Adolfsson, Maria - Doggerland 2 - Stormwaarschuwing
Adolfsson, Maria - Doggerland 3 - Tussen de duivel en de zee
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 1 - Zonder gezicht
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 2 - Negen
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 3 - 18 graden onder nul
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 4 - Motief X
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 5 – X manieren om te sterven
Alders, Hanny - De kopiist
Alders, Hanny - De volmaakte ketter
Alders, Hanny - Non nobis – Ondergang van de Tempelorde
Andersen, Johan - Zonder genade
Andriesse, Peter - Claire Obscure
Appel, René - Overschot
Appel, René - Dansen in het donker
Arlidge, M.J. - Helen Grace 10 – Niemand zeggen
Baay, Reggie - Het lied van de goden
Banville, John - Sneeuw
Bax, Wim - Hou het stil
Bengtsdotter, Lina - Charlie Lager 3 – De man die een vreemde was
Bergeys, Roland - Blindelings
Berkleef, Bernice - Bloedsteen
Berry, Steve - Cotton Malone 14 - Het Maltadocument
Bijlsma, Rob - Kerken van goud, dominees van hout
Blau, Sarah - De anderen
Blædel, Sara - Het meisje onder de boom
Börjlind, Cilla & Rolf - Bevroren goud
Börjlind, Rolf & Molly - De duisternis tussen ons
Bossenbroek, Martin - De wraak van Diponegoro
Brabander, Eric de - Het geluid van naderend onweer
Brekel, Manon van den - Massa-executies op Sulawesi
Brokken, Jan - De tuinen van Buitenzorg
Brouwers, Jeroen - Cliënt E. Busken
Brundage, Elizabeth - Het verdwijnpunt
Brusse, Peter - Ach, Engeland - De Brexit Editie
Bryndza, Robert - Kate Marshall 1 - Zonder gezicht
Bryndza, Robert - Kate Marshall 2 - Schaduwland
Buschman, José - Couperus in de Oriënt
Camilleri, Andrea - De methode Catalanotti
Camilleri, Andrea - De vorm van water
Candlish, Louise - Nieuwe vrienden
Connelly, Michael - Een gewaarschuwd man
Connelly, Michael - De wet van de onschuld
Cooper, Robert - The Ambassadors
Craven, M.W. - Washington Poe 1 - Brandoffer
Craven, M.W. - Washington Poe 2 - Zwarte zomer
Daanje, Anjet - De herinnerde soldaat
Dahl, Arne - Nachtmerries
Dean, Will - Tuva 1 – De jacht
Declercq, Matthias M.R. - De ontdekking van Urk
Dis, Adriaan van - KliFi - Woede in de republiek Nederland
Dis, Adriaan van - Adje doet heel druk
Dis, Adriaan van - De rat van Arras
Dröge, Philip - Moederstad
Durlacher, Jessica - De Stem
Dürrenmatt, Friedrich - Justitia
Edvardsson, Mattias - Een heel gewoon gezin
Ellory, R.J. - De derde kogel
Elstad, Lotta - Ik weiger na te denken
Engman, Pascal - Vanessa Frank 2 – Femicide
Ersson, Svea - Hej Denemarken
Fabricius, Johan - Het gordijn met de ibissen
Fabricius, Johan - Achter in de Molukken
Fabricius, Johan - Dipanegara
Ferrier, Deryck J.H. - In de ban van de bosgeest – Ontmoeting met Panaike
Fosse, Jon - Ik is een ander – Septologie III-V
Fossum, Karin - Zwanenzang
Frech, Steve - Wat je ons hebt afgenomen
Frennstedt, Tina - Countdown
Frerichs, Lieneke - Nescio. Leven en werk van J. H. F. Grönloh
Freriks, Philip & Lili - Les chats de Lili – De katten van Lili
Fuglehaug, Randi - Vrije val – Deel 1 Fjordenreeks
Galbraith, Robert - Kwaad bloed
Urturi, Eva García Sáenz de - Aquitanië – Land van water
Urturi, Eva García Sáenz de - De heren van de tijd
Garschagen, Melle - Stem van het Britse Volk
Geemert, Ko van - Verstoten uit het paradijs
Gerge, Tove - De jongen
Gómez-Jurado, Juan - De rode koningin
Grisham, John - De storm
Grund, Maria - De hoofdzonde
Guillou, Jan - De tweede doodzonde
Guillou, Jan - Het einde van het verhaal
