Adolfsson, Maria - Doggerland 2 - Stormwaarschuwing
Adolfsson, Maria - Doggerland 3 - Tussen de duivel en de zee
Adolfsson, Maria - Doggerland 4 - Rennen of sterven
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 1 - Zonder gezicht
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 2 - Negen
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 3 - 18 graden onder nul
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 4 - Motief X
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 5 – X manieren om te sterven
Alders, Hanny - De kopiist
Alders, Hanny - De volmaakte ketter
Alders, Hanny - Non nobis – Ondergang van de Tempelorde
Andersen, Johan - Zonder genade
Andriesse, Peter - Claire Obscure
Appel, René - Overschot
Appel, René - Dansen in het donker
Archer, Jeffrey - William Warwick 1 - Wie niet waagt
Arlidge, M.J. - Helen Grace 10 – Niemand zeggen
Arlidge, M.J. - Twee kleine visjes
Aubert, Marie - Volwassen mensen
Baay, Reggie - Het lied van de goden
Bakboord, Henk - Billenkoek - Avonturen van een stoute Surinamer
Banville, John - Sneeuw
Barker, James Patterson & J.D. - Oorverdovend
Bax, Wim - Hou het stil
Bengtsdotter, Lina - Charlie Lager 3 – De man die een vreemde was
Berg, Michael - De vermissing
Bergeys, Roland - Blindelings
Berkleef, Bernice - Bloedsteen
Berry, Steve - Cotton Malone 14 - Het Maltadocument
Bijlsma, Rob - Kerken van goud, dominees van hout
Bjørk, Samuel - Munch & Kruger 2 - De doodsvogel
Bjørk, Samuel - Munch & Krüger 3 - De jongen in de sneeuw
Blau, Sarah - De anderen
Blædel, Sara - Het meisje onder de boom
Boer, Agnes de - 2000 jaar Oorlog en Strijd in het Oer-IJ-landschap
Bolther, Line Holm & Stine - Voor onze zonden
Boom, Henk - Wij zijn maïs
Börjlind, Cilla & Rolf - Bevroren goud
Börjlind, Rolf & Molly - De duisternis tussen ons
Bosch, Frits - De tromslager
Bossenbroek, Martin - De wraak van Diponegoro
Brabander, Eric de - Het geluid van naderend onweer
Brekel, Manon van den - Massa-executies op Sulawesi
Brokken, Jan - De tuinen van Buitenzorg
Brouwers, Jeroen - Cliënt E. Busken
Brundage, Elizabeth - Het verdwijnpunt
Brusse, Peter - Ach, Engeland - De Brexit Editie
Bryndza, Robert - Kate Marshall 1 - Zonder gezicht
Bryndza, Robert - Kate Marshall 2 - Schaduwland
Bryndza, Robert - Kate Marshall 3 - Vallend duister
Buruma, Ian - Het Churchillcomplex
Buschman, José - Couperus in de Oriënt
Camilleri, Andrea - De methode Catalanotti
Camilleri, Andrea - De vorm van water
Candlish, Louise - Nieuwe vrienden
Connelly, Michael - Een gewaarschuwd man
Connelly, Michael - De wet van de onschuld
Connelly, Michael - Renée Ballard 3 - Het holst van de nacht
Cooper, Robert - The Ambassadors
Craven, M.W. - Washington Poe 1 - Brandoffer
Craven, M.W. - Washington Poe 2 - Zwarte zomer
Daanje, Anjet - De herinnerde soldaat
Dahl, Arne - Nachtmerries
Dean, Abigail - Meisje A
Dean, Will - Tuva 1 – De jacht
Dean, Will - Tuva 2 - Zwart zout
Declercq, Matthias M.R. - De ontdekking van Urk
Dekkers, Midas - Wat loopt daar? - Een biologische kijk op rassen
Dis, Adriaan van - Vijf vrolijke verhalen
Dis, Adriaan van - De wandelaar
Dis, Adriaan van - KliFi - Woede in de republiek Nederland
Dis, Adriaan van - Adje doet heel druk
Dis, Adriaan van - De rat van Arras
Doel, Wim van den - Snouck
Dröge, Philip - Moederstad
Dros, Imme - Gisterland
Durlacher, Jessica - De Stem
Dürrenmatt, Friedrich - Justitia
Dusse, Karsten - Het kind in mij wil Mindful Moorden
Edvardsson, Mattias - Een heel gewoon gezin
