Het goud van Seyss-Inquart Charlie Swieninck 4 - John Kuipers
Spectaculaire juwelenroof en de aanstichter erachter
Mooie sfeertekening van Den Haag tijdens de bezetting
En wederom lukt het hoofdinspecteur Charlie Swieninck van het Bureau Bijzondere Delicten in Den Haag om een ingewikkeld misdrijf op te helderen. In deze vierde thriller over hem, van geestelijk vader John Kuipers, weet de meer dan twee meter lange Swieninck, nadat zowel de Duitsers als de Haagse politie de handdoek in de ring gegooid hebben, een gewelddadige juwelenroof tot een oplossing te brengen. En komt er ook meer duidelijkheid, voor hemzelf en voor de lezer, in zijn relatie met de actrice Fie Donkerslooth. Kortom, weer een fijne thriller, die bovendien een mooi beeld geeft van Den Haag tijdens de bezetting.
Over de auteur:
John Kuipers (Den Haag, 1955) werkte jarenlang als journalist bij het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP). Na zijn pensionering begon hij met het schrijven van thrillers rond hoofdinspecteur Charlie Swieninck, die zich afspelen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zijn debuut, Musserts Schaduw, werd bekroond met een Gouden Strop.
Hebzuchtig mannetje
Nadat in eerdere Swieninck-thrillers al Mussert en Göring een belangrijke rol speelden, is dat ‘voorrecht’ dit keer toebedeeld aan Arthur Seyss-Inquart, de rijkscommissaris van Nederland onder het naziregime. Een hebzuchtig mannetje, als we Kuipers mogen geloven. En waarom zouden we dat niet doen? Want Kuipers is extreem precies in zijn research. Zijn verhaal is dan wel fictie, maar de achtergronden: het Den Haag in de jaren 40, de kopstukken uit die tijd, de algehele sfeer tijdens de bezetting toen je van niemand zeker wist aan welke kant hij of zij stond, Kuipers weet ze buitengewoon exact te treffen.
Juwelenroof
Alles begint dit keer met een raadselachtige juwelenroof, kort voor Kerst 1943. Raadselachtig, want waarom zou je er als overvaller voor kiezen om nou juist een juwelier te beroven die pal tegenover de hoofdkwartieren van de Sicherheitsdienst, de Kriminalpolizei en de Gestapo gevestigd is? En waarom zou je dan wel een flinke partij kostbare juwelen buit maken, maar de voor het grijpen liggende inhoud van de kassa ongemoeid laten? En waarom zou je daarbij drie mensen, twee klanten en de juwelier zelf, vermoorden?
Omdat de juwelier in de laatste minuten dat hij nog bij kennis is, vertelt dat de overvallers ‘van het verzet’ waren, nemen de Duitsers het onderzoek zelf ter hand. Maar als ze drie maanden later nog geen enkel resultaat hebben bereikt en vervolgens ook de Haagse politie geen enkele vooruitgang in het onderzoek boekt, wordt de zoektocht stopgezet.
Dode heler
Het wordt zomer 1944, de geallieerden zijn inmiddels geland op de kust van Normandië, als een bekende heler, Leonard Brandenburg, dood gevonden wordt op een niet meer in gebruik zijnd treinstationnetje. Zijn schedel is met grof geweld ingeslagen. De zaak belandt op het bordje van Swieninck. Voortvarend gaat hij op onderzoek uit, maar aanknopingspunten heeft hij lange tijd niet. Totdat hij een slimme inval krijgt en uit de bek van een bij Brandenburg thuis aan de muur hangende zwijnenkop, een kostbare ketting met bijbehorende armband opvist. Sieraden die, zo blijkt al snel, onderdeel waren van de buit bij de juwelier van een half jaar eerder.
Invloedrijke personen
Vanaf dat moment komt er stap voor stap schot in de zaak. Geholpen door zijn trouwe adjudant Boy Valk en door Herko de Moor, nog piepjong, maar enthousiast, ontdekt Swieninck dat achter de juwelenroof en de moord op Brandenburg invloedrijke personen schuilgaan. In een zinderende finale, op het in Vlissingen liggende schip in aanbouw dat later als de Willem Ruys de wereld overvoer (en nog later als de Achille Lauro het toneel werd van een kaping) weet Swieninck de zaak tot een einde te brengen. Maar voor het zover is, is er al heel wat bloed gevloeid.
Kuipers, die in 2023 met zijn eerste Charlie Swieninck-thriller de Gouden Strop won, is voor veel thrillerlezers nog altijd een grote onbekende. Ten onrechte, bewijst dit boek wederom. Lezers met belangstelling voor geschiedenis en intelligente moordmysteries zullen volop genieten van de mengeling van feiten en fictie in zijn boeken.
Sonja de Jong
John Kuipers – Het goud van Seyss-Inquart. Cargo, €22,99, ISNB 978 94 031 3239 6, 416 pagina’s. Januari 2026.