Maria Adolfsson - Stormwaarschuwing
Stefan Ahnhem - Motief X
Stefan Ahnhem - 18 graden onder nul
Stefan Ahnhem - Negen
Stefan Ahnhem - Zonder gezicht
Hanny Alders - De kopiist
Hanny Alders - De volmaakte ketter
Hanny Alders - Non nobis – Ondergang van de Tempelorde
Johan Andersen - Zonder genade
Peter Andriesse - Claire Obscure
Reggie Baay - Het lied van de goden
Wim Bax - Hou het stil
Werner van den Belt en Bob Hardus - De schilders van de Duin- en Bollenstreek
Roland Bergeys - Blindelings
Sarah Blau - De anderen
Sara Blædel - Het meisje onder de boom
Cilla & Rolf Börjlind - Bevroren goud
Eric de Brabander - Het geluid van naderend onweer
Manon van den Brekel - Massa-executies op Sulawesi
Jan Brokken - De tuinen van Buitenzorg
Robert Bryndza - Kate Marshall 1 - Zonder gezicht
Robert Bryndza - Kate Marshall 2 - Schaduwland
José Buschman - Couperus in de Oriënt
Andrea Camilleri - De methode Catalanotti
Andrea Camilleri - De vorm van water
Rob Chrispijn & Herman van Veen - Bevrijdingskind
Michael Connelly - Een gewaarschuwd man
Will Dean - Tuva 1 – De jacht
Matthias M.R. Declercq - De ontdekking van Urk
Adriaan van Dis - Adje doet heel druk
Adriaan van Dis - KliFi - Woede in de republiek Nederland
Jessica Durlacher - De Stem
Friedrich Dürrenmatt - Justitia
Lotta Elstad - Ik weiger na te denken
Pascal Engman - Vanessa Frank 2 – Femicide
Svea Ersson - Hej Denemarken
Jon Fosse - Ik is een ander – Septologie III-V
Tina Frennstedt - Countdown
Philip & Lili Freriks - Les chats de Lili – De katten van Lili
Randi Fuglehaug - Vrije val – Deel 1 Fjordenreeks
Robert Galbraith - Kwaad bloed
Eva García Sáenz de Urturi - De heren van de tijd
Melle Garschagen - Stem van het Britse Volk
Ko van Geemert - Verstoten uit het paradijs
Tove Gerge - De jongen
John Grisham - De storm
Jan Guillou - De tweede doodzonde
Yuval Noah Harari - 21 lessen voor de 21ste eeuw
Patricia Highsmith - De getalenteerde meneer Ripley
Patricia Highsmith - Stille wateren
Loes den Hollander - Wacht maar af
Christoffer Holst - Bloedrode midzomeravond
Jørn Lier Horst - De Katharine-code
Jørn Lier Horst en Thomas Enger - Rookgordijn
Arnaldur Indridason - Boven water
Susanne Jansson - Winterwater
Gaila Jehoel - Het culturele netwerk van Jan van Scorel
Jonas Jonasson - Zoete zoete wraak bv
Ragnar Jónasson - Inktzwart
Marjoleine Kars - Bloed in de rivier
Lars Kepler - Spiegelman
Stephen King - Later
Ariën Knibbe - Het verzwegen verbond
Rudy Kousbroek - Het Oostindisch kampsyndroom
​​​​​​​Arlette Kouwenhoven - Van Elburg tot Deshima - Zes eeuwen familie Feith
Tessa Leuwsha - Plantage Wildlust
Marja Lunde - Het einde van de oceaan
Dumani Mandela - Op de vlucht voor apartheid
Cynthia Mc Leod - Hoe duur was de suiker?
Deon Meyer - Bennie Griessel 7 - Donkerdrif
Johanna Mo - De nachtegaal
Peter Mohlin & Peter Nyström - Het laatste leven
Rob Nieuwenhuys - Oost-Indische spiegel
Willem Nijholt - Een ongeduldig verlangen. Herinneringen
Sofi Oksanen - Het hondenpark
Mariska Overman - Noorderlicht
Nathalie Pagie - Helsinki
Bodil de la Parra - Het verbrande huis
Karolina Ramqvist - De berenvrouw
Rudie van Rensburg - Klem
David Van Reybrouck - Revolusi
Ane Riel - Beest
Ian Rankin - Een web van leugens
Sofie Sarenbrant - Emma Sköld 1 - Berouw
Sofie Sarenbrant - Emma Sköld 2 - Jaloezie
Max Seeck - De trouwe lezer
Hubert Smeets - Een wonderbaarlijk politicus – Hans van Mierlo, 1931-2010
Paul Christiaan Smis - Harald - Een historische novelle
Dag Solstad - Roman 11, boek 18
Gunnar Staalesen - Gevallen engelen
Gunnar Staalesen - Zwarte schapen
Geir Tangen - Dodemanstango
Geir Tangen - Hartenbreker
Anneloes Timmerije - De mannen van Maria
Rose Tremain - Eilanden van genade
C.J. Tudor - De anderen
Hans Vervoort - Zo tedere schade…
Bas Veth - Het leven in Nederlandsch-Indië in 1900
Jacob Vis - Tandem
Pauline Vijverberg - De achtste zonnebloemen
Diederik van Vleuten - Daar werd wat groots verricht
Simone van der Vlugt - De kaasfabriek
Katherine Webb - De verdwijning
Auke van der Woud - Het landschap - De mensen