Edvardsson, Mattias - Familietragedie
Eikelenboom, Barend - Geslepen
Ellory, R.J. - De derde kogel
Elstad, Lotta - Ik weiger na te denken
Engelen, Theo - Zevenheuvelen
Engman, Pascal - Vanessa Frank 2 – Femicide
Ersson, Svea - Hej Denemarken
Esajas, Mitchell - Antonlogie
Fabricius, Johan - Het gordijn met de ibissen
Fabricius, Johan - Achter in de Molukken
Fabricius, Johan - Dipanegara
Fellowes, Jessica - De Mitford-moorden: Unity
Ferrier, Deryck J.H. - In de ban van de bosgeest – Ontmoeting met Panaike
Fexeus, Camilla Läckberg en Henrik - Box
Fosse, Jon - Ik is een ander – Septologie III-V
Fossum, Karin - Zwanenzang
Frech, Steve - Wat je ons hebt afgenomen
Frennstedt, Tina - Countdown
Frerichs, Lieneke - Nescio. Leven en werk van J. H. F. Grönloh
Freriks, Philip & Lili - Les chats de Lili – De katten van Lili
Fresen, Ron - Acht jaar Achtuur
Fuglehaug, Randi - Vrije val – Deel 1 Fjordenreeks
Fulpen, Har van - Leven en werken op suikerplantage Mariënburg
Galbraith, Robert - Kwaad bloed
Urturi, Eva García Sáenz de - Aquitanië – Land van water
Urturi, Eva García Sáenz de - De heren van de tijd
Garschagen, Melle - Stem van het Britse Volk
Geemert, Ko van - Verstoten uit het paradijs
Gerge, Tove - De jongen
Gómez-Jurado, Juan - De rode koningin
Grisham, John - De storm
Groot, Fedor de - Sønderho
Grøndahl, Jens Christian - Dagen als gras
Grund, Maria - De hoofdzonde
Guillou, Jan - De tweede doodzonde
Guillou, Jan - Het einde van het verhaal
Hannah, Sophie - Geen spat veranderd
Harari, Yuval Noah - 21 lessen voor de 21ste eeuw
Hardus, Werner van den Belt en Bob - De schilders van de Duin- en Bollenstreek
Hendriksma, Martin - Aan zee
Hermans, Willem Frederik - Conserve
Highsmith, Patricia - De getalenteerde meneer Ripley
Highsmith, Patricia - Stille wateren
Hollander, Loes den - Wacht maar af
Holst, Christoffer - Bloedrode midzomeravond
Horst, Jørn Lier - Cold Case Kwartet 1 - De Katharinacode
Horst, Jørn Lier - Cold Case Kwartet 2 - De fjord
Howard, Catherine Ryan - Je liet mij leven
Enger, Jørn Lier Horst en Thomas - Rookgordijn
Iperen, Roxane van - ’t Hooge Nest
Iperen, Roxane van - Brieven aan ’t Hooge Nest
Iperen, Roxane van - De genocidefax
Indridason, Arnaldur - Boven water
Indridason, Arnaldur - Smeulend vuur
Jackson, Stina - De laatste sneeuw
Jalonen, Olli - De hemelproef
James, Peter - Ik volg jou
Jansen, Han Gieske en Godfried - Wonosoepono
Jansson, Susanne - Winterwater
Janzen, Michiel - Het Vierde Rijk
Jehoel, Gaila - Het culturele netwerk van Jan van Scorel
Johnsrud, Ingar - De peetmoeder
Jonasson, Jonas - Zoete zoete wraak bv
Jónasson, Ragnar - Inktzwart
Jong, Jessica de - De Hollandse studente
Jonsson, Magnus - De man die met poppen speelde
Kane, Darby - De perfecte echtgenote
Kars, Marjoleine - Bloed in de rivier
Kepler, Lars - Spiegelman
Kerr, Philip - Hitlers vrede
King, Stephen - Later
King, Stephen - Billy Summers
Knibbe, Ariën - Het verzwegen verbond
Kousbroek, Rudy - Het Oostindisch kampsyndroom
Kouwenhoven, ​​​​​​​Arlette - Van Elburg tot Deshima - Zes eeuwen familie Feith
Kraaijeveld, Frank - Be Frank. 60 jaar Bintangs
Kovach, Carla - Zo’n mooi meisje
Kwakman, Bas - Flankhond
Lagercrantz, David - Obscuritas
Lapidus, Jens - Paradijs
Leuwsha, Tessa - Plantage Wildlust
Lippman, Laura - Gebroken vertrouwen
Lunde, Marja - Het einde van de oceaan
Mandela, Dumani - Op de vlucht voor apartheid
Marsons, Angela - Kim Stone 2 – Wreed spel
Marsons, Angela - Kim Stone 3 - Verloren meisjes
