De Mergellandmoorden 2 - Vergelding - Michael Berg
Een vrouw neemt wraak
Alex Nievelsteijn krijgt het zwaar te verduren
Amper twee of drie uur nadat rechercheur Alex Nievelsteijn aan het eind van deel 1 van De Mergelmoorden (Terugkeer) een seriemoordenaar heeft gedood en daarmee een ontvoerde vrouw en zijn eigen collega Farida heeft gered, staat hij bij aanvang van deel 2 (Vergelding) op de stoep bij het kasteeltje van zijn vader. Maar ook daar wacht hem narigheid. De voordeur staat open en binnen treft hij een enorme chaos aan. Alles omvergegooid, aan flarden gesneden, gebroken en alle kostbare iconen die aan de wand hingen zijn verdwenen. En midden in die chaos zit zijn vader dood in zijn fauteuil. Kortom, je zit als lezer meteen in de actie. Helaas weet Berg die spanning niet vol te houden. Zijn verhaal is behoorlijk langdradig, zijn personages zijn wandelende clichés.
Over de auteur
Michael Berg (pseudoniem van Michel Van Bergen Henegouwen, Heerlen, 1956) werkte van 1982 tot 2004 bij de publieke omroep, onder meer als zendercoördinator en presentator. Hij schreef in die tijd ook liedjes, hoorspelen en andere teksten. In 2004 besloot hij zich op een carrière als schrijver te werpen. Met zijn thriller Nacht in Parijs won hij in 2013 de Gouden Strop.
Burn out
De achtergrond voor zijn trilogie De Mergellandmoorden ‘kopieerde’ Berg van de Serie Q van de Deen Jussi Adler Olsen. Net als diens Carl Mørck is ook Alex Nievelsteijn al jarenlang politieman en net als Mørck is ook hij na een burn out overgeplaatst naar een afdeling die cold case-zaken onderzoekt. Nievelsteijn is daarvoor verhuisd vanuit Amsterdam naar zijn geboortegrond in Zuid-Limburg.
Verjaardag
Als deel twee begint, komt Nievelsteijn rechtstreeks vanaf de plaats delict van zijn eerste Limburgse zaak, de seriemoordenaar, naar het huis van zijn vader om daar de 35e verjaardag van zijn geestelijk gehandicapte zus Emmie te vieren. Hij is dik een uur later dan afgesproken en heeft bovendien onderweg een telefoontje gekregen van de woonvorm waar Emmie verblijft: zij is een uurtje geleden totaal van streek in het dorp aangetroffen en daarom teruggebracht naar de woonvorm. Het enige woord wat zij kan uitbrengen is ‘uit, uit’.
Wat is er gebeurd in het kasteeltje van vader Nievelsteijn en wat heeft Emmie wel of niet gezien daarvan? Een groot deel van het verhaal gaat daarna op aan die vraag, maar meer nog aan het regelen van de uitvaart en de afhandeling van de erfenis.
Katholiek internaat
Tussen deze scènes door vertelt Berg nog een heel ander verhaal dat zich vijftig jaar eerder afspeelt. Een 17-jarig meisje wordt, als ze op school in Amsterdam is blijven zitten, verbannen naar een katholiek meisjesinternaat in Zuid-Limburg. Een helse moeder-overste zwaait daar de scepter. Het meisje, Petra, trekt zich weinig aan van haar verbanning en trekt er doodleuk ’s nachts stiekem op uit om in het nabije Heerlen eerst een inbraak te plegen en daarna drugs te gaan scoren. Zelfs een verblijf in de ‘cel’ achter in het internaat deert haar niet.
Als haar kamergenootje Deborah, op wie Petra stiekem verliefd is, een poging tot zelfdoding doet, achterhaalt Petra het akelige waarom daarvan. Kort daarna wordt moeder-overste vermoord. De tuinman wordt gearresteerd en ondanks zijn stellige ontkenning zonder veel verder onderzoek vastgezet. In zijn cel pleegt hij zelfmoord. De ware dader is nooit gevonden.
Darmkanker
Het is uitgerekend die zaak die Nievelsteijn op zijn bordje krijgt als hij na de afhandeling van zijn vaders dood weer aan het werk gaat. En vrijwel gelijktijdig wordt de zaak ook voor Petra, inmiddels een oude, aan darmkanker lijdende vrouw die in Brazilië woont, weer opgerakeld door een reünie van oud-klasgenoten. En zij besluit dat ze nog iets heeft af te maken, wraak voor de gebeurtenissen van lang geleden.
Michael Berg slaagt er niet echt in om de twee verhaallijnen met elkaar te vervlechten. Het blijven vrijwel tot het einde toe twee los van elkaar staande verhalen die niets met elkaar te maken hebben, afgezien van het feit dat Nievelsteijn uiteindelijk een dreigende nieuwe moord moet zien te voorkomen.
Gekunsteld
Maar dat hij nu juist deze cold case-zaak oppakt, daarvoor heeft Berg eerst een gekunstelde twist in zijn verhaal nodig. En zo zijn er veel meer momenten waarop je voelt hoe de schrijver zich in allerlei bochten moet wringen om het verhaal passend te krijgen.
Daar komt bij dat zijn personages wandelende stereotypen zijn. Vrouwen zijn in zijn optiek ofwel bange wezens die al beginnen te gillen als ze een onverwacht geluidje horen of lesbische manwijven die eruitzien als kerels. De verstandelijk gehandicapte Emmie is - zo benadrukt hij meerdere malen – lomp, lelijk en altijd in afschuwelijke tentjurken gehuld. Bij de beschrijving van zijn mannelijke personages slaagt Berg er iets beter in om de nuance aan te brengen. Vooral de verlegen rechercheur Frings is een man die je in je hart sluit.
Onnodige ruis
Maar het is allemaal niet voldoende om van Vergelding een boeiende thriller te maken. Er is teveel ruis, over de uitvaart, de erfenis en andere zaken, die het verhaal nodeloos vertragen. De zaak rond Petra wordt tot een einde gebracht, maar alle overige zaken: de overval op het kasteeltje van vader Nievelsteijn, diens dood (moord of toch een natuurlijke dood?), de moorden die eerder de burn out van Alex veroorzaakt hebben, ze worden nog geen van allen opgelost. Daarvoor zullen we moeten wachten tot het derde en laatste deel van De Mergellandmoorden, aangekondigd voor najaar 2026, er ligt.
Maar je kunt je afvragen of het de moeite van het wachten waard is.
Sonja de Jong
Michael Berg – De Mergellandmoorden 2 – Vergelding. Ambo Anthos, ISBN 978 90 263 5909 5, 544 pagina’s, € 23,99, januari 2026