Adolfsson, Maria - Doggerland 2 - Stormwaarschuwing
Adolfsson, Maria - Doggerland 3 - Tussen de duivel en de zee
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 1 - Zonder gezicht
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 2 - Negen
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 3 - 18 graden onder nul
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 4 - Motief X
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 5 – X manieren om te sterven
Alders, Hanny - De kopiist
Alders, Hanny - De volmaakte ketter
Alders, Hanny - Non nobis – Ondergang van de Tempelorde
Andersen, Johan - Zonder genade
Andriesse, Peter - Claire Obscure
Appel, René - Overschot
Appel, René - Dansen in het donker
Arlidge, M.J. - Helen Grace 10 – Niemand zeggen
Baay, Reggie - Het lied van de goden
Banville, John - Sneeuw
Bax, Wim - Hou het stil
Bengtsdotter, Lina - Charlie Lager 3 – De man die een vreemde was
Bergeys, Roland - Blindelings
Berkleef, Bernice - Bloedsteen
Berry, Steve - Cotton Malone 14 - Het Maltadocument
Bijlsma, Rob - Kerken van goud, dominees van hout
Blau, Sarah - De anderen
Blædel, Sara - Het meisje onder de boom
Börjlind, Cilla & Rolf - Bevroren goud
Börjlind, Rolf & Molly - De duisternis tussen ons
Bossenbroek, Martin - De wraak van Diponegoro
Brabander, Eric de - Het geluid van naderend onweer
Brekel, Manon van den - Massa-executies op Sulawesi
Brokken, Jan - De tuinen van Buitenzorg
Brouwers, Jeroen - Cliënt E. Busken
Brundage, Elizabeth - Het verdwijnpunt
Brusse, Peter - Ach, Engeland - De Brexit Editie
Bryndza, Robert - Kate Marshall 1 - Zonder gezicht
Bryndza, Robert - Kate Marshall 2 - Schaduwland
Buschman, José - Couperus in de Oriënt
Camilleri, Andrea - De methode Catalanotti
Camilleri, Andrea - De vorm van water
Candlish, Louise - Nieuwe vrienden
Connelly, Michael - Een gewaarschuwd man
Connelly, Michael - De wet van de onschuld
Cooper, Robert - The Ambassadors
Craven, M.W. - Washington Poe 1 - Brandoffer
Craven, M.W. - Washington Poe 2 - Zwarte zomer
Daanje, Anjet - De herinnerde soldaat
Dahl, Arne - Nachtmerries
Dean, Will - Tuva 1 – De jacht
Declercq, Matthias M.R. - De ontdekking van Urk
Dis, Adriaan van - KliFi - Woede in de republiek Nederland
Dis, Adriaan van - Adje doet heel druk
Dis, Adriaan van - De rat van Arras
Dröge, Philip - Moederstad
Durlacher, Jessica - De Stem
Dürrenmatt, Friedrich - Justitia
Edvardsson, Mattias - Een heel gewoon gezin
Ellory, R.J. - De derde kogel
Elstad, Lotta - Ik weiger na te denken
Engman, Pascal - Vanessa Frank 2 – Femicide
Ersson, Svea - Hej Denemarken
Fabricius, Johan - Het gordijn met de ibissen
Fabricius, Johan - Achter in de Molukken
Fabricius, Johan - Dipanegara
Ferrier, Deryck J.H. - In de ban van de bosgeest – Ontmoeting met Panaike
Fosse, Jon - Ik is een ander – Septologie III-V
Fossum, Karin - Zwanenzang
Frech, Steve - Wat je ons hebt afgenomen
Frennstedt, Tina - Countdown
Frerichs, Lieneke - Nescio. Leven en werk van J. H. F. Grönloh
Freriks, Philip & Lili - Les chats de Lili – De katten van Lili
Fuglehaug, Randi - Vrije val – Deel 1 Fjordenreeks
Galbraith, Robert - Kwaad bloed
Urturi, Eva García Sáenz de - Aquitanië – Land van water
Urturi, Eva García Sáenz de - De heren van de tijd
Garschagen, Melle - Stem van het Britse Volk
Geemert, Ko van - Verstoten uit het paradijs
Gerge, Tove - De jongen
Gómez-Jurado, Juan - De rode koningin
Grisham, John - De storm
Grund, Maria - De hoofdzonde
Guillou, Jan - De tweede doodzonde
Guillou, Jan - Het einde van het verhaal