Leod, Cynthia Mc - Hoe duur was de suiker?
Meyer, Deon - Bennie Griessel 7 - Donkerdrif
Michielsen, Dido - Lichter dan ik
Mo, Johanna - De Eilandmoorden 1 - De nachtegaal
Mo, Johanna - De Eilandmoorden 2 - De schaduwlelie
Morgan, Tica - Mooie Moorden 3 - Kwade Hoek
Moström, Jonas - Dodelijk dichtbij
Nesbø, Jo - Koninkrijk
Nesbø, Jo - De jaloezieman
Nesbø, Jo - Macbeth
Nesser, Håkan - Herfst op Gotland
Nicolasen, Lidy - Een onverschrokken leven - De vele hartstochten van Fernanda Willekes Mac Donald
Niekerk, Annemarié van - Om het hart terug te brengen
Nieuwenhuys, Rob - Oost-Indische spiegel
Nijholt, Willem - Een ongeduldig verlangen. Herinneringen
Noordhoek, Wim - De gabardine regenjas
Norebäck, Elisabeth - Nadia
Nyström, Peter Mohlin & Peter - John Adderley 1 - Het laatste leven
Nyström, Peter Mohlin & Peter - John Adderley 2 - De andere waarheid
Oksanen, Sofi - Het hondenpark
Olsen, Jussi Adler - Q-serie deel 9 - Natriumchloride
Onderdenwijngaard, Arjan - Multatuli leeft in Lebak
Overman, Mariska - Noorderlicht
Pagie, Nathalie - Camping Oosthoek
Pagie, Nathalie - Helsinki
Parra, Bodil de la - Het verbrande huis
Pasqualin, Björn - Waar rook is
Pedersen, Kim Faber & Janni - Hoogzomer
Petterson, Per - Mannen in mijn situatie
Pollack, Robert - De vier elementen
Ramqvist, Karolina - De berenvrouw
Rensburg, Rudie van - Klem
Reybrouck, David Van - Revolusi
Riel, Ane - Beest
Rankin, Ian - Een web van leugens
Redmond, Roline - De Doorsons
Rehwinkel, Peter - Amalia - De plicht roept
Roberts, Nora - Erfenis
Rose, Karen - In alle onschuld
Rosenfeldt, Hans - Wolfzomer
Roslund, Anders - Drie jaar
Sarenbrant, Sofie - Emma Sköld 1 - Berouw
Sarenbrant, Sofie - Emma Sköld 2 - Jaloezie
Schepp, Emelie - Jana Berzelius 6 –Sub rosa
Seeck, Max - De trouwe lezer
Seeck, Max - De ijskring
Skördeman, Gustaf - Geiger
Slaughter, Karin - Valse getuige
Smeets, Hubert - Een wonderbaarlijk politicus – Hans van Mierlo, 1931-2010
Smeulders, Eveline Sint Nicolaas en Valika - Slavernij
Smis, Paul Christiaan - Harald - Een historische novelle
Snoek, Kees - Sjahrir - Wissel op de toekomst
Solstad, Dag - Roman 11, boek 18
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 7 - Zwarte schapen
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 8 - Gevallen engelen
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 9 - Bittere bloemen
Sylvester, Joyce - Bent ú de burgemeester?
Tangen, Geir - Dodemanstango
Tangen, Geir - Hartenbreker
Timmerije, Anneloes - De mannen van Maria
Tremain, Rose - Eilanden van genade
Truijens, Aleid - Leven in de verbeelding - Hella S. Haasse 1918-2011
Tudor, C.J. - De anderen
Vallejo, Irene - Papyrus
Valk, Éva Tuboly en Gerrit - Een fier en frank volk!
Veen, Rob Chrispijn & Herman van - Bevrijdingskind
Verhoef, Esther - De nachtdienst
Vervoort, Hans - Zo tedere schade…
Veth, Bas - Het leven in Nederlandsch-Indië in 1900
Vis, Jacob - Tandem
Vijverberg, Pauline - De achtste zonnebloemen
Vleuten, Diederik van - Daar werd wat groots verricht
Vlugt, Simone van der - De kaasfabriek
Vogel, Marianne - Brecht gaat voor recht
Vuijsje, Robert - Salomons oordeel
Vuure, Rob van - Nagelaten Werk
Walle, J. van de - Beneden de wind – Herinneringen aan Curaçao
Walters, Elena - Thuisgebracht
Webb, Katherine - De verdwijning
Winter, Fredrik Persson - De Das
Woud, Auke van der - Het landschap - De mensen
Zijl, Annejet van der - Fortuna’s kinderen
Zwaan, Glenn Helberg en Irene - Als ik luister

