Bennie Griessel 7 - Donkerdrif
Michielsen, Dido - Lichter dan ik
Mo, Johanna - De nachtegaal
Morgan, Tica - Mooie Moorden 3 - Kwade Hoek
Nyström, Peter Mohlin & Peter - Het laatste leven
Nesbø, Jo - Koninkrijk
Nieuwenhuys, Rob - Oost-Indische spiegel
Nijholt, Willem - Een ongeduldig verlangen. Herinneringen
Noordhoek, Wim - De gabardine regenjas
Oksanen, Sofi - Het hondenpark
Onderdenwijngaard, Arjan - Multatuli leeft in Lebak
Overman, Mariska - Noorderlicht
Pagie, Nathalie - Helsinki
Parra, Bodil de la - Het verbrande huis
Pedersen, Kim Faber & Janni - Hoogzomer
Petterson, Per - Mannen in mijn situatie
Ramqvist, Karolina - De berenvrouw
Rensburg, Rudie van - Klem
Reybrouck, David Van - Revolusi
Riel, Ane - Beest
Rankin, Ian - Een web van leugens
Redmond, Roline - De Doorsons
Rehwinkel, Peter - Amalia - De plicht roept
Roberts, Nora - Erfenis
Rose, Karen - In alle onschuld
Rosenfeldt, Hans - Wolfzomer
Roslund, Anders - Drie jaar
Sarenbrant, Sofie - Emma Sköld 1 - Berouw
Sarenbrant, Sofie - Emma Sköld 2 - Jaloezie
Schepp, Emelie - Jana Berzelius 6 –Sub rosa
Seeck, Max - De trouwe lezer
Smeulders, Eveline Sint Nicolaas en Valika - Slavernij
Slaughter, Karin - Valse getuige
Smeets, Hubert - Een wonderbaarlijk politicus – Hans van Mierlo, 1931-2010
Skördeman, Gustaf - Geiger
Smis, Paul Christiaan - Harald - Een historische novelle
Solstad, Dag - Roman 11, boek 18
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 7 - Zwarte schapen
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 8 - Gevallen engelen
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 9 - Bittere bloemen
Sylvester, Joyce - Bent ú de burgemeester?
Tangen, Geir - Dodemanstango
Tangen, Geir - Hartenbreker
Timmerije, Anneloes - De mannen van Maria
Tremain, Rose - Eilanden van genade
Tudor, C.J. - De anderen
Veen, Rob Chrispijn & Herman van - Bevrijdingskind
Verhoef, Esther - De nachtdienst
Vervoort, Hans - Zo tedere schade…
Veth, Bas - Het leven in Nederlandsch-Indië in 1900
Vis, Jacob - Tandem
Vijverberg, Pauline - De achtste zonnebloemen
Vleuten, Diederik van - Daar werd wat groots verricht
Vlugt, Simone van der - De kaasfabriek
Vuure, Rob van - Nagelaten Werk
Webb, Katherine - De verdwijning
Woud, Auke van der - Het landschap - De mensen

Conserve's Leessite

Boekbesprekingen en leestips


Non nobis – Ondergang van de Tempelorde - Hanny Alders

Een overtuigende historische roman

Deze roman kan een brugfunctie vervullen tussen ‘ontwikkeld lekenpubliek’ en wetenschap

Ruim 900 jaar na haar ontstaan mag de Orde van de Tempeliers zich verheugen in een groeiende belangstelling. Dat leidt tot veel fundamenteel- en populairwetenschappelijke publicaties, maar helaas ook ronduit onhistorische fantasie. De feitelijke geschiedenis van de Tempelorde heeft geen fantasie nodig, het echte verhaal is boeiend genoeg. Een verhaal dat loopt van het ontstaan in het Heilige Land (1114-1120), kort na de Eerste Kruistocht (1096-1099), en de opheffing na de schijnprocessen geregisseerd door onder meer de Franse koning Filips de Schone. Deze werden tussen 1307 en 1314 gevoerd en zijn gedocumenteerd door de goed bewaard gebleven officiële verslagen van de verschillende door Staat en Kerk ingestelde onderzoekscommissies.