Harari, Yuval Noah - 21 lessen voor de 21ste eeuw
Hardus, Werner van den Belt en Bob - De schilders van de Duin- en Bollenstreek
Hendriksma, Martin - Aan zee
Hermans, Willem Frederik - Conserve
Highsmith, Patricia - De getalenteerde meneer Ripley
Highsmith, Patricia - Stille wateren
Hollander, Loes den - Wacht maar af
Holst, Christoffer - Bloedrode midzomeravond
Horst, Jørn Lier - De Katharine-code
Enger, Jørn Lier Horst en Thomas - Rookgordijn
Indridason, Arnaldur - Boven water
Jalonen, Olli - De hemelproef
Jansen, Han Gieske en Godfried - Wonosoepono
Jansson, Susanne - Winterwater
Jehoel, Gaila - Het culturele netwerk van Jan van Scorel
Jonasson, Jonas - Zoete zoete wraak bv
Jónasson, Ragnar - Inktzwart
Jong, Jessica de - De Hollandse studente
Kars, Marjoleine - Bloed in de rivier
Kepler, Lars - Spiegelman
Kerr, Philip - Hitlers vrede
King, Stephen - Later
King, Stephen - Billy Summers
Knibbe, Ariën - Het verzwegen verbond
Kousbroek, Rudy - Het Oostindisch kampsyndroom
Kouwenhoven, ​​​​​​​Arlette - Van Elburg tot Deshima - Zes eeuwen familie Feith
Leuwsha, Tessa - Plantage Wildlust
Lunde, Marja - Het einde van de oceaan
Mandela, Dumani - Op de vlucht voor apartheid
Marsons, Angela - Kim Stone 2 – Wreed spel
Leod, Cynthia Mc - Hoe duur was de suiker?
Meyer, Deon - Bennie Griessel 7 - Donkerdrif
Michielsen, Dido - Lichter dan ik
Mo, Johanna - De nachtegaal
Morgan, Tica - Mooie Moorden 3 - Kwade Hoek
Nyström, Peter Mohlin & Peter - Het laatste leven
Nesbø, Jo - Koninkrijk
Nieuwenhuys, Rob - Oost-Indische spiegel
Nijholt, Willem - Een ongeduldig verlangen. Herinneringen
Noordhoek, Wim - De gabardine regenjas
Oksanen, Sofi - Het hondenpark
Onderdenwijngaard, Arjan - Multatuli leeft in Lebak
Overman, Mariska - Noorderlicht
Pagie, Nathalie - Helsinki
Parra, Bodil de la - Het verbrande huis
Pedersen, Kim Faber & Janni - Hoogzomer
Petterson, Per - Mannen in mijn situatie
Ramqvist, Karolina - De berenvrouw
Rensburg, Rudie van - Klem
Reybrouck, David Van - Revolusi
Riel, Ane - Beest
Rankin, Ian - Een web van leugens
Redmond, Roline - De Doorsons
Rehwinkel, Peter - Amalia - De plicht roept
Roberts, Nora - Erfenis
Rose, Karen - In alle onschuld
Rosenfeldt, Hans - Wolfzomer
Roslund, Anders - Drie jaar
Sarenbrant, Sofie - Emma Sköld 1 - Berouw
Sarenbrant, Sofie - Emma Sköld 2 - Jaloezie
Schepp, Emelie - Jana Berzelius 6 –Sub rosa
Seeck, Max - De trouwe lezer
Smeulders, Eveline Sint Nicolaas en Valika - Slavernij
Slaughter, Karin - Valse getuige
Smeets, Hubert - Een wonderbaarlijk politicus – Hans van Mierlo, 1931-2010
Skördeman, Gustaf - Geiger
Smis, Paul Christiaan - Harald - Een historische novelle
Solstad, Dag - Roman 11, boek 18
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 7 - Zwarte schapen
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 8 - Gevallen engelen
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 9 - Bittere bloemen
Sylvester, Joyce - Bent ú de burgemeester?
Tangen, Geir - Dodemanstango
Tangen, Geir - Hartenbreker
Timmerije, Anneloes - De mannen van Maria
Tremain, Rose - Eilanden van genade
Tudor, C.J. - De anderen
Veen, Rob Chrispijn & Herman van - Bevrijdingskind
Verhoef, Esther - De nachtdienst
Vervoort, Hans - Zo tedere schade…
Veth, Bas - Het leven in Nederlandsch-Indië in 1900
Vis, Jacob - Tandem
Vijverberg, Pauline - De achtste zonnebloemen
Vleuten, Diederik van - Daar werd wat groots verricht
Vlugt, Simone van der - De kaasfabriek
Vuure, Rob van - Nagelaten Werk
Webb, Katherine - De verdwijning
Woud, Auke van der - Het landschap - De mensen