Conserve's Leessite

Boekbesprekingen en leestips


Non nobis – Ondergang van de Tempelorde - Hanny Alders

Een overtuigende historische roman

Deze roman kan een brugfunctie vervullen tussen ‘ontwikkeld lekenpubliek’ en wetenschap

Ruim 900 jaar na haar ontstaan mag de Orde van de Tempeliers zich verheugen in een groeiende belangstelling. Dat leidt tot veel fundamenteel- en populairwetenschappelijke publicaties, maar helaas ook ronduit onhistorische fantasie. De feitelijke geschiedenis van de Tempelorde heeft geen fantasie nodig, het echte verhaal is boeiend genoeg. Een verhaal dat loopt van het ontstaan in het Heilige Land (1114-1120), kort na de Eerste Kruistocht (1096-1099), en de opheffing na de schijnprocessen geregisseerd door onder meer de Franse koning Filips de Schone. Deze werden tussen 1307 en 1314 gevoerd en zijn gedocumenteerd door de goed bewaard gebleven officiële verslagen van de verschillende door Staat en Kerk ingestelde onderzoekscommissies.

Deze verslagen worden steeds meer wetenschappelijk onderzocht door gerenommeerde historici.2) Hoe nauwkeurig en beschrijvend hun wetenschappelijke studies ook zijn, ze richten zich vooral op de wetenschappelijke feiten, zoals het hoort. Ze zijn niet in de eerste plaats bedoeld om inzicht te geven in hoe de betrokken Tempeliers alles (kunnen) hebben ervaren. Om in deze lacune te voorzien kan betrouwbare historische fictie van dienst zijn. Een goed voorbeeld van zo’n historische roman is Non nobis – Ondergang van de Tempelorde door Hanny Alders.

De Nederlandstalige pocketversie uit 1999 die hier wordt besproken, maar in tegenstelling tot de paperback, niet meer leverbaar is, telt 500 bladzijden. Deze worden gevolgd door nog eens 34 bladzijden verantwoording en documentatie plus een nawoord. Daarin gaat de auteur in op recensies van eerdere edities en ontvangen vragen. Dit alles illustreert en ondersteunt het beeld dat direct al ontstaat bij het lezen van het boek: Alders doet veel moeite om het werk historisch goed te onderbouwen en te verantwoorden. Zij wil een verhaal vertellen zoals het zich, ook volgens historische inzichten, toentertijd heeft kunnen afspelen.

Non nobis beschrijft in drie chronologische delen de belevenissen van de Engelse Tempelridder Richard de Bastaard tussen oktober 1307 en maart 1314. Begin oktober 1307 wordt hij, zoals later blijkt om zijn eigen veiligheid te waarborgen, weggestuurd uit ‘zijn’ Tempelhuis in London. Zonder specifiek doel reist Richard naar Frankrijk. Daar maakt hij als toeschouwer de arrestatie mee van zijn Franse broeders. Met een mengeling van ongeloof, wanhoop en vertrouwen op Pauselijke bescherming, zoekt Richard vervolgens de steun van de kerk. Tevergeefs. De macht van het koninklijk apparaat en de daarmee afgedwongen volgzaamheid van Paus en geestelijkheid blijken uiteindelijk te groot.

Richard initieert, organiseert en leidt, tegen grote persoonlijke fysieke en psychologische kosten in, het Tempeliersverzet in Frankrijk en Engeland. Verzet dat vooral de vorm krijgt van het helpen ontsnappen en dan organiseren van Tempeliers, het fysiek en moreel ondersteunen van gevangen Tempeliers, inclusief de laatste Grootmeester Jacques de Molay. En het bij adel en geestelijkheid in Frankrijk en Engeland bepleiten van steun aan de Orde. De hoofdtitel van het boek, Non nobis, vertaald ‘niet (om) ons’, dekt de lading goed: Richard en zijn medestanders denken bij hun inspanningen uitsluitend aan het belang van recht voor de Orde en niet aan hun persoonlijke belang of veiligheid.

Het verhaal kent veel overtuigende details, zoals de beschrijving van locaties, aangeduid op de twee kaarten in het boek. De weergave van leven en reizen in buitengebied en steden is levensecht, net als die van het leven van de landadel met inbegrip van details rond persoonlijke kleding en toernooien. Effectief onsmakelijk zijn de beschrijvingen van de vroeg 14e-eeuwse gevangenissen en verhoormethoden, inclusief gruwelijke martelingen en de resultaten daarvan.

