Gunni Hilding 1 - Waar het stil is - Mattias Edvardsson
Hoe betrouwbaar zijn getuigen?
Gunni Hilding mooie nieuwe aanwinst in thrillerland
Hoe betrouwbaar is een getuige? En in hoeverre spelen vooroordelen mee? Vraag drie mensen die een misdrijf gezien hebben naar wat ze precies zagen en je krijgt drie totaal verschillende antwoorden. Rond dat thema is Waar het stil is opgebouwd. Het is het eerste deel van een thrillerserie rond politievrouw Gunni Hilding. Geen nagelbijtende spanning, wel een doordacht verhaal en vooral heel mooie portretten van mensen met al hun twijfels en verlangens.
Over de auteur
De Zweedse auteur Mattias Edvardsson (1977) is middelbare-schooldocent. In 2018 publiceerde hij zijn eerste psychologische thriller, Een heel gewoon gezin (inmiddels verfilmd en te zien op Netflix). Daarna volgden nog een aantal standalone thrillers. Altijd staan morele dilemma’s bij hem centraal. Met Waar het stil is schreef hij het eerste deel van wat een serie rond politieagente Gunni Hilding moet worden.
Sociaal onhandig
Gunni Hilding is sociaal onhandig, onzeker en altijd boordevol twijfel. Pas geleidelijk ontdekt de lezer hoe dat zo gekomen is. Ze blijkt opgegroeid binnen een gemeenschap van Jehova’s Getuigen, die altijd als een warme, veilige omgeving voelde. Op school werd ze weliswaar een beetje buitengesloten omdat de andere kinderen haar raar vonden, maar binnen de gemeenschap voelde ze zich thuis. Op haar 17e krijgt ze verkering met Karl-Fredrik, ook een Jehova’s Getuige. Als ze weigert seks met hem te hebben, omdat God dat verbiedt zolang je niet getrouwd bent, klaagt Karl-Fredrik haar aan bij de raad van ouderlingen wegens haar duivelse verleidingskunsten. Gunni krijgt de keus: of zelf vertrekken of aan de schandpaal genageld en verstoten worden. Ze kiest voor dat eerste.
Tante
Maar ook jaren later, ze is inmiddels 27, voelt ze zich nog altijd ongemakkelijk tussen mensen. Ze woont bij een tante, heeft een politie-pleiding gedaan en beleeft plezier aan haar werk bij de ordepolitie: verkeersles geven aan kleuters, huiselijke ruzietjes sussen, heel gewone alledaagse dingen, zo min mogelijk opvallen. Als een achtjarig jongetje vermoord gevonden wordt in de bossen waar ook Gunni woont, vraagt hoofdinspecteur Valter Roos haar assistentie.
Het dode jongetje, Robin, woonde met zijn moeder, stiefvader en kleine broertje op een afgelegen plek met slechts vier huizen tegen het bos aan en was met twee buurjongetjes in het bos aan het spelen. De buurjongens, zes en acht jaar oud, verklaren dat Robin bij het verstoppertje spelen opeens weg was, maar als de politie aandringt veranderen ze hun verklaring steeds opnieuw: ja, ze hadden ruzie gekregen, nee, er was geen ruzie, ja, ze hebben een man gezien, of nee, toch niet. Mogelijke getuigen spreken elkaar al even hard tegen.
Geheugenspecialist
Een beroemde psychiater die gespecialiseerd is in het terughalen van herinneringen schiet te hulp en Gunni krijgt de taak om deze professor te begeleiden. Vanaf het eerste moment heeft ze stellig de indruk dat hij de jongens woorden in de mond legt en ze een bepaalde kant op manipuleert. Maar ja, wie is zij nou helemaal. Niet eens een echte rechercheur. En de hoofdinspecteur gelooft de psychiater op zijn woord, dus Gunni durft er niet tegenin te gaan. De jongens bekennen dat zij Robin bewusteloos geslagen hebben met een steen en weggegaan zijn. Het kind is daarna gestikt omdat hij met zijn gezicht in moerassige grond lag.
Soortgelijke moord
Vijf jaar later vindt opeens een soortgelijke moord plaats. En weer dreigt de politie af te gaan op getuigenverklaringen, ook al spreken die elkaar tegen. En andere verklaringen te negeren ook al lijken die goede aanknopingspunten te bevatten. Gunni staat inmiddels sterker in haar schoenen en durft nu beter voor haar standpunten op te komen. En zo weet zij uiteindelijk de moord op te lossen.
Waar het stil is is bij uitstek een psychologische thriller. Niet de handeling bepaalt het verhaal, maar de karakterschets van de personages. Je begrijpt ze allemaal zo goed: de moeder van Robin die weggelopen is bij zijn biologische vader en zich nu vastklampt aan een nieuwe echtgenoot die weinig beter blijkt te zijn. De buurjongetjes die al heel jong een traumatische ervaring meegemaakt hebben, jaren in pleeggezinnen woonden en nu vooral alles goed willen doen om maar niet opnieuw uit huis geplaatst te worden. Als je ze wat vraagt, geven ze je meteen gelijk.
Sociaal onhandig
Maar het is vooral Gunni zelf die indruk maakt. Ze mag dan sociaal nog altijd een beetje onhandig zijn en vaak niet snappen waarom mensen doen wat ze doen, maar ze heeft een groot rechtvaardigheidsgevoel. Ze maakt zich bovendien heel veel zorgen over haar jongere zusje Gerd die nog altijd binnen de Jehova’s Getuigengemeenschap woont en nota bene getrouwd is met Karl-Fredrik, de man die Gunni destijds verraden heeft.
Gunni merkt dat het niet goed gaat met Gerd, maar hoever mag en kan ze gaan in haar pogingen om Gerd te redden? Dat levert meteen een cliffhanger op naar het volgende deel in deze reeks. Want op het eind, als Gunni eindelijk besloten heeft haar zus en diens twee zoontjes uit de klauwen van haar o zo schijnheilige, maar gewelddadige echtgenoot te gaan redden, blijken zij met de noorderzon vertrokken. Vrijwillig? Gedwongen?
Gunni Hilding is een mooie aanwinst in thrillerland. Een agente die nadenkt, compassie heeft en niet voor makkelijke oplossingen gaat.
Sonja de Jong
Mattias Edvardsson – Waar het stil is. (Oorspronkelijk gepubliceerd in 2024 als Gravglänta bij Bokförlaget Forum). Uit het Zweeds vertaald door Elina van der Heijden, Luitingh- Sijthoff, ISBN 978 90 210 5646 3, 336 pagina’s € 22,99, januari 2026
