Maria Adolfsson - Stormwaarschuwing
Stefan Ahnhem - Motief X
Stefan Ahnhem - 18 graden onder nul
Stefan Ahnhem - Negen
Stefan Ahnhem - Zonder gezicht
Hanny Alders - De kopiist
Hanny Alders - De volmaakte ketter
Hanny Alders - Non nobis – Ondergang van de Tempelorde
Johan Andersen - Zonder genade
Peter Andriesse - Claire Obscure
Reggie Baay - Het lied van de goden
Wim Bax - Hou het stil
Werner van den Belt en Bob Hardus - De schilders van de Duin- en Bollenstreek
Roland Bergeys - Blindelings
Sarah Blau - De anderen
Sara Blædel - Het meisje onder de boom
Cilla & Rolf Börjlind - Bevroren goud
Eric de Brabander - Het geluid van naderend onweer
Manon van den Brekel - Massa-executies op Sulawesi
Jan Brokken - De tuinen van Buitenzorg
Robert Bryndza - Kate Marshall 1 - Zonder gezicht
Robert Bryndza - Kate Marshall 2 - Schaduwland
José Buschman - Couperus in de Oriënt
Andrea Camilleri - De methode Catalanotti
Andrea Camilleri - De vorm van water
Rob Chrispijn & Herman van Veen - Bevrijdingskind
Michael Connelly - Een gewaarschuwd man
Will Dean - Tuva 1 – De jacht
Matthias M.R. Declercq - De ontdekking van Urk
Adriaan van Dis - Adje doet heel druk
Adriaan van Dis - KliFi - Woede in de republiek Nederland
Jessica Durlacher - De Stem
Friedrich Dürrenmatt - Justitia
Lotta Elstad - Ik weiger na te denken
Pascal Engman - Vanessa Frank 2 – Femicide
Svea Ersson - Hej Denemarken
Jon Fosse - Ik is een ander – Septologie III-V
Tina Frennstedt - Countdown
Philip & Lili Freriks - Les chats de Lili – De katten van Lili
Randi Fuglehaug - Vrije val – Deel 1 Fjordenreeks
Robert Galbraith - Kwaad bloed
Eva García Sáenz de Urturi - De heren van de tijd
Melle Garschagen - Stem van het Britse Volk
Ko van Geemert - Verstoten uit het paradijs
Tove Gerge - De jongen
John Grisham - De storm
Jan Guillou - De tweede doodzonde
Yuval Noah Harari - 21 lessen voor de 21ste eeuw
Patricia Highsmith - De getalenteerde meneer Ripley
Patricia Highsmith - Stille wateren
Loes den Hollander - Wacht maar af
Christoffer Holst - Bloedrode midzomeravond
Jørn Lier Horst - De Katharine-code
Jørn Lier Horst en Thomas Enger - Rookgordijn
Arnaldur Indridason - Boven water
Susanne Jansson - Winterwater
Gaila Jehoel - Het culturele netwerk van Jan van Scorel
Jonas Jonasson - Zoete zoete wraak bv
Ragnar Jónasson - Inktzwart
Marjoleine Kars - Bloed in de rivier
Lars Kepler - Spiegelman
Stephen King - Later
Ariën Knibbe - Het verzwegen verbond
Rudy Kousbroek - Het Oostindisch kampsyndroom
​​​​​​​Arlette Kouwenhoven - Van Elburg tot Deshima - Zes eeuwen familie Feith
Tessa Leuwsha - Plantage Wildlust
Marja Lunde - Het einde van de oceaan
Dumani Mandela - Op de vlucht voor apartheid
Cynthia Mc Leod - Hoe duur was de suiker?
Deon Meyer - Bennie Griessel 7 - Donkerdrif
Johanna Mo - De nachtegaal
Peter Mohlin & Peter Nyström - Het laatste leven
Rob Nieuwenhuys - Oost-Indische spiegel
Willem Nijholt - Een ongeduldig verlangen. Herinneringen
Sofi Oksanen - Het hondenpark
Mariska Overman - Noorderlicht
Nathalie Pagie - Helsinki
Bodil de la Parra - Het verbrande huis
Karolina Ramqvist - De berenvrouw
Rudie van Rensburg - Klem
David Van Reybrouck - Revolusi
Ane Riel - Beest
Ian Rankin - Een web van leugens
Sofie Sarenbrant - Emma Sköld 1 - Berouw
Sofie Sarenbrant - Emma Sköld 2 - Jaloezie
Max Seeck - De trouwe lezer
Hubert Smeets - Een wonderbaarlijk politicus – Hans van Mierlo, 1931-2010
Paul Christiaan Smis - Harald - Een historische novelle
Dag Solstad - Roman 11, boek 18
Gunnar Staalesen - Gevallen engelen
Gunnar Staalesen - Zwarte schapen
Geir Tangen - Dodemanstango
Geir Tangen - Hartenbreker
Anneloes Timmerije - De mannen van Maria
Rose Tremain - Eilanden van genade
C.J. Tudor - De anderen
Hans Vervoort - Zo tedere schade…
Bas Veth - Het leven in Nederlandsch-Indië in 1900
Jacob Vis - Tandem
Pauline Vijverberg - De achtste zonnebloemen
Diederik van Vleuten - Daar werd wat groots verricht
Simone van der Vlugt - De kaasfabriek
Katherine Webb - De verdwijning
Auke van der Woud - Het landschap - De mensen