Harari, Yuval Noah - 21 lessen voor de 21ste eeuw
Hardus, Werner van den Belt en Bob - De schilders van de Duin- en Bollenstreek
Hendriksma, Martin - Aan zee
Hermans, Willem Frederik - Conserve
Highsmith, Patricia - De getalenteerde meneer Ripley
Highsmith, Patricia - Stille wateren
Hollander, Loes den - Wacht maar af
Holst, Christoffer - Bloedrode midzomeravond
Horst, Jørn Lier - De Katharine-code
Enger, Jørn Lier Horst en Thomas - Rookgordijn
Indridason, Arnaldur - Boven water
Jalonen, Olli - De hemelproef
Jansen, Han Gieske en Godfried - Wonosoepono
Jansson, Susanne - Winterwater
Jehoel, Gaila - Het culturele netwerk van Jan van Scorel
Jonasson, Jonas - Zoete zoete wraak bv
Jónasson, Ragnar - Inktzwart
Jong, Jessica de - De Hollandse studente
Kars, Marjoleine - Bloed in de rivier
Kepler, Lars - Spiegelman
Kerr, Philip - Hitlers vrede
King, Stephen - Later
King, Stephen - Billy Summers
Knibbe, Ariën - Het verzwegen verbond
Kousbroek, Rudy - Het Oostindisch kampsyndroom
Kouwenhoven, ​​​​​​​Arlette - Van Elburg tot Deshima - Zes eeuwen familie Feith
Leuwsha, Tessa - Plantage Wildlust
Lunde, Marja - Het einde van de oceaan
Mandela, Dumani - Op de vlucht voor apartheid
Marsons, Angela - Kim Stone 2 – Wreed spel
Leod, Cynthia Mc - Hoe duur was de suiker?
Meyer, Deon - Bennie Griessel 7 - Donkerdrif
Michielsen, Dido - Lichter dan ik
Mo, Johanna - De nachtegaal
Morgan, Tica - Mooie Moorden 3 - Kwade Hoek
Nyström, Peter Mohlin & Peter - Het laatste leven
Nesbø, Jo - Koninkrijk
Nieuwenhuys, Rob - Oost-Indische spiegel
Nijholt, Willem - Een ongeduldig verlangen. Herinneringen
Noordhoek, Wim - De gabardine regenjas
Oksanen, Sofi - Het hondenpark
Onderdenwijngaard, Arjan - Multatuli leeft in Lebak
Overman, Mariska - Noorderlicht
Pagie, Nathalie - Helsinki
Parra, Bodil de la - Het verbrande huis
Pedersen, Kim Faber & Janni - Hoogzomer
Petterson, Per - Mannen in mijn situatie
Ramqvist, Karolina - De berenvrouw
Rensburg, Rudie van - Klem
Reybrouck, David Van - Revolusi
Riel, Ane - Beest
Rankin, Ian - Een web van leugens
Redmond, Roline - De Doorsons
Rehwinkel, Peter - Amalia - De plicht roept
Roberts, Nora - Erfenis
Rose, Karen - In alle onschuld
Rosenfeldt, Hans - Wolfzomer
Roslund, Anders - Drie jaar
Sarenbrant, Sofie - Emma Sköld 1 - Berouw
Sarenbrant, Sofie - Emma Sköld 2 - Jaloezie
Schepp, Emelie - Jana Berzelius 6 –Sub rosa
Seeck, Max - De trouwe lezer
Smeulders, Eveline Sint Nicolaas en Valika - Slavernij
Slaughter, Karin - Valse getuige
Smeets, Hubert - Een wonderbaarlijk politicus – Hans van Mierlo, 1931-2010
Skördeman, Gustaf - Geiger
Smis, Paul Christiaan - Harald - Een historische novelle
Solstad, Dag - Roman 11, boek 18
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 7 - Zwarte schapen
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 8 - Gevallen engelen
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 9 - Bittere bloemen
Sylvester, Joyce - Bent ú de burgemeester?
Tangen, Geir - Dodemanstango
Tangen, Geir - Hartenbreker
Timmerije, Anneloes - De mannen van Maria
Tremain, Rose - Eilanden van genade
Tudor, C.J. - De anderen
Veen, Rob Chrispijn & Herman van - Bevrijdingskind
Verhoef, Esther - De nachtdienst
Vervoort, Hans - Zo tedere schade…
Veth, Bas - Het leven in Nederlandsch-Indië in 1900
Vis, Jacob - Tandem
Vijverberg, Pauline - De achtste zonnebloemen
Vleuten, Diederik van - Daar werd wat groots verricht
Vlugt, Simone van der - De kaasfabriek
Vuure, Rob van - Nagelaten Werk
Webb, Katherine - De verdwijning
Woud, Auke van der - Het landschap - De mensen

