Adolfsson, Maria - Doggerland 2 - Stormwaarschuwing
Adolfsson, Maria - Doggerland 3 - Tussen de duivel en de zee
Adolfsson, Maria - Doggerland 4 - Rennen of sterven
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 1 - Zonder gezicht
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 2 - Negen
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 3 - 18 graden onder nul
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 4 - Motief X
Ahnhem, Stefan - Fabian Risk 5 – X manieren om te sterven
Alders, Hanny - De kopiist
Alders, Hanny - De volmaakte ketter
Alders, Hanny - Non nobis – Ondergang van de Tempelorde
Andersen, Johan - Zonder genade
Andriesse, Peter - Claire Obscure
Appel, René - Overschot
Appel, René - Dansen in het donker
Archer, Jeffrey - William Warwick 1 - Wie niet waagt
Arlidge, M.J. - Helen Grace 10 – Niemand zeggen
Arlidge, M.J. - Helen Grace 11 - Kom eens gauw
Arlidge, M.J. - Twee kleine visjes
Aubert, Marie - Volwassen mensen
Baay, Reggie - Het lied van de goden
Bailey, Sarah - De huisgenoot
Bakboord, Henk - Billenkoek - Avonturen van een stoute Surinamer
Banville, John - Sneeuw
Banville, John - April in Spanje
Barker, James Patterson & J.D. - Oorverdovend
Bax, Wim - Hou het stil
Bengtsdotter, Lina - Charlie Lager 3 – De man die een vreemde was
Berg, Michael - De vermissing
Bergeys, Roland - Blindelings
Berkleef, Bernice - Bloedsteen
Berry, Steve - Cotton Malone 14 - Het Maltadocument
Bijlsma, Rob - Kerken van goud, dominees van hout
Bjørk, Samuel - Munch & Kruger 2 - De doodsvogel
Bjørk, Samuel - Munch & Krüger 3 - De jongen in de sneeuw
Blau, Sarah - De anderen
Blædel, Sara - Het meisje onder de boom
Boer, Agnes de - 2000 jaar Oorlog en Strijd in het Oer-IJ-landschap
Bolther, Line Holm & Stine - Voor onze zonden
Boom, Henk - Wij zijn maïs
Börjlind, Cilla & Rolf - Bevroren goud
Börjlind, Rolf & Molly - De duisternis tussen ons
Bøe, Grethe - Mayday
Bosch, Frits - De tromslager
Bossenbroek, Martin - De wraak van Diponegoro
Brabander, Eric de - Het geluid van naderend onweer
Brekel, Manon van den - Massa-executies op Sulawesi
Brokken, Jan - De tuinen van Buitenzorg
Brouwers, Jeroen - Cliënt E. Busken
Brundage, Elizabeth - Het verdwijnpunt
Brusse, Peter - Ach, Engeland - De Brexit Editie
Bryndza, Robert - Kate Marshall 1 - Zonder gezicht
Bryndza, Robert - Kate Marshall 2 - Schaduwland
Bryndza, Robert - Kate Marshall 3 - Vallend duister
Buruma, Ian - Het Churchillcomplex
Buschman, José - Couperus in de Oriënt
Camilleri, Andrea - De methode Catalanotti
Camilleri, Andrea - De vorm van water
Candlish, Louise - Nieuwe vrienden
Connelly, Michael - Een gewaarschuwd man
Connelly, Michael - De wet van de onschuld
Connelly, Michael - Renée Ballard 3 - Het holst van de nacht
Cooper, Robert - The Ambassadors
Craven, M.W. - Washington Poe 1 - Brandoffer
Craven, M.W. - Washington Poe 2 - Zwarte zomer
Daanje, Anjet - De herinnerde soldaat
Dahl, Arne - Nachtmerries
Dean, Abigail - Meisje A
Dean, Will - Tuva 1 – De jacht
Dean, Will - Tuva 2 - Zwart zout
Declercq, Matthias M.R. - De ontdekking van Urk
Deen, Mathijs - De Hollander
Dekkers, Midas - Wat loopt daar? - Een biologische kijk op rassen
Dis, Adriaan van - Vijf vrolijke verhalen
Dis, Adriaan van - De wandelaar
Dis, Adriaan van - KliFi - Woede in de republiek Nederland
Dis, Adriaan van - Adje doet heel druk
Dis, Adriaan van - De rat van Arras
Doel, Wim van den - Snouck
Dröge, Philip - Moederstad
Dros, Imme - Gisterland
Durlacher, Jessica - De Stem