Conserve's Leessite

Boekbesprekingen en leestips


Het Churchillcomplex - Ian Buruma

Over het verval van twee democratische landen en hun ‘speciale relatie’

Tijdperk Trump en Brexit breuk met de naoorlogse periode van Churchill en Roosevelt

Als de schrijver van het boek Ian Buruma heet en de titel ‘Het Churchillcomplex’ is, heb ik een dubbele reden om het te lezen. Ik volg altijd met aandacht de opiniebijdragen van Ian Buruma in NRC Handelsblad en ben tevens een liefhebber van boeken van en over Churchill. De beste biografie over hem vind ik nog altijd die van Sebastian Haffner, juist omdat die kort en beknopt is en daardoor lijnen onthult die verloren gaan als er te veel details worden vermeld. Twee jaar na de val van Churchill door het fiasco bij de Dardanellen in 1915 in de Eerste Wereldoorlog benoemt premier Lloyd George hem weer als minister. Churchill was toen als lid van de liberale partij zeer ongeliefd bij de conservatieven (waartoe hij eerst behoorde en later weer zou terugkeren). Haffner citeert wat Lloyd George daarover schrijft in zijn oorlogsherinneringen: ‘… Enkelen van hen [de conservatieven] wonden zich over de benoeming van Churchill meer op dan over de hele oorlog. Het was interessant in geconcentreerde vorm iedere fase van het trillende wantrouwen te observeren dat het genie bij de middelmaat opwekt. Helaas levert het genie altijd zelf zijn critici de munitie – het heeft dat altijd gedaan en zal het altijd doen, Churchill is geen uitzondering.’ Het lijkt mij dat we dit ook zo kunnen toepassen op de Nederlandse politiek van 2021.

Grote lijnen laten zien is ook het sterke punt van Ian Buruma. In Het Churchillcomplex behandelt hij de zogenaamde ‘special relationship’ tussen Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. Die komt sinds de relatie tussen Churchill en Roosevelt in de Tweede Wereldoorlog vooral tot uiting in de verhouding tussen de Britse premier en de Amerikaanse president. Tevens schenkt hij ruim aandacht aan het verval van wat eens toonbeelden waren van vrijheid, openheid en democratie. Sinds de Brexit en de verkiezing van Donald Trump is daar volgens Buruma weinig meer van over (het boek kwam uit voordat Trump verslagen werd door Joe Biden).

De ‘special relationship’ wordt sinds Churchills vierdelige ‘De geschiedenis van de Engels sprekende volken’ meer en vaker als ‘speciaal’ beleefd aan Britse kant dan aan Amerikaanse kant. Er waren hoogtepunten, maar ook vele dieptepunten. Het nieuwe AUKUS-pact (Australia, UK, US) is misschien het meest actuele hoogtepunt, zeker nadat vooral Frankrijk zich er hevig over opwond.

Buruma schetst aan de hand van de relaties tussen onder anderen Churchill en Roosevelt, Macmillan en Kennedy, Thatcher en Reagan, Blair en Bush en Johnson en Trump hoe het optreden van beide landen in de verschillende perioden van de wereldpolitiek geweest is. Zoals ook bij andere boeken, denk ik dat vooral een aantal citaten het beste kan aantonen waarom ik dit boek met veel genoegen heb gelezen.

Over het ‘spook van München’ (verdrag Hitler-Chamberlain waardoor Hitler in 1938 Tsjecho-Slowakije kon annexeren): ‘De overlevering die nog altijd in politieke toespraken wordt herhaald en in films wordt verheerlijkt, is dat Chamberlain een kortzichtige en lafhartige appeaser was en Churchill de grote held. Sinds die tijd wordt, telkens wanneer er een buitenlandse crisis dreigt, of het nu bij het Suezkanaal, op de Falklandeilanden of in Korea, Vietnam, Bosnië of Irak is, het spook van München opgeroepen door Anglo-Amerikaanse leiders die de geschiedenis in willen gaan als Churchill en niet als Chamberlain.’

