Het kreeftendiner - Martin Õsterdahl
Spannend, maar ook warrig en vrij onzinnig
Een onbekende wreker moordt er stevig op los
Het is altijd een dankbaar en dus ook veelgebruikt thema in thrillers: neem een onbewoond eiland, zet er een groep mensen neer en laat die daarna een voor een vermoord worden. Spanning en dus succes verzekerd. Dat geldt ook voor Het kreeftendiner, de nieuwe thriller van de Zweed Martin Österdahl. Maar wie het verhaal analyseert, kan er niet omheen dat Õsterdahl wel heel gemakzuchtig bezig geweest is. Zodra hij ergens niet verder kan met zijn verhaal, tovert hij uit het ongerijmde een nieuw feit tevoorschijn. Er vallen heel veel doden, er zijn best spannende momenten. Maar van enige logica is amper sprake.
Over de auteur
Martin Õsterdahl was jarenlang actief als televisieproducent. Hij was onder meer vijf jaar lang de man achter het Eurovisie Songfestival en was ook degene die in 2024 de votes van Nederland voorlas nadat Joost Klein gediskwalificeerd was en Nikkie de Jager daarom weigerde om dat te doen. In 2016 publiceerde hij zijn eerste thriller. Het Kreeftendiner is zijn zesde boek.
Najaarstraditie
Vijf mensen worden door een zesde uitgenodigd voor een kreeftendiner (een najaarstraditie in Zweden waarbij heel veel kreeft en nog meer drank genuttigd wordt) op een onbewoond eilandje voor de scherenkust bij Stockholm. Ze zijn allen, ieder in een andere rol, betrokken geweest bij een drama dik tien jaar geleden en de meesten van hen hebben elkaar sinds die tijd niet meer gezien of gesproken. Waarom ze nu opeens weer samenkomen, blijft voor de lezer een raadsel, er lijkt geen enkele aanleiding.
Realityserie
En wat er destijds precies gebeurd is, blijft al evenzeer heel lang mysterieus. Wel duidelijk wordt dat het te maken heeft met een realityserie voor televisie waar iets helemaal misgegaan is. Een langgestrafte gevangene, vastzittend voor doodslag, ging corresponderen met een vrouw en werd daarbij gevolgd door een cameraploeg onder leiding van de producenten Morgan en Ludwig. Er ontstond een liefdesrelatie die eindigde in een huwelijk. En daarna in een drama. Dankzij het feit dat het ministerie van justitie er niet erg diep in gedoken is, kwamen de producenten er straffeloos mee weg.
Auto-ongeluk
En nu zitten ze dus met zijn allen, ieder van hen destijds betrokken bij het drama, op dat onbewoonde eiland. Niet allemaal trouwens, want eentje krijgt, op weg naar de boot, een auto-ongeluk waardoor hij niet verder kan (en we vreemd genoeg ook niets meer over hem horen). Maar in zijn plaats neemt een van de anderen een vriend mee. En terwijl de wél aanwezigen er vrolijk op los feesten en vooral zuipen, wordt duidelijk dat er nóg iemand op het eiland moet zijn die geen fraaie bedoelingen heeft. De eerste dode valt, de elektriciteit valt uit en het stormt, dus het eiland verlaten is geen optie.
Familieverbanden
Vanaf dat moment begint Österdahl met zijn wonderlijke onthullingen. Er blijken allerlei familieverbanden te zijn die tien jaar geleden kennelijk niemand opgemerkt heeft. Er blijken uit eigenbelang slordige fouten gemaakt bij het gerechtelijk onderzoek door de toenmalige officier van justitie, het kan Österdahl allemaal niet gek genoeg.
En natuurlijk is het allemaal best spannend: een verlaten eiland, zware storm, pikdonker en overal enge geluiden, plus de wetenschap dat er een moordenaar rondzwerft. Daar heb je verder amper een verhaal bij nodig. En daar heeft Österdahl dan ook weinig moeite voor gedaan.
Format
Opmerkelijk is dat in het colofon vermeld wordt dat de schrijver annex televisieproducent de formats voor twee televisieprogramma’s bezit met de titel van de realityserie waarvan in het boek sprake is. We moeten dus misschien niet gek opkijken als er binnenkort werkelijk een programma opduikt waar zware criminelen voor de camera en gevolgd door het hele land relaties met vrouwen in het land gaan opbouwen.
Sonja de Jong
Martin Österdahl – Het kreeftendiner. (Oorspronkelijk gepubliceerd in 2024 als Kräftskivan bij Bookmark Förlag.) Uit het Zweeds vertaald door Neeltje Wiersma, De Geus Spanning, ISBN 978 90 445 5168 6, 288 pagina’s. € 21,99, augustus 2026