Dürrenmatt, Friedrich - Justitia
Dusse, Karsten - Het kind in mij wil Mindful Moorden
Edvardsson, Mattias - Een heel gewoon gezin
Edvardsson, Mattias - Familietragedie
Eikelenboom, Barend - Geslepen
Ellory, R.J. - De derde kogel
Elstad, Lotta - Ik weiger na te denken
Engelen, Theo - Zevenheuvelen
Engman, Pascal - Vanessa Frank 2 – Femicide
Ersson, Svea - Hej Denemarken
Esajas, Mitchell - Antonlogie
Fabricius, Johan - Het gordijn met de ibissen
Fabricius, Johan - Achter in de Molukken
Fabricius, Johan - Dipanegara
Fellowes, Jessica - De Mitford-moorden: Unity
Fenton, Justin - Deze stad is van ons - True crime
Ferrier, Deryck J.H. - In de ban van de bosgeest – Ontmoeting met Panaike
Fexeus, Camilla Läckberg en Henrik - Box
Fosse, Jon - Ik is een ander – Septologie III-V
Fossum, Karin - Zwanenzang
Fossum, Karin - Eddie Feber 1 - Lotgenoten
Frech, Steve - Wat je ons hebt afgenomen
Frennstedt, Tina - Countdown
Frerichs, Lieneke - Nescio. Leven en werk van J. H. F. Grönloh
Freriks, Philip & Lili - Les chats de Lili – De katten van Lili
Fresen, Ron - Acht jaar Achtuur
Fuglehaug, Randi - Vrije val – Deel 1 Fjordenreeks
Fulpen, Har van - Leven en werken op suikerplantage Mariënburg
Galbraith, Robert - Kwaad bloed
Urturi, Eva García Sáenz de - Aquitanië – Land van water
Urturi, Eva García Sáenz de - De heren van de tijd
Garschagen, Melle - Stem van het Britse Volk
Geemert, Ko van - Verstoten uit het paradijs
Gerge, Tove - De jongen
Gómez-Jurado, Juan - De rode koningin
Grisham, John - De storm
Groot, Fedor de - Sønderho
Grøndahl, Jens Christian - Dagen als gras
Grund, Maria - De hoofdzonde
Guillou, Jan - De tweede doodzonde
Guillou, Jan - Het einde van het verhaal
Hannah, Sophie - Geen spat veranderd
Harari, Yuval Noah - 21 lessen voor de 21ste eeuw
Hardus, Werner van den Belt en Bob - De schilders van de Duin- en Bollenstreek
Hendriksma, Martin - Aan zee
Hermans, Willem Frederik - Conserve
Highsmith, Patricia - De getalenteerde meneer Ripley
Highsmith, Patricia - Stille wateren
Hollander, Loes den - Wacht maar af
Holst, Christoffer - Bloedrode midzomeravond
Horst, Jørn Lier - Cold Case Kwartet 1 - De Katharinacode
Horst, Jørn Lier - Cold Case Kwartet 2 - De fjord
Howard, Catherine Ryan - Je liet mij leven
Enger, Jørn Lier Horst en Thomas - Blix & Ramm 2 - Rookgordijn
Enger, Jørn Lier Horst en Thomas - Blix & Ramm 3 - Slagzij
Iperen, Roxane van - ’t Hooge Nest
Iperen, Roxane van - Brieven aan ’t Hooge Nest
Iperen, Roxane van - De genocidefax
Indridason, Arnaldur - Boven water
Indridason, Arnaldur - Smeulend vuur
Jackson, Stina - De laatste sneeuw
Jalonen, Olli - De hemelproef
James, Peter - Ik volg jou
Jansen, Han Gieske en Godfried - Wonosoepono
Janssen, John-Alexander - Va-Banque
Jansson, Susanne - Winterwater
Janzen, Michiel - Het Vierde Rijk
Jehoel, Gaila - Het culturele netwerk van Jan van Scorel
Johnsrud, Ingar - De peetmoeder
Jonasson, Jonas - Zoete zoete wraak bv
Jónasson, Ragnar - Inktzwart
Jong, Jessica de - De Hollandse studente
Jonsson, Magnus - De man die met poppen speelde
Kane, Darby - De perfecte echtgenote
Kars, Marjoleine - Bloed in de rivier
Kepler, Lars - Spiegelman
Kerr, Philip - Hitlers vrede
King, Stephen - Later
King, Stephen - Billy Summers
Knibbe, Ariën - Het verzwegen verbond
Kom, Anton de - Anangsieh - Verhalen van de spin uit Suriname
Kousbroek, Rudy - Het Oostindisch kampsyndroom
Kouwenhoven, ​​​​​​​Arlette - Van Elburg tot Deshima - Zes eeuwen familie Feith
Kraaijeveld, Frank - Be Frank. 60 jaar Bintangs