‘Eén van de meest gehoorde chiché’s over het einde van de jaren veertig, toen de Koude Oorlog begon, is dat een formeel Brits imperium “het stokje overdroeg” aan een informeel Amerikaans Rijk. Dat is een grove simplificatie. Veel Amerikanen wilden niet dat hun land in buitenlandse aangelegenheden verstrikt raakte, en de Verenigde Staten waren nog steeds een terughoudende speler op het wereldtoneel. In Afrika, het Midden-Oosten, Zuidoost-Azië en zelfs Europa lieten de Amerikanen Groot-Brittannië met groot genoegen de orde bewaren.’

‘Britse leiders waren altijd onmiddellijk naar Washington gevlogen zodra ze ook maar even de indruk kregen dat een Amerikaanse president een atoombom wilde gooien. In het tijdperk van Reagan en Thatcher waren de rollen omgedraaid. Reagan had een morele afkeer van kernwapens.’

‘Aan de lange reeks foto’s van de officiële Anglo-Amerikaanse ontmoetingen kunnen we er nu eentje toevoegen van Blair en Bush, die elkaar in de winter van 2001 voor het eerst ontmoetten in Camp David. Ze laten de hond van Bush uit in het bos, Bush in zijn presidentiële bomberjack en cowboylaarzen en zijn lange armen een eindje van zijn lichaam in een ietwat aapachtige pose, en Blair, die opgelaten grijnst en zijn best doet er even stoer en informeel uit te zien, met zijn vingers in de zakken van een blauwe ribbroek die door de Britse ambassadeur als “een ballenkneller” werd omschreven. Ze hadden het over politiek, familie en God. En zo te zien konden ze uitstekend met elkaar opschieten.’

‘Rechts populisme en rancunepolitiek komen natuurlijk niet alleen voor in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. Integendeel. Zulke tendensen kennen een lange geschiedenis in landen als Italië en Frankrijk en zijn in Oost-Europa opgelaaid door de corruptie in het post-Sovjettijdperk. Maar die verschijnselen lijken schokkender in Groot-Brittannië en Amerika, want het tijdperk van Trump en de Brexit betekent een radicale breuk met de naoorlogse periode die door Churchill en Roosevelt is vormgegeven.’

Wim Keizer

Dit is de zesde column die Wim Keizer in 2021 voor www.bibliotheekblad.nl schreef over lezen.

 

De auteur

Ian Buruma (Den Haag,1951) is een Nederlandse sinoloog, Japankenner, journalist en publicist en de zoon van een Nederlandse vader en een Engelse moeder. Hij heeft talloze boeken geschreven over de Aziatische cultuur, met name die van Japan in de 20ste eeuw, maar ook over de crisis in de democratie, de achtergronden van het islamtisch fundamentalisme en de nasleep van de Tweede Wereldoorlog.

Ian Buruma – Het Churchillcomplex, 366 pagina’s, ISBN 978 90 450 4190 2, uitgeverij Atlas Contact, € 24,99, oktober 2020

Ian Buruma
Uitgeverij Conserve


Sinds 1 januari 2019 is een gedeelte van het fonds onderdeel van Singel Uitgeverijen, Weteringschans 259, 1017 XJ Amsterdam.

Kantooradres:
Tureluur 12, 1873 JW Groet (gem. Bergen)
telefoon: 072 - 509 3693
info@conserve.nl

KvK: 37051556

ABN AMRO
IBAN NL54 ABNA 0438 7594 94

Algemene Voorwaarden

Distributie:


Regiotitels: Conserve en Goud van Oud bij Depot Compact Centraal Boekhuis en bij www.conserve.nl

Uitgevers Conserve:
Ingrid en Kees de Bakker

Aanbieden manuscript


Singel Uitgeverijen heeft ervoor gekozen geen ongevraagde manuscript-inzendingen meer aan te nemen. Hierover kan niet worden gecorrespondeerd.

Graag maken wij u attent op de mogelijkheid om uw manuscript zélf uit te geven via het digitale self-publishingplatform Brave New Books. Via dit platform kunnen alle auteurs in spe hun boek publiceren en verkopen – en alle genres zijn welkom.

Wilt u meer informatie? Kijk dan op www.bravenewbooks.nl.

Vermelde boekprijzen zijn inclusief BTW, exclusief verzendkosten - Bij bestellingen boven € 19,99 is de verzending gratis, behalve voor zendingen naar het buitenland.
Prijswijzigingen en tikfouten voorbehouden - © 2022 - Uitgeverij Conserve - Website door Netweters