Michael Valeton (1932-2021)

Gedreven boekhandelaar Eerste Bergensche Boekhandel

Boekhandelaar Michael Valeton overleed op 8 juni na een kort ziekbed op 88-jarige leeftijd. Een boekhandelaar in hart en nieren, gedreven en met smaak. Ook was hij van 1990 tot 2003 jaar voorzitter van het Adriaan Roland Holst Fonds, opgevolgd door Karien Hilbers. Het fonds werd in 1958 opgericht door Dolf Kamp (ook de oprichter van het Kunstenaars Centrum Bergen, bekend als KCB.

In de losse herinneringen die hij opschreef over de Eerste Bergensche Boekhandel vertelt Michael, die afkomstig was uit Nijmegen, net als zijn opvolgers Karien Hilbers en Thomas Swinkels, over de start van de winkel in 1959. Met zijn toenmalige vrouw Tineke volgde hij de dames Romeny op, maar zo lang als zij boven de zaak woonden mochten zij daar niet intrekken en logeerden in een pension. Met hulp van de uitgevers Geert Lubberhuizen van De Bezige Bij, De Haan van uitgeverij De Haan, Brinkman van uitgeverij Ploegsma en Bloemena van uitgeverij Meulenhoff werd een constructie bedacht, waardoor Michael de zaak kon kopen en het pand kon huren. Binnen een bepaalde periode moest hij het geld terugbetalen tegen een rente van 4%

Michael was kleurrijk en inventief en zo introduceerde in 1961 hij de literaire avonden in De Rustende Jager, en sloot maar liefst 200 abonnementen af met bezoekers, eerst zes avonden per seizoen, later vijf. Een van de hoogtepunten het optreden van maar liefst acht dichters, die hun werk voordroegen met voor hen een groot aantal flessen wijn: Chris van Geel, Lucebert, Adriaan ‘Jany’ Roland Holst, Hans Faverey, Fritzi Harmsen ten Beek, Gerrit Kouwenaar, Jean-Pierre Rawie en Hans Andreus. Om elf uur was de avond afgelopen maar veel dichters bleven nog hangen en de lege flessen werden vervangen door volle. Ook een avond over de Vijftigers met Kouwenaar, Schierbeek, Lucebert, Andreus en Campert was een schot in de roos, de meesten bleven gelukkig in Bergen slapen. Net als een avond over Surinaamse poëzie van Albert Helman en Cola Debrot.

Ontmoetingen met de Prins der Dichters Adriaan Roland Holst leidden na zijn dood tot de vraag wat er met het erfgoed, het huis van Jany aan de Nesdijk moest gebeuren. Er werd een oplossing door verhuur aan het Fonds der Letteren waardoor schrijvers maandelijks gebruik konden maken van het huis en daar konden werken. Het huis werd daarvoor volledig gerenoveerd. Het fonds Adriaan Roland Holst reikt met ingang van 2021 alleen nog de Poëzieprijs uit, winnares van de jaarlijkse oeuvreprijs op 29 mei jl. was Saskia de Jong . Uitreiking is altijd in de buurt van de geboortedag van Roland Holst 23 mei. Sinds 1994 wordt tijdens de uitreiking die in de Ruïnekerk plaats vindt de A. Roland Holstlezing over poëzie gehouden. Toen zijn opvolgers het stokje overnamen bleef Michael actief, niet meer als boekverkoper. Maar onder andere als voorzitter van het Adriaan Roland Holst Fonds. En ook als samensteller van een literaire route door Bergen in boeken als Hier scheen ’t geluk bereikbaar (2001) en Hier is zon, zee en zand (2018). De foto van Michael voor zijn boekenkast is daarvoor in zwart-wit en kleur speciaal gemaakt door Peter H. Toxopeus. Hij maakte ook de zwart-wit foto van Michael, op zijn rug gezien, bij het huis aan de Nesdijk in Bergen van Adriaan Roland Holst. Hij zal ook genoten hebben van het feit dat zijn tweede vrouw Umtul Kiekens jaren lang het secretariaat bemande van de Libris Literatuur Prijs. Umtul was overigens mijn eerste vertegenwoordiger bij de uitgeverij.