Deze verslagen worden steeds meer wetenschappelijk onderzocht door gerenommeerde historici.2) Hoe nauwkeurig en beschrijvend hun wetenschappelijke studies ook zijn, ze richten zich vooral op de wetenschappelijke feiten, zoals het hoort. Ze zijn niet in de eerste plaats bedoeld om inzicht te geven in hoe de betrokken Tempeliers alles (kunnen) hebben ervaren. Om in deze lacune te voorzien kan betrouwbare historische fictie van dienst zijn. Een goed voorbeeld van zo’n historische roman is Non nobis – Ondergang van de Tempelorde door Hanny Alders.

De Nederlandstalige pocketversie uit 1999 die hier wordt besproken, maar in tegenstelling tot de paperback, niet meer leverbaar is, telt 500 bladzijden. Deze worden gevolgd door nog eens 34 bladzijden verantwoording en documentatie plus een nawoord. Daarin gaat de auteur in op recensies van eerdere edities en ontvangen vragen. Dit alles illustreert en ondersteunt het beeld dat direct al ontstaat bij het lezen van het boek: Alders doet veel moeite om het werk historisch goed te onderbouwen en te verantwoorden. Zij wil een verhaal vertellen zoals het zich, ook volgens historische inzichten, toentertijd heeft kunnen afspelen.

Non nobis beschrijft in drie chronologische delen de belevenissen van de Engelse Tempelridder Richard de Bastaard tussen oktober 1307 en maart 1314. Begin oktober 1307 wordt hij, zoals later blijkt om zijn eigen veiligheid te waarborgen, weggestuurd uit ‘zijn’ Tempelhuis in London. Zonder specifiek doel reist Richard naar Frankrijk. Daar maakt hij als toeschouwer de arrestatie mee van zijn Franse broeders. Met een mengeling van ongeloof, wanhoop en vertrouwen op Pauselijke bescherming, zoekt Richard vervolgens de steun van de kerk. Tevergeefs. De macht van het koninklijk apparaat en de daarmee afgedwongen volgzaamheid van Paus en geestelijkheid blijken uiteindelijk te groot.

Richard initieert, organiseert en leidt, tegen grote persoonlijke fysieke en psychologische kosten in, het Tempeliersverzet in Frankrijk en Engeland. Verzet dat vooral de vorm krijgt van het helpen ontsnappen en dan organiseren van Tempeliers, het fysiek en moreel ondersteunen van gevangen Tempeliers, inclusief de laatste Grootmeester Jacques de Molay. En het bij adel en geestelijkheid in Frankrijk en Engeland bepleiten van steun aan de Orde. De hoofdtitel van het boek, Non nobis, vertaald ‘niet (om) ons’, dekt de lading goed: Richard en zijn medestanders denken bij hun inspanningen uitsluitend aan het belang van recht voor de Orde en niet aan hun persoonlijke belang of veiligheid.

Het verhaal kent veel overtuigende details, zoals de beschrijving van locaties, aangeduid op de twee kaarten in het boek. De weergave van leven en reizen in buitengebied en steden is levensecht, net als die van het leven van de landadel met inbegrip van details rond persoonlijke kleding en toernooien. Effectief onsmakelijk zijn de beschrijvingen van de vroeg 14e-eeuwse gevangenissen en verhoormethoden, inclusief gruwelijke martelingen en de resultaten daarvan.

Naast de belevenissen van Richard schetst Non nobis ook zijn persoonlijke ontwikkeling als Tempelier. Daarbij blijft, ondanks de verbijsterende realiteit van het ervaren onrecht, zijn Tempeliers-eed (bijna) in tact. Daarom wordt hij in drie stappen bekend gemaakt met het ‘Geheim van de Tempel’. Dat is een, zoals Alders in haar nawoord aangeeft, ‘verdichtsel’ van de auteur dat niettemin inspireert. Ervaringen en inzichten waarmee Richard zijn leven vervolgt in Portugal.

Door de vele details en de langzame, bijna dagboekachtige verhaaltrant is Non nobis een wat traag verhaal. Tegelijk is het boek zo levensecht, waarschijnlijk en vaak aangrijpend dat het uitnodigt tot verder blijven lezen.

