Adolfsson, Maria - Doggerland 2 - Stormwaarschuwing
Adolfsson, Maria - Doggerland 3 - Tussen de duivel en de zee
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 1 - Zonder gezicht
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 2 - Negen
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 3 - 18 graden onder nul
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 4 - Motief X
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 5 – X manieren om te sterven
Alders, Hanny - De kopiist
Alders, Hanny - De volmaakte ketter
Alders, Hanny - Non nobis – Ondergang van de Tempelorde
Andersen, Johan - Zonder genade
Andriesse, Peter - Claire Obscure
Appel, René - Overschot
Appel, René - Dansen in het donker
Arlidge, M.J. - Helen Grace 10 – Niemand zeggen
Baay, Reggie - Het lied van de goden
Banville, John - Sneeuw
Bax, Wim - Hou het stil
Bengtsdotter, Lina - Charlie Lager 3 – De man die een vreemde was
Bergeys, Roland - Blindelings
Berkleef, Bernice - Bloedsteen
Berry, Steve - Cotton Malone 14 - Het Maltadocument
Bijlsma, Rob - Kerken van goud, dominees van hout
Blau, Sarah - De anderen
Blædel, Sara - Het meisje onder de boom
Börjlind, Cilla & Rolf - Bevroren goud
Börjlind, Rolf & Molly - De duisternis tussen ons
Bossenbroek, Martin - De wraak van Diponegoro
Brabander, Eric de - Het geluid van naderend onweer
Brekel, Manon van den - Massa-executies op Sulawesi
Brokken, Jan - De tuinen van Buitenzorg
Brouwers, Jeroen - Cliënt E. Busken
Brundage, Elizabeth - Het verdwijnpunt
Brusse, Peter - Ach, Engeland - De Brexit Editie
Bryndza, Robert - Kate Marshall 1 - Zonder gezicht
Bryndza, Robert - Kate Marshall 2 - Schaduwland
Buschman, José - Couperus in de Oriënt
Camilleri, Andrea - De methode Catalanotti
Camilleri, Andrea - De vorm van water
Candlish, Louise - Nieuwe vrienden
Connelly, Michael - Een gewaarschuwd man
Connelly, Michael - De wet van de onschuld
Cooper, Robert - The Ambassadors
Craven, M.W. - Washington Poe 1 - Brandoffer
Craven, M.W. - Washington Poe 2 - Zwarte zomer
Daanje, Anjet - De herinnerde soldaat
Dahl, Arne - Nachtmerries
Dean, Will - Tuva 1 – De jacht
Declercq, Matthias M.R. - De ontdekking van Urk
Dis, Adriaan van - KliFi - Woede in de republiek Nederland
Dis, Adriaan van - Adje doet heel druk
Dis, Adriaan van - De rat van Arras
Dröge, Philip - Moederstad
Durlacher, Jessica - De Stem
Dürrenmatt, Friedrich - Justitia
Edvardsson, Mattias - Een heel gewoon gezin
Ellory, R.J. - De derde kogel
Elstad, Lotta - Ik weiger na te denken
Engman, Pascal - Vanessa Frank 2 – Femicide
Ersson, Svea - Hej Denemarken
Fabricius, Johan - Het gordijn met de ibissen
Fabricius, Johan - Achter in de Molukken
Fabricius, Johan - Dipanegara
Ferrier, Deryck J.H. - In de ban van de bosgeest – Ontmoeting met Panaike
Fosse, Jon - Ik is een ander – Septologie III-V
Fossum, Karin - Zwanenzang
Frech, Steve - Wat je ons hebt afgenomen
Frennstedt, Tina - Countdown
Frerichs, Lieneke - Nescio. Leven en werk van J. H. F. Grönloh
Freriks, Philip & Lili - Les chats de Lili – De katten van Lili
Fuglehaug, Randi - Vrije val – Deel 1 Fjordenreeks
Galbraith, Robert - Kwaad bloed
Urturi, Eva García Sáenz de - Aquitanië – Land van water
Urturi, Eva García Sáenz de - De heren van de tijd
Garschagen, Melle - Stem van het Britse Volk
Geemert, Ko van - Verstoten uit het paradijs
Gerge, Tove - De jongen
Gómez-Jurado, Juan - De rode koningin
Grisham, John - De storm
Grund, Maria - De hoofdzonde
Guillou, Jan - De tweede doodzonde
Guillou, Jan - Het einde van het verhaal
