Maria Adolfsson - Doggerland 2 - Stormwaarschuwing
Maria Adolfsson - Doggerland 3 - Tussen de duivel en de zee
Stefan Ahnhem - Motief X
Stefan Ahnhem - 18 graden onder nul
Stefan Ahnhem - Negen
Stefan Ahnhem - Zonder gezicht
Hanny Alders - De kopiist
Hanny Alders - De volmaakte ketter
Hanny Alders - Non nobis – Ondergang van de Tempelorde
Johan Andersen - Zonder genade
Peter Andriesse - Claire Obscure
Reggie Baay - Het lied van de goden
Wim Bax - Hou het stil
Werner van den Belt en Bob Hardus - De schilders van de Duin- en Bollenstreek
Roland Bergeys - Blindelings
Steve Berry - Cotton Malone 14 - Het Maltadocument
Sarah Blau - De anderen
Sara Blædel - Het meisje onder de boom
Cilla & Rolf Börjlind - Bevroren goud
Martin Bossenbroek - De wraak van Diponegoro
Eric de Brabander - Het geluid van naderend onweer
Manon van den Brekel - Massa-executies op Sulawesi
Jan Brokken - De tuinen van Buitenzorg
Jeroen Brouwers - Cliënt E. Busken
Robert Bryndza - Kate Marshall 1 - Zonder gezicht
Robert Bryndza - Kate Marshall 2 - Schaduwland
José Buschman - Couperus in de Oriënt
Andrea Camilleri - De methode Catalanotti
Andrea Camilleri - De vorm van water
Rob Chrispijn & Herman van Veen - Bevrijdingskind
Michael Connelly - Een gewaarschuwd man
Will Dean - Tuva 1 – De jacht
Matthias M.R. Declercq - De ontdekking van Urk
Adriaan van Dis - Adje doet heel druk
Adriaan van Dis - KliFi - Woede in de republiek Nederland
Jessica Durlacher - De Stem
Friedrich Dürrenmatt - Justitia
Lotta Elstad - Ik weiger na te denken
Pascal Engman - Vanessa Frank 2 – Femicide
Svea Ersson - Hej Denemarken
Jon Fosse - Ik is een ander – Septologie III-V
Tina Frennstedt - Countdown
Philip & Lili Freriks - Les chats de Lili – De katten van Lili
Randi Fuglehaug - Vrije val – Deel 1 Fjordenreeks
Robert Galbraith - Kwaad bloed
Eva García Sáenz de Urturi - De heren van de tijd
Melle Garschagen - Stem van het Britse Volk
Ko van Geemert - Verstoten uit het paradijs
Tove Gerge - De jongen
John Grisham - De storm
Jan Guillou - De tweede doodzonde
Yuval Noah Harari - 21 lessen voor de 21ste eeuw
Patricia Highsmith - De getalenteerde meneer Ripley
Patricia Highsmith - Stille wateren
Loes den Hollander - Wacht maar af
Christoffer Holst - Bloedrode midzomeravond
Jørn Lier Horst - De Katharine-code
Jørn Lier Horst en Thomas Enger - Rookgordijn
Arnaldur Indridason - Boven water
Olli Jalonen - De hemelproef
Susanne Jansson - Winterwater
Gaila Jehoel - Het culturele netwerk van Jan van Scorel
Jonas Jonasson - Zoete zoete wraak bv
Ragnar Jónasson - Inktzwart
Marjoleine Kars - Bloed in de rivier
Lars Kepler - Spiegelman
Stephen King - Later
Ariën Knibbe - Het verzwegen verbond
Rudy Kousbroek - Het Oostindisch kampsyndroom
​​​​​​​Arlette Kouwenhoven - Van Elburg tot Deshima - Zes eeuwen familie Feith
Tessa Leuwsha - Plantage Wildlust
Marja Lunde - Het einde van de oceaan
Dumani Mandela - Op de vlucht voor apartheid
Cynthia Mc Leod - Hoe duur was de suiker?
Deon Meyer - Bennie Griessel 7 - Donkerdrif
Dido Michielsen - Lichter dan ik
Johanna Mo - De nachtegaal
Peter Mohlin & Peter Nyström - Het laatste leven
Rob Nieuwenhuys - Oost-Indische spiegel
Willem Nijholt - Een ongeduldig verlangen. Herinneringen
Sofi Oksanen - Het hondenpark
Mariska Overman - Noorderlicht
Nathalie Pagie - Helsinki
Bodil de la Parra - Het verbrande huis
Karolina Ramqvist - De berenvrouw
Rudie van Rensburg - Klem
David Van Reybrouck - Revolusi
Ane Riel - Beest
Ian Rankin - Een web van leugens
Sofie Sarenbrant - Emma Sköld 1 - Berouw
Sofie Sarenbrant - Emma Sköld 2 - Jaloezie
Max Seeck - De trouwe lezer
Hubert Smeets - Een wonderbaarlijk politicus – Hans van Mierlo, 1931-2010
Paul Christiaan Smis - Harald - Een historische novelle
Dag Solstad - Roman 11, boek 18
Gunnar Staalesen - Gevallen engelen
Gunnar Staalesen - Zwarte schapen
Geir Tangen - Dodemanstango
Geir Tangen - Hartenbreker
Anneloes Timmerije - De mannen van Maria
Rose Tremain - Eilanden van genade
C.J. Tudor - De anderen
Hans Vervoort - Zo tedere schade…
Bas Veth - Het leven in Nederlandsch-Indië in 1900
Jacob Vis - Tandem
Pauline Vijverberg - De achtste zonnebloemen
Diederik van Vleuten - Daar werd wat groots verricht
Simone van der Vlugt - De kaasfabriek
Rob van Vuure - Nagelaten Werk
Katherine Webb - De verdwijning
Auke van der Woud - Het landschap - De mensen