Al met al is Non nobis een waardige aanvulling op fundamenteel- en populairwetenschappelijke Tempeliersliteratuur. Het kan, zoals de auteur in haar nawoord stelt, een brugfunctie vervullen tussen het ‘ontwikkeld lekenpubliek’ en de wetenschap. Deze roman verdient dan ook vertaling in het Engels en Frans, en daarmee ontsluiting in die taalgebieden waarin de Tempeliers anno 2021 hoog in de rangorde van gewilde historische onderwerpen staan.

Pieter Stienstra

http://www.templarsnow.com

Gedegen beschrijvingen van de Tempeliers processen zijn The Trial of the Templars door Malcolm Barber (2006), The Proceedings Against the Templars in the British Isles van de hand van Helen Nicholson (2011), en Alain Demurger’s verhaal over het Franse proces The Persecution of the Knights Templar – Scandal, Torture, Trial (2020).

De auteur

Hanny Alders (1946-2010) was gespecialiseerd in de geschiedenis van de middeleeuwen. Geloofsvervolging en conflicten tussen andersdenkenden vormen het thema van haar gehele oeuvre. Ze debuteerde in 1987 met de historische roman Non nobis (Conserve) over de ondergang van de Tempeliers, een meeslepend boek dat werd bekroond met het Gouden Ezelsoor en waarvan meer dan een half miljoen exemplaren werden verkocht. Als intermezzo voor de jaarwisseling 1987-1988 verscheen haar novelle Waarom vraag je me te zingen…? over de monnik Godeschalk. Hanny Alders schreef nog twee grote historische roman: Marcabru – Troubadour – huursoldaat en vrouwenhater (1992) en De volmaakte ketter – Roman over de Katharen. En drie historische reisboeken over de Katharen, troubadours en Moren. Daarvan was In het Spoor van de Moor een voorstudie van haar laatste roman De kopiist. Al haar boeken verschenen bij uitgeverij Conserve.

De uitgave

Hanny Alders – Non nobis – Roman over de Ondergang van de Tempelorde, waarvan 5 edities verschenen in paperback (september 1987, november 1987 en juli 1988, elk in oplage 5000 exemplaren), gebonden (maart 1988, oplage 1000 plus 1500 paperback) en pocket (10.000 exemplaren in 1999) en in Grote Letteruitgave. ISBN 978 90 71380 08 4, 505 pagina’s ex nawerk, totaal 528 pagina’s, uitgeverij Conserve, nog steeds leverbaar, € 24,95

Op 18 november 1987 verscheen in Het Parool een interview van Dick Scally met Hanny Alders naar aanleiding van het verschijnen van deze titel. Klik hier om dat interview op deze site te lezen.

Hanny Alders Hanny en het Gouden Ezelsoor voor Non Nobis 1997 Hanny met Kaas- en Broodvolk - Foto Chris van Houts
Uitgeverij Conserve


Sinds 1 januari 2019 is een gedeelte van het fonds onderdeel van Singel Uitgeverijen, Weteringschans 259, 1017 XJ Amsterdam.

Kantooradres:
Tureluur 12, 1873 JW Groet (gem. Bergen)
telefoon: 072 - 509 3693
info@conserve.nl

KvK: 37051556

ABN AMRO
IBAN NL54 ABNA 0438 7594 94

Algemene Voorwaarden

Distributie:


Regiotitels: Conserve en Goud van Oud bij Depot Compact Centraal Boekhuis en bij www.conserve.nl

Uitgevers Conserve:
Ingrid en Kees de Bakker

Aanbieden manuscript


Singel Uitgeverijen heeft ervoor gekozen geen ongevraagde manuscript-inzendingen meer aan te nemen. Hierover kan niet worden gecorrespondeerd.

Graag maken wij u attent op de mogelijkheid om uw manuscript zélf uit te geven via het digitale self-publishingplatform Brave New Books. Via dit platform kunnen alle auteurs in spe hun boek publiceren en verkopen – en alle genres zijn welkom.

Wilt u meer informatie? Kijk dan op www.bravenewbooks.nl.

Vermelde boekprijzen zijn inclusief BTW, exclusief verzendkosten - Bij bestellingen boven € 19,99 is de verzending gratis, behalve voor zendingen naar het buitenland.
Prijswijzigingen en tikfouten voorbehouden - © 2021 - Uitgeverij Conserve - Website door Netweters