Conserve's Leessite

Boekbesprekingen en leestips


De herinnerde soldaat - Anjet Daanje

Lovende boekrecensies over een soldaat, die zijn geheugen kwijt raakt, terecht

Auteur Anjet Daanje verdient meer aandacht

Door de boekenbijlage van NRC Handelsblad werd ik geattendeerd op het boek De herinnerde soldaat van de onbekende schrijfster Anjet Daanje. Het gaat over een soldaat die in de Eerste Wereldoorlog zijn geheugen is kwijtgeraakt en na de oorlog door een vrouw, Julienne (Julie) Coppens, wordt herkend als haar vermiste man Amand Coppens. Zij neemt hem mee naar huis en dan begint een uiterst subtiel beschreven spel van aantrekken en afstoten. Bij hem komt op een gegeven moment door kleine ongerijmdheden de vraag op: ben ik eigenlijk wel haar man?

De recensies waren zeer lovend en omdat ik geïnteresseerd ben in de Eerste Wereldoorlog, besloot ik dit boek ter hand te nemen. Ik kan niet anders zeggen dan dat de lof heel terecht is. Deze auteur verdient zeker veel meer aandacht.

Onder de naam Noen Merckem (naar de plek waar hij gevonden is) zit ‘de herinnerde soldaat’ in een krankzinnigengesticht in Gent. Er komen vrouwen langs op zoek naar hun vermiste man, maar hun hoop wordt de bodem ingeslagen zodra ze hem zien. Totdat Julienne verschijnt en hem aan een klein, verborgen littekentje als haar man zegt te herkennen. Maar hij herkent haar niet. Dokter De Moor van het gesticht erkent haar wel als zijn vrouw, maar waarschuwt haar om hem niet meteen definitief mee te nemen vanwege zijn aandoeningen (tegenwoordig PLSS genoemd). Ze doet het toch en neemt hem mee naar haar woonplaats Kortrijk. Heel langzaam, met vallen en opstaan, groeien ze naar elkaar toe, met name door hun gezamenlijke werk bij het maken en ontwikkelen van foto’s. Aanvankelijk schuwen ze intimiteit, maar allengs worden ze verliefder en seksueel vrijmoediger. Ze leven in grote armoede, maar door de toename van het fotowerk komt er meer geld binnen en kunnen ze uiteindelijk zelfs een groter huis huren aan de Groote Markt (alle aardrijkskundige namen worden in de oude spelling geschreven). Hij lijdt echter enorm aan nachtmerries over de gruwelen van de oorlog (uitvoerig beschreven). Daarbij komen twijfels over zijn identiteit. Ook komen er herinneringen terug, eerst klein en vaag, maar allengs duidelijker, aan een blonde vrouw in een bergachtig gebied, heel anders dan Kortrijk en omgeving. Ook haar naam en woonplaats, in Duitsland, komen in zijn geheugen terug en hij besluit haar op te zoeken. Hij bleek als Vlaamse seizoensarbeider voor de oorlog met haar getrouwd te zijn en had in de Eerste Wereldoorlog aan Duitse kant gevochten. Hij ontdekt dat zij hertrouwd is met een oude kennis van hem. Ze dacht dat hij gesneuveld was. Verwarrende situatie. Ook hier is het proces van toenadering en verwijdering met fijnzinnige pen geschreven. Zij laat blijken nog van hem te houden, maar bij haar nieuwe man te zullen blijven. Hij gaat terug naar België en beseft dat hij van Julienne is gaan houden. Of was deze tocht naar Duitsland en terug misschien ook een droom?