Kovach, Carla - Zo’n mooi meisje
Kwakman, Bas - Flankhond
Lagercrantz, David - Obscuritas
Lapidus, Jens - Paradijs
Leuwsha, Tessa - Plantage Wildlust
Leuwsha, Tessa - De wilde vaart
Lippman, Laura - Gebroken vertrouwen
Lunde, Marja - Het einde van de oceaan
Mandela, Dumani - Op de vlucht voor apartheid
Marsons, Angela - Kim Stone 2 – Wreed spel
Marsons, Angela - Kim Stone 3 - Verloren meisjes
McKinty, Adrian - Het eiland
Leod, Cynthia Mc - Hoe duur was de suiker?
Meyer, Deon - Bennie Griessel 7 - Donkerdrif
Michielsen, Dido - Lichter dan ik
Mo, Johanna - De Eilandmoorden 1 - De nachtegaal
Mo, Johanna - De Eilandmoorden 2 - De schaduwlelie
Mohr, Jim van der Meer - De schilders van West-Friesland
Morgan, Tica - Mooie Moorden 3 - Kwade Hoek
Moström, Jonas - Dodelijk dichtbij
Nesbø, Jo - Koninkrijk
Nesbø, Jo - De jaloezieman
Nesbø, Jo - Macbeth
Nesser, Håkan - Herfst op Gotland
Nicolasen, Lidy - Een onverschrokken leven - De vele hartstochten van Fernanda Willekes Mac Donald
Niekerk, Annemarié van - Om het hart terug te brengen
Nieuwenhuys, Rob - Oost-Indische spiegel
Nijholt, Willem - Een ongeduldig verlangen. Herinneringen
Noordhoek, Wim - De gabardine regenjas
Norebäck, Elisabeth - Nadia
Nyström, Peter Mohlin & Peter - John Adderley 1 - Het laatste leven
Nyström, Peter Mohlin & Peter - John Adderley 2 - De andere waarheid
Oksanen, Sofi - Het hondenpark
Olsen, Jussi Adler - Q-serie deel 9 - Natriumchloride
Onderdenwijngaard, Arjan - Multatuli leeft in Lebak
Overman, Mariska - Noorderlicht
Paasman, Michiel van Kempen en Bert - ALBUM van de Caraïbische poëzie
Pagie, Nathalie - Camping Oosthoek
Pagie, Nathalie - Helsinki
Parks, Adele - Jullie allebei
Parra, Bodil de la - Het verbrande huis
Pasqualin, Björn - Waar rook is
Pedersen, Kim Faber & Janni - Hoogzomer
Pedersen, Kim Faber & Janni - Juncker & Kristiansen 3 - Stikdonker
Petterson, Per - Mannen in mijn situatie
Pollack, Robert - De vier elementen
Ramqvist, Karolina - De berenvrouw
Rensburg, Rudie van - Klem
Reybrouck, David Van - Revolusi
Riel, Ane - Beest
Rankin, Ian - Een web van leugens
Redmond, Roline - De Doorsons
Rehwinkel, Peter - Amalia - De plicht roept
Roberts, Nora - Erfenis
Rose, Karen - In alle onschuld
Rosenfeldt, Hans - Wolfzomer
Roslund, Anders - Drie jaar
Sarenbrant, Sofie - Emma Sköld 1 - Berouw
Sarenbrant, Sofie - Emma Sköld 2 - Jaloezie
Schepp, Emelie - Jana Berzelius 6 –Sub rosa
Seeck, Max - De trouwe lezer
Seeck, Max - De ijskring
Skördeman, Gustaf - Geiger
Slaughter, Karin - Valse getuige
Smeets, Hubert - Een wonderbaarlijk politicus – Hans van Mierlo, 1931-2010
Smeulders, Eveline Sint Nicolaas en Valika - Slavernij
Smis, Paul Christiaan - Harald - Een historische novelle
Smit, Susan - De wijsheid van de heks & De heks van Limbricht
Snoek, Kees - Sjahrir - Wissel op de toekomst
Solstad, Dag - Roman 11, boek 18
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 7 - Zwarte schapen
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 8 - Gevallen engelen
Staalesen, Gunnar - Varg Veum 9 - Bittere bloemen
Staalesen, Gunnar - Varc Veum 19 – Waar rozen nooit verwelken
Sylvester, Joyce - Bent ú de burgemeester?
Tangen, Geir - Dodemanstango
Tangen, Geir - Hartenbreker
Timmerije, Anneloes - De mannen van Maria
Tremain, Rose - Eilanden van genade
Truijens, Aleid - Leven in de verbeelding - Hella S. Haasse 1918-2011
Tudor, C.J. - De anderen
Ulstein, Silje - Serpent
Vallejo, Irene - Papyrus
Valk, Éva Tuboly en Gerrit - Een fier en frank volk!