Harari, Yuval Noah - 21 lessen voor de 21ste eeuw
Hardus, Werner van den Belt en Bob - De schilders van de Duin- en Bollenstreek
Hendriksma, Martin - Aan zee
Hermans, Willem Frederik - Conserve
Highsmith, Patricia - De getalenteerde meneer Ripley
Highsmith, Patricia - Stille wateren
Hollander, Loes den - Wacht maar af
Holst, Christoffer - Bloedrode midzomeravond
Horst, Jørn Lier - De Katharine-code
Enger, Jørn Lier Horst en Thomas - Rookgordijn
Indridason, Arnaldur - Boven water
Jalonen, Olli - De hemelproef
Jansen, Han Gieske en Godfried - Wonosoepono
Jansson, Susanne - Winterwater
Jehoel, Gaila - Het culturele netwerk van Jan van Scorel
Jonasson, Jonas - Zoete zoete wraak bv
Jónasson, Ragnar - Inktzwart
Jong, Jessica de - De Hollandse studente
Kars, Marjoleine - Bloed in de rivier
Kepler, Lars - Spiegelman
Kerr, Philip - Hitlers vrede
King, Stephen - Later
King, Stephen - Billy Summers
Knibbe, Ariën - Het verzwegen verbond
Kousbroek, Rudy - Het Oostindisch kampsyndroom
Kouwenhoven, ​​​​​​​Arlette - Van Elburg tot Deshima - Zes eeuwen familie Feith
Leuwsha, Tessa - Plantage Wildlust
Lunde, Marja - Het einde van de oceaan
Mandela, Dumani - Op de vlucht voor apartheid
Marsons, Angela - Kim Stone 2 – Wreed spel
Leod, Cynthia Mc - Hoe duur was de suiker?
Meyer, Deon - Bennie Griessel 7 - Donkerdrif
Michielsen, Dido - Lichter dan ik
Mo, Johanna - De nachtegaal
Morgan, Tica - Mooie Moorden 3 - Kwade Hoek
Nyström, Peter Mohlin & Peter - Het laatste leven
Nesbø, Jo - Koninkrijk
Nieuwenhuys, Rob - Oost-Indische spiegel
Nijholt, Willem - Een ongeduldig verlangen. Herinneringen
Noordhoek, Wim - De gabardine regenjas
Oksanen, Sofi - Het hondenpark
Onderdenwijngaard, Arjan - Multatuli leeft in Lebak
Overman, Mariska - Noorderlicht
Pagie, Nathalie - Helsinki
Parra, Bodil de la - Het verbrande huis
Pedersen, Kim Faber & Janni - Hoogzomer
Petterson, Per - Mannen in mijn situatie
Ramqvist, Karolina - De berenvrouw
Rensburg, Rudie van - Klem
Reybrouck, David Van - Revolusi
Riel, Ane - Beest
Rankin, Ian - Een web van leugens
Redmond, Roline - De Doorsons
Rehwinkel, Peter - Amalia - De plicht roept
Roberts, Nora - Erfenis
Rose, Karen - In alle onschuld
Rosenfeldt, Hans - Wolfzomer
Roslund, Anders - Drie jaar
Sarenbrant, Sofie - Emma Sköld 1 - Berouw
Sarenbrant, Sofie - Emma Sköld 2 - Jaloezie
Schepp, Emelie - Jana Berzelius 6 –Sub rosa
Seeck, Max - De trouwe lezer
Smeulders, Eveline Sint Nicolaas en Valika - Slavernij
Slaughter, Karin - Valse getuige
Smeets, Hubert - Een wonderbaarlijk politicus – Hans van Mierlo, 1931-2010
Skördeman, Gustaf - Geiger
Smis, Paul Christiaan - Harald - Een historische novelle
Solstad, Dag - Roman 11, boek 18
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 7 - Zwarte schapen
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 8 - Gevallen engelen
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 9 - Bittere bloemen
Sylvester, Joyce - Bent ú de burgemeester?
Tangen, Geir - Dodemanstango
Tangen, Geir - Hartenbreker
Timmerije, Anneloes - De mannen van Maria
Tremain, Rose - Eilanden van genade
Tudor, C.J. - De anderen
Veen, Rob Chrispijn & Herman van - Bevrijdingskind
Verhoef, Esther - De nachtdienst
Vervoort, Hans - Zo tedere schade…
Veth, Bas - Het leven in Nederlandsch-Indië in 1900
Vis, Jacob - Tandem
Vijverberg, Pauline - De achtste zonnebloemen
Vleuten, Diederik van - Daar werd wat groots verricht
Vlugt, Simone van der - De kaasfabriek
Vuure, Rob van - Nagelaten Werk
Webb, Katherine - De verdwijning
Woud, Auke van der - Het landschap - De mensen