Conserve's Leessite

Boekbesprekingen en leestips


Het culturele netwerk van Jan van Scorel - Gaila Jehoel

Zie de mens Jan van Scorel

Netwerken als verbindend element’

In 2002 heb ik Jan van Scorel een keer ontmoet. Ik was op weg naar Hanny Alders, die een boek over de schilder had geschreven met de titel Jan van Scorel. Een leven in schetsen (uitgeverij Conserve, maart 1995). Hanny Alders woonde indertijd in het Jan van Scorelpark in Schoorl. Zij overleed in 2010, 64 jaar oud.

Dat de ontmoeting alleen maar in mijn hoofd had plaatsgevonden was onderdeel van mijn fantasie, gezien de jaartallen van Jan van Scorel (1495-1562). Wel heeft die zogenaamde ontmoeting met hem en zijn biograaf mij het multi talent Jan van Scorel leren kennen. Ik begon dan ook met de verwachting van herkenning aan Het culturele netwerk van Jan van Scorel. Schilder, kanunnik, ondernemer & kosmopoliet, het vuistdikke proefschrift van historicus Gaila Jehoel. Ze is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.

In haar dankwoord aan het begin van het proefschrift maakt ze in de eerste zin melding van het feit dat ze studies aan drie kunstacademies heeft gevolgd en twee universitaire masters heeft gehaald. Dat we wel weten met een expert te maken te hebben. Het oeuvre van kunstenaars, aldus Jehoel, wordt vaak thematisch ingedeeld. Zou het begin van een debat kunnen zijn, want over welke kunstenaars heeft ze het dan? En is thematische ordening een afwijzing? Al in de titel van het boek worden de verschillende talenten, aspecten en werkzaamheden van Jan van Scorel genoemd, maar ze heeft de resultaten van haar archiefonderzoek in hoofdstukken met een geografische ordening gezet. Jehoel: ‘Binnen elk hoofdstuk wordt de informatie thematisch gepresenteerd.’ Dat wil gewoon zeggen: per onderwerp.

Gaila Jehoel legt de nadruk op ‘netwerken’ als verbindend element, een modern begrip, waarvan we niet weten of Jan van Scorel bewust netwerken heeft geweven en of dat ‘netwerken’ wellicht een alledaags verschijnsel was in bepaalde kringen. Netwerken als connecties met onderlinge afhankelijkheidsposities zijn van alle tijden en plaatsen.

Binnen de netwerken van Jan van Scorel onderscheidt Gaila Jehoel vijf kringen: kerkelijke, bestuurlijke, kooplieden, geletterden en kringen rondom het hof. Ze maakt duidelijk dat die kringen onderling ook weer bepaalde verbanden vertoonden. Een heel duidelijk voorbeeld daarvan vormt de inhoud van de hoofdstukken over Schoorl en Alkmaar, tussen de kerkelijke, medische en ondernemersfamilies. De daar voorkomende namen zijn nog zichtbaar in de Alkmaarse straatnamen, maar dit terzijde.