Conserve's Leessite

Boekbesprekingen en leestips


Claire Obscure - Peter Andriesse

Verhalen van lust en verlangen Boek mogelijk inspiratie voor een nieuwe bundel erotische literatuur

Drie van de zes verhalen spelen in de tropen

'Die Peter Andriesse die kan er wat van, hè?' zei Rudy Kousbroek twintig jaar geleden tegen me toen ik hem ontmoette op de Pasar Malam in den Haag. Hij had daar eerder in het Kooktheater met veel flair een sambal goreng corned beef staan maken voor een groep idolate lezeressen.

Ja, die Indische verhalen zijn goed,' antwoordde ik, 'en ken je Zuster Belinda? Heel leuk. Maar de laatste tijd...'

'Dat verhaal over dat telefoongesprek,' ging Rudy verder, 'dat hij de telefoon overneemt van zijn broer en niks hoort. En dan steeds denkt dat hij voor de gek wordt gehouden!'

We moesten er allebei weer om lachen. Kousbroek had de Indische verhalen van Peter Andriesse gelezen, en was daarin getroffen door het feit dat hij en Peter een jeugdervaring gemeen hadden: de kostschool in de Sumatraanse stad Pematang Siantar. Kousbroek had er vóór de oorlog een paar jaar op gezeten en Peter ná de oorlog. Beiden vonden het een verschrikking en schreven er veel over. Rudy in al zijn werk, Peter in zijn bundels Indische verhalen: De roep van de tokèh (1972), later met toevoeging van enkele verhalen opnieuw uitgebracht onder de titel Koude Sambal (1978).

Ik schreef er destijds in een recensie over: 'Kleine en schrijnende, maar toch niet droevige verhaaltjes over het wel en wee van een kind dat zich moet proberen te handhaven in situaties waarin het niet terug kan vallen op de steun van liefhebbende ouders. (...) De verhalen maken de indruk zichzelf geschreven te hebben, Ze hebben een natuurlijk einde, er zijn géén stijlbloempjes en geen gedachten van de volwassene achteraf. Kortom, het is een voortreffelijk boekje.'

