Conserve's Leessite

Verdwenen asielzoekers en een liefde die blijft

Veelbelovend begin van spannende nieuwe serie

Sven is journalist bij een krant in Malmö. Het is kort voor kerst en hij heeft onlangs een interview gehad met het hoofd sociale zaken van de gemeente, Rebecca Ronn, die zich uitzonderlijk inspant voor daklozen en asielzoekers. Het verhaal zal met Kerst gepubliceerd worden.

Maar opeens belt Rebecca hem met de mededeling dat ze een scoop voor hem heeft. Ze durft er verder niks over te zeggen over de telefoon, maar dringt aan op een afspraak. Stuur me eerst wat meer informatie, reageert Sven. Omdat hij gek wordt van het constante gepingel van binnenkomende Signal-berichtjes van collega’s zet hij daarna het geluid van zijn telefoon uit. En vergeet volkomen dat Rebecca hem iets zou sturen. Dan blijkt opeens dat Rebecca spoorloos verdwenen is. Op zijn telefoon vindt Sven vijf steeds dringender wordende berichtjes van haar: neem nou alsjeblieft contact op.

Over de auteurs

Onderzoeksjournalist Lena Sundström (Seoul, 1972) werd geboren in Korea, te vondeling gelegd en toen ze zes maanden was geadopteerd door een Zweeds echtpaar. Zij werkte als journalist en televisiepresentator en publiceerde diverse non-fictieboeken. Zij heeft een eredoctoraat in de rechtswetenschappen aan de universiteit van Stockholm.

Jens Mikkelsen woont in Malmö en werkt eveneens als onderzoeksjournalist. Ook hij publiceerde diverse non-fictieboeken. Het werk van beide journalisten werd veelvuldig bekroond. Vrijstaat is hun eerste samenwerkingsproject en het begin van wat een thrillerserie moet worden rond de journalisten Sven en Anne.

Schuldig

Sven voelt zich verdraaid schuldig. En dat wordt nog erger als twee weken na Ronn’s verdwijnen haar lichaam gevonden wordt. Ze blijkt negen dagen lang dood op een bankje in de vrieskou te hebben gelegen, ratten en kraaien hebben aan haar geknaagd en nadat ze gevonden was, is ze als anonieme, door de kou overleden dakloze naar een mortuarium gebracht waar ze ook nog eens vijf dagen is blijven liggen. Pas daarna ontdekte een patholoog dat zij door verstikking vermoord is en dat zij geen dakloze, maar een topambtenaar was.

Vanwege zijn schuldgevoel wil Sven proberen te onderzoeken wat Rebecca hem wilde vertellen, maar het enige wat hij uit haar Signal-berichtjes kan opmaken is dat het om iets ‘in de top van het bedrijfsleven’ ging. Plus een lijstje met namen die Arabisch en Afghaans aandoen.

Stagiair

Een ambitieuze stagiair op de redactie waar ook Sven werkt, gaat aan de haal met het verhaal over de moord en komt al gauw met sensationele koppen die suggereren dat jonge asielzoekers de moord gepleegd hebben in opdracht van een garagehouder van Syrische afkomst. Hij zou, zo meldt de stagiair, een netwerk van jongens om zich heen verzameld hebben die voor hem roofden en moordden. Als de politie vervolgens bij hem in de garage spullen vindt die aan Rebecca hebben toebehoord, wordt hij gevangengezet.

Anne

Elders in Malmö woont sinds kort Anne. Zij woonde eerst in Stockholm en was jarenlang een beroemde buitenlandcorrespondent voor de televisie, winnaar van vele prijzen. Maar als twee kinderen sterven door iets wat Anne op televisie aan het licht bracht, en als dan ook nog eens haar man een verhouding met haar beste vriendin blijkt te hebben, stort zij in. Ze koopt louter op basis van een foto een woning (die een bouwval blijkt te zijn) en verhuist halsoverkop naar Malmö. De eerste aardige persoon die zij in Malmö ontmoet is een Syrische garagehouder die haar zomerbanden vervangt door winterbanden. Ze raakt met hem aan de praat en merkt dat hij zich ontfermt over dakloze jongens, vaak afgewezen asielzoekers en probeert hen op het rechte pad te houden door hen klusjes en eten te geven.

Liefdesrelatie

Opeens, puur toevallig, staan Sven en Anne op straat tegenover elkaar. Vijfentwintig jaar geleden hadden zij een intense liefdesrelatie die eindigde toen Anne halsoverkop wegvluchtte. Maar de wederzijdse aantrekkingskracht tussen hen blijkt ook nu, 25 jaar later, nog te bestaan. Lastig, want Sven is getrouwd en heeft inmiddels drie kinderen. Maar als Anne hoort dat de sympathieke garagehouder die haar banden verwisselde dezelfde is als de man die nu gearresteerd is in verband met de moord op Rebecca, besluit zij toch samen met Sven dieper in de zaak te duiken.

Stap voor stap ontrafelen zij wat er gebeurd is en komen zo een meedogenloos netwerk op het spoor dat al jaren ongestraft illegale praktijken beoefent waarbij op een leven meer of minder niet gekeken wordt. Allemaal mensen die – zoals Rebecca in haar Signal-berichtje al aangaf – uit de top van het bedrijfsleven afkomstig zijn. En ook de namenlijst weten Sven en Anne te herleiden tot een aantal asielzoekers die de afgelopen maanden spoorloos verdwenen zijn en naar wie eigenlijk niemand ooit serieus gezocht heeft.

Spannend

Sundström en Mikkelsen weten er een spannend verhaal van te maken vol onverwachte twists. Tussendoor weven zij een flinke dosis maatschappijkritiek over de manier waarop we in landen als Zweden (en in Nederland net zo goed) asielzoekers aan hun lot overlaten en gemakshalve de schuld geven van alles wat niet deugt, zonder ooit echt de feiten te kennen. Daarnaast blijken zij in staat om van hun personages mooi doorleefde karakters te maken. Met name Anne, die net als Sundström zelf een Aziatische achtergrond heeft en een complexe familiegeschiedenis, wordt iemand die je in je hart sluit.

Daarmee is Vrijstaat een van de betere Zweedse thrillers van dit moment. Fijn dus dat Sundström en Mikkelsen van plan zijn om nog veel meer over Sven en Anne te gaan schrijven.

Sonja de Jong

Lena Sundström en Jens Mikkelsen – Kirseberg 1 – Vrijstaat. (Oorspronkelijk gepubliceerd in 2024 als Fristaden bij Norstedts, Stockholm). Uit het Zweeds vertaald door Mattijs Warbroek, A.W. Bruna. ISBN 978 90 449 3820 3, 512 pagina’s, € 24,99, januari 2025