Conserve's Leessite

Boekbesprekingen en leestips


Revolusi - David Van Reybrouck

Indonesië en het ontstaan van de moderne wereld

Vaak adembenemende getuigenis van een bewogen tijd

Kan een Belg een goed verhaal schrijven over de manier waarop Indonesië zich losmaakte van Nederland? Reken maar. Met zijn boek Revolusi doet David Van Reybrouck dat misschien zelfs beter dan menig Nederlander. Vrij van emotionele banden met het verleden zweeft hij als een vogel over de wereld van ’toen’ om telkens neer te strijken bij de getuigen van die tijd.

Hun persoonlijke verhalen maken historische feiten tot de geschiedenis van gewone mensen, meegenomen door de tijd. Met hun getuigenissen componeerde Van Reybrouck een glasheldere, fraai gedetailleerde kleurrijke symfonie: zijn visie op de pijnlijke geboorte van de staat Indonesië op 17 augustus 1945. Qua inhoud biedt hij weinig nieuws, wel toont hij het internationale belang van deze geschiedenis bij het ontstaan van de naoorlogse wereld. 

Van Reybroucks Vlaamse afkomst lijkt zijn voordeel te zijn. Zonder oud-Indisch-zeer ziet hij in oprechte verwondering om naar de Indonesisch-Nederlandse geschiedenis. Toch staat hij dicht genoeg bij het onderwerp om zich het nodige bij deze koloniale geschiedenis te kunnen voorstellen: hij beschreef al eerder het pijnlijke koloniale verleden van de Belgen in Afrika. 

Zonder ressentiment luistert hij in Japan naar de oud-militairen die in 1942 namens hun keizer, jagend op de broodnodige delfstoffen, Nederlands-Indië kwamen bezetten. Ze ervoeren de Nederlandse tegenstand als een ’militaire oefening’, waarna de bevolking hen ontving als de bevrijders van hun blanke overheerser. 

Op de Nepalese hellingen van de Himalaya ontmoet hij stokoude gurkha’s, de elitesoldaten die na de Japanse capitulatie in 1945 met het Britse leger de macht van de Japanners kwamen overnemen. Ze herinneren zich de bloedige strijd met de Indonesiërs die zich toen vrij voelden van welke vreemde natie dan ook. Hij citeert ook Indonesische strijders die zelfs vechtend met bamboestokken wilden voorkomen dat hun land opnieuw een Nederlandse kolonie zou worden. 

Van Reybrouck helpt de Nederlandse lezers met ’vreemde ogen’ te kijken naar hun eigen nationale verleden in de Oost. Tegelijk kan het boek de Indonesische lezers wellicht laten zien waarom Nederland ook voor de Tweede Wereldoorlog geen behoefte had aan een zichzelf besturende archipel. Glashelder wordt zichtbaar dat de staat Indonesië uiteindelijk werd geboren in de geest van de eigen intellectuele elite, gevormd door het Nederlandse onderwijs. 

Nederland was weliswaar al vanaf 1596 in de archipel aanwezig, maar pas laat in de negentiende eeuw was er sprake van een echte kolonie. De ondergang van die samenleving legt hij uit aan de hand van het kapseizen in 1936 van het pakketschip Van der Wijck.

Op het luxe bovendek verbleven de eerste klas-passagiers: een klein groep Europeanen. Het ’tweede klasse’-tussendek herbergde vooral ’vreemde oosterlingen’ en Indo-Europeanen. Onderin krioelden de ’inlanders’. Het beklimmen van de trappen naar een hoger dek was schier onmogelijk. Hollandse onachtzaamheid maakte dat het schip op de Java Zee ten onder ging, precies zoals de Nederlanders in de kolonie niet zagen aankomen dat hun samenleving zou kantelen.

Regelmatig terugkerend personage is de 102-jarige Indonesiër Djajeng Pratomo. Terwijl hij Van Reybrouck in een rusthuis te Callantsoog trakteert op poffertjes, serveert de gastheer zijn memoires: hoe hij als ’inlander’ studeert in Leiden, met andere Indonesiërs het nationalisme ontwikkelt, zijn Nederlandse vrouw ontmoet en in de Tweede Wereldoorlog betrokken raakt bij het anti-Duitse verzet. De nationalisten wisten immers hoe het was om te worden bespioneerd; ze waren gewend te opereren in het halfduister. Pratomo en zijn vrouw overleefden de Duitse concentratiekampen. 

Andere Indonesiërs vertellen hoe Japan in die oorlogsjaren hun volk uitput. Honger, ziekte, gebrek en dwangarbeid eisen 4 miljoen burgerslachtoffers. Gevolg van een oorlog tussen Nederland en Japan om de rijkdommen van hun land. Het is jammer dat er geen Japanners terugblikken op hun gedrag jegens de bevolking en de Nederlandse geïnterneerden in de kampen. 