De kostschool in Pematang Siantar werd bevolkt door kinderen van Hollanders die op de plantages werkzaam waren. In de vakanties mochten ze naar huis, in de tussentijd verliep het contact per telefoon. Het verhaal dáárover was Kousbroek bijgebleven. Als vader en moeder Andriesse hun zoons aan de lijn hadden kon Peters broer uitvoerig met ze praten. Maar Peter zelf hoorde nooit iets aan de andere kant van de lijn. Net of de verbinding precies op dát moment werd verbroken. Pas na jaren werd duidelijk dat hij doof was aan één oor, precies dat rechteroor waar hij de hoorn altijd tegenaan hield.

Een pechvogel, altijd aan het kortste eind trekkend en niet voor het geluk geboren. Zo schildert Peter Andriesse zichzelf of zijn hoofdpersoon altijd af in de verhalen en romans die hij schreef. En ik moet toegeven: hij had vaak pech. Nèt geen redacteur van Propria Cures geworden, nèt niet afgestudeerd als psycholoog, nèt geen plek gekregen in Rob Nieuwenhuys' standaardwerk Oost-Indische Spiegel. En toen hij begin jaren zeventig bij Manteau publiceerde stal Jeroen Brouwers (destijds redacteur bij die uitgeverij) zijn vrouw.

Zuster Belinda
Toch zal ook Peter Andriesse toegeven dat het hem in de beginjaren van zijn schrijverschap naar den vleze ging. Zijn Indische verhalenbundels werden gewaardeerd en zijn hilarische doktersroman-persiflage Zuster Belinda en het geheime leven van Dokter Dushkind was een klinkend succes. Met Heere Heeresma en drie andere schrijvers publiceerde hij in 1970 het Manifest voor de jaren zeventig (1970). Een aanval op de gesubsidieerde wartaal van experimentelen als Sybren Polet en een pleidooi voor leesbare literatuur.
Na de successen van zijn begintijd kwam Andriesse een paar keer zelf in de subsidiemolen terecht en bekende later dat hem dat uiteindelijk als schrijver knakte: aan werkbeurzen zat de conditie vast dat er op een bepaald moment een boek geleverd moest worden. En Peter was het tegendeel van een veelschrijver.
Soms flanste hij dan maar wat in elkaar. De lezers merkten het en toen in 1994 Het stilettomeisje: een erotische thriller bij Bert Bakker was verschenen werd het stil rond Andriesse.
Een paar jaar geleden stuurde hij mij een manuscript waar hij al 20 jaar mee leurde bij diverse uitgeverijen: De Rode Kimono, het verhaal van een jongen die door zijn ouders vanuit Indië naar Nederland gezonden wordt om de middelbare school te bezoeken en die onderweg op het schip wordt verleid door een Indische getrouwde dame.
Omdat Peter zijn zelfvertrouwen begon kwijt te raken wilde hij weten wat ik - generatiegenoot en stijlverwant - van het boek vond. Ik schreef hem dat het een prachtig verhaal was en dat hij het desnoods in eigen beheer moest uitbrengen als uitgevers moeilijk bleven doen. Vermoedelijk is Peter ook door andere proeflezers aangespoord, want hij vatte weer moed en vond uiteindelijk zijn uitgever. In 2014, 20 jaar na zijn laatste boek, verscheen bij uitgeverij In de Knipscheer De rode kimono. Met dat boek bewees hij nog steeds een goede verteller te zijn, met meedogenloos precieze beschrijvingen van personages en gebeurtenissen, in onopgesmukt proza. Ook deze hoofdpersoon beweegt zich wat sukkelig door het leven. Zelfspot en erotische verlangens ontbreken natuurlijk in De rode kimono niet. Een vintage Andriesse. Knipscheer herdrukte ook Koude Sambal en gaf Kerstverhalen voor Eva uit, tien verhalen die Andriesse schreef voor zijn nichtje Eva tussen 2004 en 2013.