Jan van Scorel, geboren als zoon van pastoor Andries Ouckeyn en Diewer Aerntsdochter, groeide op Schoorl en volgde onderwijs aan de Latijnse School in Alkmaar. Smeuïg als een conflictroman is de beschrijving van een conflict tussen de kerkmeesters van De Grote of Sint Laurenskerk, de Abdij van Egmond en de heren van Egmond. Inzet is het eigendomsrecht van de Grote Kerk. Maar de rol van Jan van Scorel hierin is afwezig.

Daarna begint de kosmopolitische tocht van Jan van Scorel door Europa: Amsterdam, opleiding tot schilder. Utrecht en de Duitse landen, introductie bij de kerkelijke elite, Venetië, Jeruzalem en Rome, om te eindigen in Schoorl, in zijn geboorteplaats, waar hij er als ondernemer niet in slaagt de Zijpe te omdijken en in te polderen. Een zakelijk fiasco. Hij overlijdt in 1562, 67 jaar oud.

Het onderzoek van Gaila Jehoel heeft een enorme hoeveelheid gegevens opgeleverd, die allemaal aan het papier zijn toevertrouwd, maar die niet allemaal bijdragen aan een beeld van de mens Jan van Scorel. De lawine aan voetnoten, noodzakelijk in wetenschappelijk werk, zou een aparte uitgave rechtvaardigen. De lawine aan namen, die je als omgevallen kaartenbak kunt definiëren, noodzakelijk in wetenschappelijk werk, maar in dit geval verdrink je erin. En alle namen worden voorzien van geboorte- en/of jaar van overlijden. Als namen cijfers waren, zouden we zeggen: tot achter de komma.

Alle bewondering voor het gedetailleerde archiefonderzoek, voor de aandacht aan de kleinste feitjes met uitgebreide bronvermelding, voor het opnemen van 97 bladzijden illustraties (waarvan een deel van matige kwaliteit), aan de appendixen, ook weer met een tsunami aan namen. Ik vraag me af of door meer beperking ik de mens Jan van Scorel wèl zou hebben leren kennen.

Dick de Scally

 

De auteur

Gaila Jehoel promoveerde op 7 maart 2019 bij de Universiteit van Amsterdam in de Agnietenkapel met haar proefschrift over Jan van Scorel bij haar promotor prof. dr. B. Kempers, copromotoren waren dr. M.J. Bok en prof.dr. G.J.J. van der Sman.

Gaila Jehoel : Het culturele netwerk van Jan van Scorel – Schilder, kanunnik, ondernemer en kosmopoliet (1495-1562), 
ISBN 978 90 870 48 600, 500 pagina’s met illustraties, uitgeverij Verloren € 39,00, december 2020

Gaila Jehoel
Uitgeverij Conserve


Sinds 1 januari 2019 is een gedeelte van het fonds onderdeel van Singel Uitgeverijen, Weteringschans 259, 1017 XJ Amsterdam.

Kantooradres:
Tureluur 12, 1873 JW Groet (gem. Bergen)
telefoon: 072 - 509 3693
info@conserve.nl

KvK: 37051556

ABN AMRO
IBAN NL54 ABNA 0438 7594 94

Algemene Voorwaarden

Distributie:


Regiotitels: Conserve en Goud van Oud bij Depot Compact Centraal Boekhuis en bij www.conserve.nl

Uitgevers Conserve:
Ingrid en Kees de Bakker

Aanbieden manuscript


Singel Uitgeverijen heeft ervoor gekozen geen ongevraagde manuscript-inzendingen meer aan te nemen. Hierover kan niet worden gecorrespondeerd.

Graag maken wij u attent op de mogelijkheid om uw manuscript zélf uit te geven via het digitale self-publishingplatform Brave New Books. Via dit platform kunnen alle auteurs in spe hun boek publiceren en verkopen – en alle genres zijn welkom.

Wilt u meer informatie? Kijk dan op www.bravenewbooks.nl.

Vermelde boekprijzen zijn inclusief BTW, exclusief verzendkosten - Bij bestellingen boven € 19,99 is de verzending gratis, behalve voor zendingen naar het buitenland.
Prijswijzigingen en tikfouten voorbehouden - © 2021 - Uitgeverij Conserve - Website door Netweters