Conserve's Leessite

Boekbesprekingen en leestips


De schilders van de Duin- en Bollenstreek - Werner van den Belt en Bob Hardus

Het bollenlandschap in de kunst in weinig woorden en vele afbeeldingen

Perioden van nostalgie en moderniteiten wisselen elkaar af

Op de lijst favoriete thema’s in de beeldende kunst staan ‘bollen’ en ‘bollenvelden’ in de hogere regionen. Terecht. Bollenvelden munten uit door explosieve kleuren en perspectivische uitdagingen, twee keer likkebaarden voor de kunstschilder. Bollenvelden roepen het positieve beeld op van een hardwerkende beroepsgroep die dicht bij de natuur staat.

Het verrassend vormgegeven boek De schilders van de Duin- en Bollenstreek kijkt terug op historisch stijlperioden, maar zonder studieuze pretenties. Het is meer een boek om te ondergaan. Als je ervoor open staat (wie niet?) ervaar je bij het zien van de doeken de magie van de bol. Het is dezelfde betovering die de tulpenmanie in de Gouden Eeuw op gang bracht, toen één enkele tulpenbol een fortuin kostte. Het is diezelfde magie die nu de stroom toeristen uit binnen- en buitenland naar de bollenstreken achter de duinen trekt.

Die magie is er niet altijd geweest. De bollenvelden hebben zich ontwikkeld uit de botanische tuinen (hortussen), kleine veldjes bij een universiteit, een kloostertuin of bij buitenplaatsen, die een of ander doel dienden. Volgens Van den Belt en Hardus is het eerste landschapsschilderij met bollenveld van de Franse kunstenaar Jean-Léon Gérôme uit 1882. Misschien heeft Theo van Gogh, die Gérôme’s werk kende, er met zijn broer Vincent over gesproken. In het boek staan enkele landschapswerken van Vincent van Gogh, onder andere een bollenveld uit 1883.

In De schilders van de Duin- en Bollenstreek stralen de afbeeldingen voorafgaand aan de Haagse School (1860-1890) de sfeer uit van een zeer ver gezellig verleden. Toen de verftube was uitgevonden, gingen schilders eropuit en veranderden ook licht en lucht en kleur. Claude Monet neemt in het hoofdstuk over de negentiende eeuw een belangrijke plaats in, met zijn 42 in Nederland gemaakte schilderijen. Als impressionist was hij getroffen door het bollenlandschap.

Heel bijzonder is dat volgens de auteurs beroemde Nederlandse kunstenaars als Breitner, Israëls, Van Dongen, Gestel en Sluijters heel weinig bollenvelden hebben geschilderd. Wel landschappen, bijvoorbeeld Weissenbruch. De aandacht van de schilders van de Haagse School gaat vooral uit naar het duinlandschap, eventueel met uitzicht op zee. Dat roept nostalgie op: zo rustiek was het. Voorbij, voorbij, oh en voorgoed voorbij. De tijd van moderne machines en GPS-sturing moest nog komen.

