De eerste vrouw op de maan - Dimitri Bontenakel
Zoektocht naar een vader en een ankerpunt
Onmacht, onbegrip en goede bedoelingen
Een veelschrijver is hij bepaald niet. Zo ongeveer eens per drie/vier jaar komt er een nieuwe roman van de Vlaamse schrijver Dimitri Bontenakel uit en na zijn vorige roman, De Berenrug, moesten we zelfs zes jaar wachten. Maar een goede schrijver is hij absoluut wél en dat maakt het dat wachten meer dan waard. Elk boek van hem, hoe verschillend onderling ook, verrast en overtuigt. Zo ook De eerste vrouw op de maan, een melancholiek stemmend relaas over de zoektocht van een jonge vrouw naar haar meer dan een kwart eeuw geleden verdwenen vader.
Over de auteur
Dimitri Bontenakel (1971) is een Vlaamse schrijver. Hij schrijft romans, theatervoorstellingen en columns en mengt in elk van zijn werken literaire genres onbekommerd, maar altijd op geslaagde wijze door elkaar. Bekende titels van zijn hand zijn Schaduw en vuur, De steek van de schorpioen en De berenrug
Schipbreuk
Maren Boorman is de dochter van schrijver Frank. Diens complete oeuvre bestaat uit één bijzonder succesvol kinderboek, in tientallen talen vertaald en daardoor jarenlang een stabiele bron van inkomsten. Zijn volgende boek zal gaan over De Zeeman, zijn overgrootvader van moeders kant die als jongeling naar IJsland voer, daar schipbreuk leed en op het dunbevolkte eiland waar hij als overlevende belandde uit schroot eigenhandig een nieuwe boot bouwde en terugvoer naar huis (fans van Bontenakel herkennen hier het verhaal van De berenrug in, zijn vorige roman).
Eerbetoon
Maar het lukt vader Frank niet om een letter van dit boek, dat tevens een eerbetoon aan zijn eigen moeder moet worden, op papier te krijgen en dat begint steeds meer op hem te drukken. ‘Misschien is het verhaal dat ik wil schrijven een maatje te groot voor me geworden.’ Ondertussen maakt hij, samen met zijn vrouw Edith en dochtertje Maren reizen langs vervallen, leegstaande gebouwen: villa’s, fabrieken, scheepswrakken, allen overgroeid met het patina van de tijd. Via een forum op internet informeren mensen met diezelfde hobby, die hij stalkers noemt, elkaar over de mooiste, meest troosteloze plekken.
Drie namen
En overal waar ze komen, krast hij hun drie namen in het hout of ijzer: Frank, Edith, Maren, plus het jaartal van hun bezoek.
Maar langzamerhand raakt het geld van het kinderboek op, er zijn geen verzoeken tot lezingen en signeersessies meer, de verkoop stagneert geleidelijk. Daardoor ontstaan barstjes, langzaam uitgroeiend tot diepe barsten, in het huwelijk van Frank en Edith. Steeds vaker zijn er onbarmhartige ruzies.
Vertrokken
Als Maren acht is, is Frank opeens van de ene dag op de andere verdwenen, met onbekende bestemming vertrokken, zonder zelfs maar een briefje achter te laten. Het meisje kan hem niet vergeten, de man die voor haar een ruimteschip bouwde in een oude camper in de achtertuin, die op het dak van zijn schrijfatelier een telescoop installeerde en samen met haar de planeten en sterren bekeek, die haar beloofde dat zij de eerste vrouw op de maan zou worden en haar meenam naar verlaten plekken waar mystiek heerste,
Zoektocht
De rest van haar leven staat in het teken van de zoektocht naar hem. Door zijn vertrek raakt ook de band met haar moeder verstoord. Als kind schrijft zij Frank daarom piepkleine briefjes die ze verstopt tussen deurplinten waarin ze hem smeekt terug te komen. En later, als ze als locatiescout bij een bedrijf werkt dat voor film- en televisieproducenten geschikte locaties zoekt, bezoekt zij al die plekken waar ze ooit was met haar ouders. Ze vindt daar tot haar verrassing echter niet alleen de inscripties terug, die ze destijds hebben aangebracht, maar regelmatig ook nieuwere, met alleen de naam Frank en een recenter jaartal. Vanaf dat moment wordt wat eerst een half onbewuste zoektocht was een gerichte actie. En beetje bij beetje ontdekt ze, in de voetsporen van De Zeeman, wat Frank dreef en waarom alles misliep.
Beeldend
Bontenakel beschikt over een beeldende, poëtische schrijfstijl. Over de ruzies tussen Edith en Frank: ‘Ze schudden de vermoeidheid van zich af en raapten de ruzie op waar ze hem hadden neergelegd. Een ruzie die opflakkerde en weer stilviel en oneindig lang rondjes bleef draaien, als pony’s op een kermis.’
Hij creëert schitterende personages, zoals de Kosmonaut die alleen bestaat in de fantasie van de kleine Maren en haar ongelooflijk veel angst aanjaagt. In de realiteit is dit de op dramatische wijze omgekomen zoon van een Kazachstaanse vriend van Frank, maar in haar hoofd duikt hij op in een sneeuwbol, in een leegstaand huis, op andere plekken, als vleesgeworden angst.
Bontenakel is - ook al schreef hij inmiddels al zes romans – nog altijd niet erg bekend en de grote prijzen gingen hem tot nu toe altijd voorbij. En dat is niet terecht.
Sonja de Jong
Dimitri Bontenakel – De eerste vrouw op de maan. Wereldbibliotheek, ISBN 978 90 284 5472 9, 256 pagina’s. € 24,99, september 2026