Zonnehuis - Een wandeling - Marja Pruis
Wandelen, filosoferen en herinneren gaan in dit fijne boekje goed samen
Wandeling van Mosplein naar wijk Tuindorp Oostzaan
Marja Pruis wandelt in het boekje Zonnehuis van het Mosplein naar de wijk Tuindorp Oostzaan, een stukje Amsterdam-Noord met een mix van woningen en industrie. Na een decennium elders gewoond te hebben, is ze weer terug in dit deel van Amsterdam. De wijk was ook onderwerp in mijn boek Amsterdam Noord - Stad boven het IJ.
Zonnehuis
De naam ‘Zonnehuis’ is gegeven aan het theater in het centrum van Tuindorp Oostzaan, de ‘parel aan het Zonneplein’. Het is de wijk waar de straten namen hebben van de planeten. Vroeger een buurt speciaal voor arbeiders die werkten onder andere in de scheepsbouw (scheepsbouwer NDSM is in de buurt), tegenwoordig een gewilde aangelegenheid met huizenprijzen die boven het dak uitstijgen.
Uitlokker
Is de geografische bepaling van belang? Een wandeling is bij uitstek geschikt om te filosoferen, maar vooral ook als uitlokker om herinneringen op te halen. Die herinneringen gaan maar zijdelings over Noord zelf, veel meer over haar familie. Noord is maar aanleiding, geen hoofdpersoon.
Het persoonlijke
Haar gedachten vormen een stroom over vroeger, zeer persoonlijk en juist het persoonlijke spreekt aan. Het gaat over haar familie, haar overleden vader, moeder en tantes, maar speciaal over haar broer en zus. Het zijn herinneringen die intiem en toch algemeen geldend zijn. Springerig schrijft ze, bijvoorbeeld over haar broer:
’Ik weet alles van hem, en ik weet niks, beter dan dit kan ik het niet zeggen. Het is luxe als je je nooit hoeft af te vragen wie je familie is, of er wel van je gehouden werd.’
Precies daarover gaan de gedachten over haar familie, en zeker over haar overleden zus, een feit dat een blijvende wond heeft achtergelaten. Veel vragen zijn onbeantwoord en zullen ook nooit meer beantwoord worden.
‘Je zou maling aan de dingen willen hebben omdat je wel beter weet en toch is die maling ver te zoeken.’
Slapeloos uurtje
Je denkt en voelt met Pruis mee, wat niet ongewoon is. Ieder mens piekert wel eens tijdens een slapeloos uurtje over vroeger en nu, over gestorven familieleden, over een oom die een beroerte kreeg, over vragen die nooit beantwoord zullen worden. Pruis weet al die momenten haarfijn en beeldend op te schrijven. Soms gekscherend of schouderophalend. De grote vraag daarachter luidt eigenlijk: Ach, wat weten we nou eigenlijk van elkaar?
Dick de Scally
Over de auteur
Marja Pruis (Amsterdam, 1959) schrijft romans, columns en essays. Haar werk is bekroond met diverse prijzen, onder andere de J. Greshoffprijs. Ze maakt deel uit van de redactie van De Groene Amsterdammer. Haar roman Huiswerk verscheen in 2023. Zonnehuis is een deeltje in de prachtige Terloops-reeks van Van Oorschot.
Marja Pruis – Zonnehuis – Een wandeling. Uitgeverij Van Oorschot, Amsterdam. Geen ISBN, 64 bladzijden, € 13,50, april 2026