Met bollenvelden lijkt weinig te experimenteren. Ondanks die intrinsiek conservatieve inslag hebben bollen en bollenvelden kunstenaars ook uitgenodigd tot eigentijdse experimenten. Marcel van der Vlugt bijvoorbeeld schildert met fotografische middelen (Polaroids) florale voorstellingen. Een verzameling gezichten, elk met een eigen karakter en schoonheid van verval.

Bij Andreas Gursky geen pittoreske afbeeldingen van veld, stulpje en werkman, maar grote kleurvlakken met alleen maar strepen die door een onderbreking in de lijnen de suggestie van een bollenveld geven, temeer door het doek de titel Untitled (2015), bollenvelden bij Lisse mee te geven.

In het hoofdstuk Modernisme komt kleurvlak na kleurvlak voorbij. Het is bijna onvoorstelbaar op hoeveel manieren je daarvan een compositie kunt maken en toch op een bollenveld uitkomt. Bijna onvoorstelbaar, schreef ik. En soms, eerlijk is eerlijk, soms is het gauw goed.

Voor sommige schilders was de maat van het doek te klein om er een landschap op te projecteren. Het panorama was geboren. Beroemd is het Panorama Mesdag dat uit de negentiende eeuw is overgebleven. Panorama Tulpland van Leo van den Ende meet 4 x 67 meter. Intrigerend is de wandschildering van Michel Hoogervorst uit 2019, 310 x 1150 cm. Grote kleurvlakken in transparante verf roepen herinneringen op aan bollenvelden, maar afgebeeld zijn alleen een bloem en verder wat attributen uit het bollenkwekersvak.

De samenstellers beperken zich tot de Zuid-Hollandse Duin- en Bollenstreek. Maar het grootste aaneengesloten bollengebied van Nederland ligt echter in Noord-Holland, met als hoogtepunt de nooit te vaak te prijzen Poldertuin bij Anna Paulowna. Geen woord daarover.

Dick de Scally

 

Werner van den Belt, Bob Hardus – De schilders van de Duin- en Bollenstreek, W Books, ISBN 978 94 625 8426 6, gebonden, 239 pagina’s, € 22,95, maart 2021

Over de auteurs
Werner van den Belt is kunsthistoricus. Bob Hardus is journalist.

Bij dezelfde uitgever W Books verschenen ook Rondom de Bergense School met inleiding van Patricia Bracke-Logeman en Maria Smook-Krikke in april 2016 en De schilders van Egmond met een inleiding van Peter van den Berg, maart 2021

Werner van den Belt Bob Hardus
Uitgeverij Conserve


Sinds 1 januari 2019 is een gedeelte van het fonds onderdeel van Singel Uitgeverijen, Weteringschans 259, 1017 XJ Amsterdam.

Kantooradres:
Tureluur 12, 1873 JW Groet (gem. Bergen)
telefoon: 072 - 509 3693
info@conserve.nl

KvK: 37051556

ABN AMRO
IBAN NL54 ABNA 0438 7594 94

Algemene Voorwaarden

Distributie:


Regiotitels: Conserve en Goud van Oud bij Depot Compact Centraal Boekhuis en bij www.conserve.nl

Uitgevers Conserve:
Ingrid en Kees de Bakker

Aanbieden manuscript


Singel Uitgeverijen heeft ervoor gekozen geen ongevraagde manuscript-inzendingen meer aan te nemen. Hierover kan niet worden gecorrespondeerd.

Graag maken wij u attent op de mogelijkheid om uw manuscript zélf uit te geven via het digitale self-publishingplatform Brave New Books. Via dit platform kunnen alle auteurs in spe hun boek publiceren en verkopen – en alle genres zijn welkom.

Wilt u meer informatie? Kijk dan op www.bravenewbooks.nl.

Vermelde boekprijzen zijn inclusief BTW, exclusief verzendkosten - Bij bestellingen boven € 19,99 is de verzending gratis, behalve voor zendingen naar het buitenland.
Prijswijzigingen en tikfouten voorbehouden - © 2021 - Uitgeverij Conserve - Website door Netweters