Erotische verhalen
En nu, sinds 24 april, is er een nieuwe verhalenbundel: Claire Obscure, eveneens uitgegeven door In de Knipscheer. Zes erotische verhalen.
'Het is niets meer, die seks, als man van 75!' liet Andriesse enige tijd geleden weten in een vraaggesprek met Renzo Verwer. 'Ik zou naar Thailand moeten gaan om jonge vrouwen te kunnen beminnen. (...) Echter, daarvoor ontbreekt me het geld.'
Maar de herinneringen zijn nog heel levendig en niemand anders kan ze zó precies opschrijven als hij. En natuurlijk lopen de verhalen altijd verkeerd af. Dat weet je als lezer van zijn werk. De verrassing zit bij Andriesse in de manier waaróp zo'n seksueel avontuur en de bijbehorende verliefdheid verkeerd afloopt. Zo wordt een tweedaagse liefde met een barmeisje in Bangkok, abrupt afgebroken door het boeddhistische lentefeest. Alle bars zijn plotseling dicht en de geliefde is in geen velden of wegen te bekennen.
'Ik keerde terug naar het hotel en bestelde in het restaurant een whisky met ijs. Toen de bediende het glas voor me neerzette, vroeg ik hoe lang dat feest nog zou duren.
"Vijf dagen."
"En al die tijd alles dicht?'"
"Ja, vijf dagen lang mag er in het openbaar niet gedronken worden."
Mijn vliegtuig vertrok twee dagen later.'

Drie van de zes verhalen spelen in de tropen. Het is te hopen dat deze bundel Andriesse voldoende royalties oplevert om Bibberland gedurende enige tijd te verlaten voor een warmer klimaat. Allicht kunnen we dan nóg eens een bundel erotische literatuur van hem verwachten.

Hans Vervoort

Argus, 16 mei 2017

De auteur

Al vier jaar voor debuutbundel Verboden te jodelen kreeg Peter Andriesse (1941, Arnhem) al in 1965 een eervolle vermelding van de jury van de Reina Prinsen Geerligsprijs voor de verhalen die hij al in literaire tijdschriften had gepubliceerd. Andriesse heeft een oeuvre van acht romans, tien verhalenbundels waaronder Claire Obscure, twee novellen en een essay in boekvorm.

Peter Andriesse – Claire Obscure – Verhalen van lust en verlangen, ISBN 978 90 6265959 3 uitgeverij In de Knipscheer, 142 pagina’s, € 16,50, april 2017

Peter Andriesse

Wilt u reageren op deze recensie? Klik hier!

Uitgeverij Conserve


Sinds 1 januari 2019 is een gedeelte van het fonds onderdeel van Singel Uitgeverijen, Weteringschans 259, 1017 XJ Amsterdam.

Kantooradres:
Tureluur 12, 1873 JW Groet (gem. Bergen)
telefoon: 072 - 509 3693
info@conserve.nl

KvK: 37051556

ABN AMRO
IBAN NL54 ABNA 0438 7594 94

Algemene Voorwaarden

Distributie:


Regiotitels: Conserve en Goud van Oud bij Depot Compact Centraal Boekhuis en bij www.conserve.nl

Uitgevers Conserve:
Ingrid en Kees de Bakker

Aanbieden manuscript


Singel Uitgeverijen heeft ervoor gekozen geen ongevraagde manuscript-inzendingen meer aan te nemen. Hierover kan niet worden gecorrespondeerd.

Graag maken wij u attent op de mogelijkheid om uw manuscript zélf uit te geven via het digitale self-publishingplatform Brave New Books. Via dit platform kunnen alle auteurs in spe hun boek publiceren en verkopen – en alle genres zijn welkom.

Wilt u meer informatie? Kijk dan op www.bravenewbooks.nl.

Vermelde boekprijzen zijn inclusief BTW, exclusief verzendkosten - Bij bestellingen boven € 19,99 is de verzending gratis, behalve voor zendingen naar het buitenland.
Prijswijzigingen en tikfouten voorbehouden - © 2022 - Uitgeverij Conserve - Website door Netweters