Naast de belevenissen van Richard schetst Non nobis ook zijn persoonlijke ontwikkeling als Tempelier. Daarbij blijft, ondanks de verbijsterende realiteit van het ervaren onrecht, zijn Tempeliers-eed (bijna) in tact. Daarom wordt hij in drie stappen bekend gemaakt met het ‘Geheim van de Tempel’. Dat is een, zoals Alders in haar nawoord aangeeft, ‘verdichtsel’ van de auteur dat niettemin inspireert. Ervaringen en inzichten waarmee Richard zijn leven vervolgt in Portugal.

Door de vele details en de langzame, bijna dagboekachtige verhaaltrant is Non nobis een wat traag verhaal. Tegelijk is het boek zo levensecht, waarschijnlijk en vaak aangrijpend dat het uitnodigt tot verder blijven lezen.

Al met al is Non nobis een waardige aanvulling op fundamenteel- en populairwetenschappelijke Tempeliersliteratuur. Het kan, zoals de auteur in haar nawoord stelt, een brugfunctie vervullen tussen het ‘ontwikkeld lekenpubliek’ en de wetenschap. Deze roman verdient dan ook vertaling in het Engels en Frans, en daarmee ontsluiting in die taalgebieden waarin de Tempeliers anno 2021 hoog in de rangorde van gewilde historische onderwerpen staan.

Pieter Stienstra

http://www.templarsnow.com

Gedegen beschrijvingen van de Tempeliers processen zijn The Trial of the Templars door Malcolm Barber (2006), The Proceedings Against the Templars in the British Isles van de hand van Helen Nicholson (2011), en Alain Demurger’s verhaal over het Franse proces The Persecution of the Knights Templar – Scandal, Torture, Trial (2020).

De auteur

Hanny Alders (1946-2010) was gespecialiseerd in de geschiedenis van de middeleeuwen. Geloofsvervolging en conflicten tussen andersdenkenden vormen het thema van haar gehele oeuvre. Ze debuteerde in 1987 met de historische roman Non nobis (Conserve) over de ondergang van de Tempeliers, een meeslepend boek dat werd bekroond met het Gouden Ezelsoor en waarvan meer dan een half miljoen exemplaren werden verkocht. Als intermezzo voor de jaarwisseling 1987-1988 verscheen haar novelle Waarom vraag je me te zingen…? over de monnik Godeschalk. Hanny Alders schreef nog twee grote historische roman: Marcabru – Troubadour – huursoldaat en vrouwenhater (1992) en De volmaakte ketter – Roman over de Katharen. En drie historische reisboeken over de Katharen, troubadours en Moren. Daarvan was In het Spoor van de Moor een voorstudie van haar laatste roman De kopiist. Al haar boeken verschenen bij uitgeverij Conserve.

De uitgave

Hanny Alders – Non nobis – Roman over de Ondergang van de Tempelorde, waarvan 5 edities verschenen in paperback (september 1987, november 1987 en juli 1988, elk in oplage 5000 exemplaren), gebonden (maart 1988, oplage 1000 plus 1500 paperback) en pocket (10.000 exemplaren in 1999) en in Grote Letteruitgave. ISBN 978 90 71380 08 4, 505 pagina’s ex nawerk, totaal 528 pagina’s, uitgeverij Conserve, nog steeds leverbaar, € 24,95

Op 18 november 1987 verscheen in Het Parool een interview van Dick Scally met Hanny Alders naar aanleiding van het verschijnen van deze titel. Klik hier om dat interview op deze site te lezen.

Hanny Alders Hanny en het Gouden Ezelsoor voor Non Nobis 1997 Hanny met Kaas- en Broodvolk - Foto Chris van Houts
Uitgeverij Conserve


Sinds 1 januari 2019 is een gedeelte van het fonds onderdeel van Singel Uitgeverijen, Weteringschans 259, 1017 XJ Amsterdam.

Kantooradres:
Tureluur 12, 1873 JW Groet (gem. Bergen)
telefoon: 072 - 509 3693
info@conserve.nl

KvK: 37051556

ABN AMRO
IBAN NL54 ABNA 0438 7594 94

Algemene Voorwaarden

Distributie:


Regiotitels: Conserve en Goud van Oud bij Depot Compact Centraal Boekhuis en bij www.conserve.nl

Uitgevers Conserve:
Ingrid en Kees de Bakker

Aanbieden manuscript


Singel Uitgeverijen heeft ervoor gekozen geen ongevraagde manuscript-inzendingen meer aan te nemen. Hierover kan niet worden gecorrespondeerd.

Graag maken wij u attent op de mogelijkheid om uw manuscript zélf uit te geven via het digitale self-publishingplatform Brave New Books. Via dit platform kunnen alle auteurs in spe hun boek publiceren en verkopen – en alle genres zijn welkom.

Wilt u meer informatie? Kijk dan op www.bravenewbooks.nl.

Vermelde boekprijzen zijn inclusief BTW, exclusief verzendkosten - Bij bestellingen boven € 19,99 is de verzending gratis, behalve voor zendingen naar het buitenland.
Prijswijzigingen en tikfouten voorbehouden - © 2021 - Uitgeverij Conserve - Website door Netweters