Als Soekarno in na de val van Japan de Indonesische onafhankelijkheid uitroept begint de Revolusi. De Japanse anti-Westerse indoctrinatie en de volkswoede om de geleden oorlogsellende culmineren in een bloedige jacht op de Nederlanders, die minstens zo uitgeput uit de Japanse gevangenschap terugkeren: de Bersiap-periode.

In bevrijd Nederland ziet Pratomo soldaten afreizen naar Indonesië om zijn geboorteland weer onder koloniaal gezag te brengen. Tegelijk onderhandelt Nederland moeizaam met Indonesië. Na het akkoord in Linggajati brengt de Indonesische onderhandelaar Sjahrir de Nederlandse vertegenwoordiger Schermerhorn persoonlijk met zijn auto naar zijn hotel. Van Reybrouck schetst: twee politieke tegenstanders, maar beiden sociaaldemocraat, Nederlandssprekend en in Nederland gevormd, samen als vrienden in het nachtelijk duister op weg naar de toekomst. Politiek is iets anders dan menselijk contact.

Omdat de met Indonesië onbekende Haagse politici het akkoord naar eigen inzicht aanpassen volgen nieuwe gesprekken en vooral gevechten. Van Reybrouck noteert gruwelijke verhalen over Nederlands en Indonesisch geweld. Verhalen van Hollandse jongens van weleer over angst, slechte voorbereiding en seksuele ontsporingen, ook van aalmoezeniers en dominees. Van Reybrouck stelt daarbij ook met nadruk dat een groot deel van die Nederlanders nooit bij acties betrokken was.

Buitenlandse druk en zeker het besef dat het loslaten van Indonesië voordeliger zou zijn dan het voortzetten van de strijd, maakt dat Nederland eind 1949 de soevereiniteit overdraagt. In 1955 initieert Indonesië de Azië-Afrika Conferentie. Daarmee verenigt een aantal recente ex-koloniën, zich naast het kapitalistische Westen en communistische Oosten tot een derde ongebonden internationaal machtsblok: de ’Revolusi’ is het begin van een nieuwe wereldorde. 

Deze visie is het fonkelende slotakkoord van deze donders goed geschreven overzichtelijke introductie tot een stuk wereldgeschiedenis waarover te veel mensen tegenwoordig te snel oordelen. Maar… waarom pleegden al die geïnterviewden destijds het geweld dat ze hier zo openhartig opbiechten? Die vraag blijft helaas onbeantwoord.

Hans Visser

De auteur

David Grégoire Van Reybrouck (1971, Brugge) is een Belgisch cultuurhistoricus, archeoloog en schrijver. In 2010 ontving hij drie belangrijke literaire onderscheidingen. In dat jaar verscheen zijn eerste belangrijke grote werk: Congo – een geschiedenis en in 2014 ontving hij de Gouden Ganzenveer.

David Van Reybrouck - Revolusi, Indonesië en het ontstaan van de moderne wereld , 640 pagina’s, ISBN 9789403183404, € 39,99, De Bezige Bij, december 2020.

David Van Reybrouck
Uitgeverij Conserve


Sinds 1 januari 2019 is een gedeelte van het fonds onderdeel van Singel Uitgeverijen, Weteringschans 259, 1017 XJ Amsterdam.

Kantooradres:
Tureluur 12, 1873 JW Groet (gem. Bergen)
telefoon: 072 - 509 3693
info@conserve.nl

KvK: 37051556

ABN AMRO
IBAN NL54 ABNA 0438 7594 94

Algemene Voorwaarden

Distributie:


Regiotitels: Conserve en Goud van Oud bij Depot Compact Centraal Boekhuis en bij www.conserve.nl

Uitgevers Conserve:
Ingrid en Kees de Bakker

Aanbieden manuscript


Singel Uitgeverijen heeft ervoor gekozen geen ongevraagde manuscript-inzendingen meer aan te nemen. Hierover kan niet worden gecorrespondeerd.

Graag maken wij u attent op de mogelijkheid om uw manuscript zélf uit te geven via het digitale self-publishingplatform Brave New Books. Via dit platform kunnen alle auteurs in spe hun boek publiceren en verkopen – en alle genres zijn welkom.

Wilt u meer informatie? Kijk dan op www.bravenewbooks.nl.

Vermelde boekprijzen zijn inclusief BTW, exclusief verzendkosten - Bij bestellingen boven € 19,99 is de verzending gratis, behalve voor zendingen naar het buitenland.
Prijswijzigingen en tikfouten voorbehouden - © 2021 - Uitgeverij Conserve - Website door Netweters