Karien Hilbers en Thomas Swinkels over hun bekwame voorganger: ‘Toen wij de Eerste Bergensche Boekhandel in 1999 overnamen, betrokken wij een winkel die 40 jaar in handen was geweest van Michael Valeton. Door zijn inbreng had de onderneming een literair karakter gekregen en een zekere bekendheid in heel Nederland. Voor ons was dat een ideale basis om op door te bouwen. Bovendien waren de literaire avonden die hij had opgezet en al jaren leidde vermaard in de omgeving. Bijzonder waren zijn inspanningen om de boekhandel na zijn vertrek te laten voortbestaan. Dat was ook toen al geen vanzelfsprekende zaak. Veel makkelijker en sneller had hij het pand aan een willekeurige detaillist kunnen verkopen, maar hij koos voor een langere weg, een zoektocht naar boekhandelaren die de toen bijna negentigjarige winkel met oog voor het verleden konden continueren. Zonder die inspanningen hadden wij de winkel nooit kunnen kopen en zou de Eerste Bergensche Boekhandel nu niet meer hebben bestaan.’

Zaterdag 12 juni 2021 is Michael Valeton na een dienst in de Nederlands-Hervormde Kerk in Schoorl begraven.

Dit artikel is vrijdag 18 juni 2021 verschenen in het Bergens Nieuwsblad. Het is eveneens online gezet op Rodi Media – Al het nieuws uit Bergen en online op www.Boekblad.nl door het Vakblad voor het Boekenvak

Alle foto’s Michael Valeton: © 2021: Peter H. Toxopeus

< Terug naar het nieuwsoverzicht

Michael Valeton, gefotografeerd door Peter H. Toxopeus als illustratie bij zijn literaire route door Bergen in Hier is zon, zee en zand – Schrijvers over Bergen en Schoorl – Van Nicolaas Beets tot Adriaan van Dis (uitgave Conserve, Groet)
Michael Valeton bij tekening Min in het KCB, Plein 7 in Bergen. Michael Valeton in het Roland Holst-huis aan de Nesdijk in Bergen Michael Valeton verlaat het Roland Holst-huis aan de Nesdijk in Bergen
Uitgeverij Conserve


Sinds 1 januari 2019 is een gedeelte van het fonds onderdeel van Singel Uitgeverijen, Weteringschans 259, 1017 XJ Amsterdam.

Kantooradres:
Tureluur 12, 1873 JW Groet (gem. Bergen)
telefoon: 072 - 509 3693
info@conserve.nl

KvK: 37051556

ABN AMRO
IBAN NL54 ABNA 0438 7594 94

Algemene Voorwaarden

Distributie:


Regiotitels: Conserve en Goud van Oud bij Depot Compact Centraal Boekhuis en bij www.conserve.nl

Uitgevers Conserve:
Ingrid en Kees de Bakker

Aanbieden manuscript


Singel Uitgeverijen heeft ervoor gekozen geen ongevraagde manuscript-inzendingen meer aan te nemen. Hierover kan niet worden gecorrespondeerd.

Graag maken wij u attent op de mogelijkheid om uw manuscript zélf uit te geven via het digitale self-publishingplatform Brave New Books. Via dit platform kunnen alle auteurs in spe hun boek publiceren en verkopen – en alle genres zijn welkom.

Wilt u meer informatie? Kijk dan op www.bravenewbooks.nl.

Vermelde boekprijzen zijn inclusief BTW, exclusief verzendkosten - Bij bestellingen boven € 19,99 is de verzending gratis, behalve voor zendingen naar het buitenland.
Prijswijzigingen en tikfouten voorbehouden - © 2021 - Uitgeverij Conserve - Website door Netweters