Conserve's Leessite

Boekbesprekingen en leestips


Het culturele netwerk van Jan van Scorel - Gaila Jehoel

Zie de mens Jan van Scorel

Netwerken als verbindend element’

In 2002 heb ik Jan van Scorel een keer ontmoet. Ik was op weg naar Hanny Alders, die een boek over de schilder had geschreven met de titel Jan van Scorel. Een leven in schetsen (uitgeverij Conserve, maart 1995). Hanny Alders woonde indertijd in het Jan van Scorelpark in Schoorl. Zij overleed in 2010, 64 jaar oud.

Dat de ontmoeting alleen maar in mijn hoofd had plaatsgevonden was onderdeel van mijn fantasie, gezien de jaartallen van Jan van Scorel (1495-1562). Wel heeft die zogenaamde ontmoeting met hem en zijn biograaf mij het multi talent Jan van Scorel leren kennen. Ik begon dan ook met de verwachting van herkenning aan Het culturele netwerk van Jan van Scorel. Schilder, kanunnik, ondernemer & kosmopoliet, het vuistdikke proefschrift van historicus Gaila Jehoel. Ze is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.

In haar dankwoord aan het begin van het proefschrift maakt ze in de eerste zin melding van het feit dat ze studies aan drie kunstacademies heeft gevolgd en twee universitaire masters heeft gehaald. Dat we wel weten met een expert te maken te hebben. Het oeuvre van kunstenaars, aldus Jehoel, wordt vaak thematisch ingedeeld. Zou het begin van een debat kunnen zijn, want over welke kunstenaars heeft ze het dan? En is thematische ordening een afwijzing? Al in de titel van het boek worden de verschillende talenten, aspecten en werkzaamheden van Jan van Scorel genoemd, maar ze heeft de resultaten van haar archiefonderzoek in hoofdstukken met een geografische ordening gezet. Jehoel: ‘Binnen elk hoofdstuk wordt de informatie thematisch gepresenteerd.’ Dat wil gewoon zeggen: per onderwerp.

Gaila Jehoel legt de nadruk op ‘netwerken’ als verbindend element, een modern begrip, waarvan we niet weten of Jan van Scorel bewust netwerken heeft geweven en of dat ‘netwerken’ wellicht een alledaags verschijnsel was in bepaalde kringen. Netwerken als connecties met onderlinge afhankelijkheidsposities zijn van alle tijden en plaatsen.

Binnen de netwerken van Jan van Scorel onderscheidt Gaila Jehoel vijf kringen: kerkelijke, bestuurlijke, kooplieden, geletterden en kringen rondom het hof. Ze maakt duidelijk dat die kringen onderling ook weer bepaalde verbanden vertoonden. Een heel duidelijk voorbeeld daarvan vormt de inhoud van de hoofdstukken over Schoorl en Alkmaar, tussen de kerkelijke, medische en ondernemersfamilies. De daar voorkomende namen zijn nog zichtbaar in de Alkmaarse straatnamen, maar dit terzijde.

