Delft-trilogie 3 - De val van de koning - Jeroen Windmeijer
Originele thriller met ietwat afgeraffeld einde
Het verlangen om te geloven in sprookjes
Het is een ijzersterk en origineel verhaal dat Jeroen Windmeijer vertelt in zijn nieuwe thriller De val van de koning, deel 3 van zijn Delft-trilogie. Maar het einde stelt helaas toch een beetje teleur. Opeens wordt er iets uit de hoge hoed getoverd dat niet alleen volkomen onverwacht is, maar ook weinig overtuigend. Dat neemt niet weg dat het toch wel bijna 400 pagina’s genieten is van deze spannende roman waarin ook geschiedenis, religie en filosofische overpeinzingen meespelen.
Over de auteur
Jeroen Windmeijer (Delft, 1969) is cultureel antropoloog en werkte jarenlang als (niet gelovig) docent godsdienst. Hij is gefascineerd door godsdienst in het algemeen en door het vroege christendom en de figuur van Jezus in het bijzonder. Hij publiceerde zijn eerste boek, Het Petrus Mysterie, in 2015, waarna in hoog tempo nog vele thrillers volgden. Zijn werk wordt altijd gekenschetst door een mix van misdaad, geschiedenis en religieuze motieven. Zijn boeken zijn in diverse talen vertaald en wereldwijd zijn meer dan 300.000 exemplaren van zijn hand verkocht.
Bomkraag
De Delftse rechercheur Bobbi Meijer, die trouwe lezers al kennen uit het eerdere deel De wraak van Balthasar, wordt op haar vrije avond – als ze met haar vriend Victor in de bioscoop zit om voor de zoveelste keer The Lion King te zien – opgeroepen in verband met een noodsituatie. Op de Paardenmarkt (de plek waar in 1654 de Delftse Donderslag plaatsvond, de ontploffing van het kruitmagazijn aldaar die aan honderden mensen het leven kostte) zit een man, doodsbang, met een bomkraag om zijn nek. Twee rode lampjes knipperen onheilspellend. Boven op zijn hoofd is een cameraatje vastgebonden, hetgeen er op lijkt te wijzen dat iemand het tafereel van een afstand in de gaten houdt. En dat klopt, want als de man iets lijkt te gaan zeggen, stoppen de lichtjes opeens met knipperen en even later gaat de bom af. De man stamelt nog: ‘Ik heb er niks mee te maken’ en roept dan: ‘Naun’ voordat hij wordt onthoofd door de bom.
Saaie man
Het blijkt te gaan om een archivaris van het Stadsarchief Delft, een doodgewone, wat saaie man die in de verste verte niets te maken lijkt te hebben met moord en doodslag. Het enige dat iemand mogelijk boos gemaakt zou kunnen hebben, is het feit dat hij kortgeleden een anoniem verzoek om in het archief naar de bewaard gebleven haarlok van Karl Naundorff te mogen komen kijken geweigerd had. Verklaart dat zijn kreet ‘Naun!’?
Deze Naundorff blijkt een historische figuur te zijn die zijn leven lang beweerd heeft (feit, geen fictie) dat hij de zoon was van Lodewijk de 16e en Marie-Antoinette. Niemand geloofde hem en overal werd hij vanwege zijn opdringerige claims na verloop van tijd verbannen. Hij woonde in Frankrijk, Engeland, Duitsland en belandde uiteindelijk in Delft waar zijn grafsteen nog altijd te vinden is, met het opschrift: ‘Hier rust Koning Lodewijk XVII’.
Herdenking
En wat blijkt: jaarlijks wordt bij zijn graf een herdenking gehouden door nazaten en anderen die heilig geloven dat hij en zijn nazaten de enige echt rechthebbenden op de troon van Frankrijk zijn.
Rechercheur Meijer heeft het er moeilijk mee. Zij is een Afghanistanveteraan, is daar onder meer getuige geweest van een brute onthoofding en is na haar terugkeer naar Nederland een tijdlang onder psychiatrische behandeling geweest in verband met post-traumatische stress-klachten. Is zij wel de juiste persoon om nu met deze afgrijselijke moord aan de slag te gaan?
Landmijn
Veel tijd om daarover na te denken krijgt ze niet, want een dag later wordt, bij het historische Kruithuis Delft, wederom een man aangetroffen, dit keer met een landmijn onder zijn liggende lichaam. Als hij op zou staan, gaat de mijn af. Ook deze man overleeft het niet. En dan volgt nog een derde moordaanslag met explosieven.
Bobbi en haar politiepartner Horsten volgen het spoor van de Franse troonpretendent Naundorff en ontdekken dat er een complete cultus rond hem bestaat. En hij is niet de enige want er loopt ook nog een Nederlander rond die zegt een rechtstreekse nazaat te zijn van de Hollandse koning Willem II. Zijn het verdwaasde gekken of zit er een kern van waarheid in hun claims?
Slechte koning, goede koning
Windmeijer bouwt zijn verhaal zorgvuldig op met als centrale rode draad hoe al zolang de mensheid bestaat in vrijwel alle culturen telkens verhalen opduiken waarin een slechte koning een goede koning doodt en diens zoon wegwerkt. Waarna na veel strijd de zoon terugkeert, triomfeert en een rechtvaardige samenleving opbouwt. Ook het verhaal over Jezus als Messias en de soortgelijke verhalen in tal van andere godsdiensten verweeft hij op overtuigende wijze in zijn verhaal. Zo ontstaat een heel web aan verdachtmakingen, mogelijkheden en suggestieve aanwijzingen.
Slordig
Het is een beetje jammer dat het einde van het verhaal dan opeens zo slordig en ongeloofwaardig afgeraffeld wordt. Jammer ook dat Windmeijer niet, al was het maar in een nawoord, aangeeft wat nou precies aan zijn fantasie ontsproten is en wat werkelijkheid is. Want je wordt wel ontzettend nieuwsgierig.
Toch kunnen die tekortkomingen het leesplezier niet bederven. De val van de koning is weer een intelligent verhaal vol filosofische zijwegen, dat voor een paar uur aangenaam leesplezier zorgt. Nu afwachten of Windmeijer het inderdaad, zoals aangekondigd, bij drie delen van zijn Delft-trilogie houdt of dat hij zich toch laat verleiden om meer over Bobbi Meijer te schrijven. Want zij is een verdraaid interessant en gelaagd personage.
Sonja de Jong
Jeroen Windmeijer – De val van de koning. Harper Collins Holland, ISBN 978 94 027 1968 0, 400 pagina’s € 24,99, maart 2026