Ik hoop met een paar citaten over ‘Amand’ en Julienne duidelijk te kunnen maken waarom dit een boek van hoog niveau is.

’En ze proberen nader tot elkaar te komen, ze praten samen, ze glimlachen naar elkaar, zij legt haar hand op zijn schouder, hij zijn hand op haar rug, maar iedere poging strandt op een giftig mengsel van te veel goede bedoelingen, te hoog gespannen verwachtingen en twijfels, en na verloop van tijd komen daar nog gevoelens van teleurstelling en schaamte bij. Hoe kan het dat ze voor de oorlog moeiteloos bij elkaar hoorden, acht jaar lang heeft ze erop moeten wachten en nu ligt het voor het grijpen en alsnog kan ze er niet bij, het moet zijn schuld zijn, misschien heeft een mens een verleden nodig om gelukkig te kunnen zijn, en soms ook gelooft hij dat het aan haar ligt, er is iets met haar, iets onbenoembaars.’

‘En hij trapt stevig door hoewel zijn benen moe zijn, en ze stuiven over het zandpad langs de waterkant en zij laat haar jurk los en die waait onmiddellijk op alsof hij erop zat te wachten, ze wervelt in haar ondergoed tussen de bomen en de Leye door, en de wind streelt ontzettend onfatsoenlijk langs haar blote dijen omhoog, de pijpen van haar ondergoed in, ze wordt er stil van, en hij lacht om haar, ze fietsen net onder de spoorbrug door en zijn lach kaatst naar hen terug en lacht hen beiden uit.’

‘En plots doorziet hij haar, hoe ze zichzelf al haar hele leven verzint, verliefd dienstmeisje, nette middenstandsvrouw, wachtende heldin, Flämische Engel, de weduwe die een wonder overkwam, het besef treft hem alsof hij een deur opent en een koude windvlaag hem in het gezicht slaat, en hij kijkt naar haar en hij weet niet wat het betekent, of ze altijd liegt, of ze zelf niet weet dat ze liegt, of haar leugens zo dicht langs de waarheid schuren dat niemand het een van het ander kan onderscheiden, of hij en hun gelukkige huwelijk ook tot haar leugens behoren, of hij van haar leugens houdt, meer dan van haarzelf, en dan is het moment van inzicht voorbij, of van verstandsverbijstering, want hij kijkt naar haar en hij ziet Julie, de vrouw van wie hij houdt, die onvoorwaardelijk van hem houdt.’

Wim Keizer

Dit is de vijfde column die Wim Keizer in 2021 schreef voor Bibliotheekblad.nl over lezen

Anjet Daanje – De herinnerde soldaat, 550 pagina’s, ISBN 978 90 5452367 3, uitgeverij Passage, € 24,99

Uitgeverij Conserve


Sinds 1 januari 2019 is een gedeelte van het fonds onderdeel van Singel Uitgeverijen, Weteringschans 259, 1017 XJ Amsterdam.

Kantooradres:
Tureluur 12, 1873 JW Groet (gem. Bergen)
telefoon: 072 - 509 3693
info@conserve.nl

KvK: 37051556

ABN AMRO
IBAN NL54 ABNA 0438 7594 94

Algemene Voorwaarden

Distributie:


Regiotitels: Conserve en Goud van Oud bij Depot Compact Centraal Boekhuis en bij www.conserve.nl

Uitgevers Conserve:
Ingrid en Kees de Bakker

Aanbieden manuscript


Singel Uitgeverijen heeft ervoor gekozen geen ongevraagde manuscript-inzendingen meer aan te nemen. Hierover kan niet worden gecorrespondeerd.

Graag maken wij u attent op de mogelijkheid om uw manuscript zélf uit te geven via het digitale self-publishingplatform Brave New Books. Via dit platform kunnen alle auteurs in spe hun boek publiceren en verkopen – en alle genres zijn welkom.

Wilt u meer informatie? Kijk dan op www.bravenewbooks.nl.

Vermelde boekprijzen zijn inclusief BTW, exclusief verzendkosten - Bij bestellingen boven € 19,99 is de verzending gratis, behalve voor zendingen naar het buitenland.
Prijswijzigingen en tikfouten voorbehouden - © 2021 - Uitgeverij Conserve - Website door Netweters