Jan van Scorel, geboren als zoon van pastoor Andries Ouckeyn en Diewer Aerntsdochter, groeide op Schoorl en volgde onderwijs aan de Latijnse School in Alkmaar. Smeuïg als een conflictroman is de beschrijving van een conflict tussen de kerkmeesters van De Grote of Sint Laurenskerk, de Abdij van Egmond en de heren van Egmond. Inzet is het eigendomsrecht van de Grote Kerk. Maar de rol van Jan van Scorel hierin is afwezig.

Daarna begint de kosmopolitische tocht van Jan van Scorel door Europa: Amsterdam, opleiding tot schilder. Utrecht en de Duitse landen, introductie bij de kerkelijke elite, Venetië, Jeruzalem en Rome, om te eindigen in Schoorl, in zijn geboorteplaats, waar hij er als ondernemer niet in slaagt de Zijpe te omdijken en in te polderen. Een zakelijk fiasco. Hij overlijdt in 1562, 67 jaar oud.

Het onderzoek van Gaila Jehoel heeft een enorme hoeveelheid gegevens opgeleverd, die allemaal aan het papier zijn toevertrouwd, maar die niet allemaal bijdragen aan een beeld van de mens Jan van Scorel. De lawine aan voetnoten, noodzakelijk in wetenschappelijk werk, zou een aparte uitgave rechtvaardigen. De lawine aan namen, die je als omgevallen kaartenbak kunt definiëren, noodzakelijk in wetenschappelijk werk, maar in dit geval verdrink je erin. En alle namen worden voorzien van geboorte- en/of jaar van overlijden. Als namen cijfers waren, zouden we zeggen: tot achter de komma.

Alle bewondering voor het gedetailleerde archiefonderzoek, voor de aandacht aan de kleinste feitjes met uitgebreide bronvermelding, voor het opnemen van 97 bladzijden illustraties (waarvan een deel van matige kwaliteit), aan de appendixen, ook weer met een tsunami aan namen. Ik vraag me af of door meer beperking ik de mens Jan van Scorel wèl zou hebben leren kennen.

Dick de Scally

 

De auteur

Gaila Jehoel promoveerde op 7 maart 2019 bij de Universiteit van Amsterdam in de Agnietenkapel met haar proefschrift over Jan van Scorel bij haar promotor prof. dr. B. Kempers, copromotoren waren dr. M.J. Bok en prof.dr. G.J.J. van der Sman.

Gaila Jehoel : Het culturele netwerk van Jan van Scorel – Schilder, kanunnik, ondernemer en kosmopoliet (1495-1562), 
ISBN 978 90 870 48 600, 500 pagina’s met illustraties, uitgeverij Verloren € 39,00, december 2020

Gaila Jehoel
Uitgeverij Conserve


Sinds 1 januari 2019 is een gedeelte van het fonds onderdeel van Singel Uitgeverijen, Weteringschans 259, 1017 XJ Amsterdam.

Kantooradres:
Tureluur 12, 1873 JW Groet (gem. Bergen)
telefoon: 072 - 509 3693
info@conserve.nl

KvK: 37051556

ABN AMRO
IBAN NL54 ABNA 0438 7594 94

Algemene Voorwaarden

Distributie:


Regiotitels: Conserve en Goud van Oud bij Depot Compact Centraal Boekhuis en bij www.conserve.nl

Uitgevers Conserve:
Ingrid en Kees de Bakker

Aanbieden manuscript


Singel Uitgeverijen heeft ervoor gekozen geen ongevraagde manuscript-inzendingen meer aan te nemen. Hierover kan niet worden gecorrespondeerd.

Graag maken wij u attent op de mogelijkheid om uw manuscript zélf uit te geven via het digitale self-publishingplatform Brave New Books. Via dit platform kunnen alle auteurs in spe hun boek publiceren en verkopen – en alle genres zijn welkom.

Wilt u meer informatie? Kijk dan op www.bravenewbooks.nl.

Vermelde boekprijzen zijn inclusief BTW, exclusief verzendkosten - Bij bestellingen boven € 19,99 is de verzending gratis, behalve voor zendingen naar het buitenland.
Prijswijzigingen en tikfouten voorbehouden - © 2021 - Uitgeverij Conserve - Website door Netweters