Rivers of London 1 - Ben Aaronovitch
Over vampiers en politie-agenten
Grappige mix van fantasy, horror en thriller
Men neme een hele lading riviergeesten en vampiers, menge dat met het haast vier eeuwen oude, oorspronkelijke Jan Klaassenverhaal, voege daar een snuifje politiewerk en een flinke dosis humor aan toe en tadaa: je hebt het eerste deel van Rivers of London. Ben Aaronovitch publiceerde het al in 2011, maar het heeft tot dit jaar geduurd voordat het ook in het Nederlands verkrijgbaar is. En dat is een uiterst plezierige kennismaking. Aaronovitch weet een verrassend verhaal te vertellen over tovenarij gemengd met ouderwets politiewerk.
Over de auteur
Ben Aaronovitch (1964) begon naar eigen zeggen met schrijven in de tijd dat hij van het ene onbeduidende baantje naar het andere hopte. Een paar van zijn verhalen stuurde hij naar de makers van de televisieserie Doctor Who en die bleken in de smaak te vallen. Op verzoek schreef hij een aantal episodes voor de serie, diverse spin-ofs en nog een aantal Britse science-fictiontelevisieseries. In 2011 verscheen het eerste deel van wat zijn Rivers of Londen-reeks zou worden. Inmiddels telt deze serie in Engeland al 16 delen.
Administratieve functie
Peter Grant volgt zijn opleiding bij de Londense politie. Hij heeft zijn eerste twee jaar er net op zitten en hoopt nu dat zijn superieuren hem een plek bij de recherche zullen geven. Helaas, inspecteur Neblett heeft andere plannen: een administratieve functie, kantoorwerk dus, waar hij volgens Neblett een waardevolle bijdrage zal kunnen leveren. Grant is des te meer teleurgesteld omdat zijn vrouwelijke collega Lesley, op wie hij stiekem een oogje heeft, wél naar de recherche mag.
Onthoofd
Maar dan wordt, in een koude januarinacht, een onthoofd lichaam, het hoofd een paar meter verderop liggend, gevonden in Covent Garden. Grant moet het lijk bewaken in afwachting van het onderzoeksteam van de recherche. Tussen de steunberen van de naburige kerk ziet hij een kleine man staan en die meldt dat hij de moord gezien heeft: twee mannen, een van hen veranderde opeens razendsnel van kledij en had toen ook een heel grote stok en sloeg daarmee het hoofd van de ander eraf. Plichtsgetrouw meldt Grant ook in zijn verslag dat deze getuige heel erg doorschijnend was.
Gentleman-inspecteur-tovenaar
Die opmerking leidt niet, zoals je allicht zou verwachten, tot zijn onmiddellijke ontslag wegens hallucinaties, maar tot de komst van inspecteur Thomas Nightingale, een ouderwetse gentleman, politie-inspecteur en al tientallen, misschien wel honderden, jaren de enige tovenaar in politiedienst. Eindelijk heeft hij een assistent gevonden. Samen krijgen zij de taak de moord op te lossen. En dat brengt Grant bij vampiers en trollen, riviergeesten en ronddwalende doden. Terwijl hij uit alle macht probeert de toverkunsten die Nightingale hem onderwijst: een vuurbal in je hand laten ontstaan, dingen laten zweven en nog veel meer, ontdekt hij ook – na nog een paar bizarre moorden – wie degene is die verantwoordelijk is voor deze ellende.
Hoofdrol voor rivieren
Aaronovitsch weet in zijn verhaal een wonderlijke, maar uitstekend werkende combinatie van spannend politiewerk, oude verhalen (met name van de aloude Punch and Judy, ofwel de Engelse Jan Klaassen en Katrijn), de geschiedenis van Londen en een heerlijk laconieke humor te creëren. Een hoofdrol is weggelegd voor de vele rivieren van Londen die alle uitstromen in of aftakken van de Theems en onder de hoede blijken te staan van de met elkaar concurrerende Vader Theems en zijn zonen en Moeder Theems en haar beeldschone dochters.
Engelse humor
En dit alles kruidt Aaronovitch met typisch Engelse humor, met zinnetjes als: ‘de architectuur was zo ontzettend lelijk dat men overwoog om het als monument te erkennen, zodat het als afschrikwekkende waarschuwing voor toekomstige generaties kon dienen.’ Of: ‘Voor een bepaalde generatie Afrikaanse immigranten maakte kantoren schoonmaken deel uit van hun cultuur, net als mannenbesnijdenis en supporter zijn van Arsenal.’
The Great Stink
Wie de moeite neem om Aaronovitch’ historische beweringen op internet te controleren, ontdekt dat ze allemaal kloppen. Zo heeft Vader Theems, bijgenaamd de Oude Man van de Rivier, in 1858 zijn stroombedding verlaten vanwege The Great Stink toen de Theems zo vol liep met afvalresten dat Londen gebukt ging onder een stank die zo afschuwelijk was dat het parlement overwoog om naar Oxford te verhuizen.
Met die bijzondere, maar uiterst effectieve combinatie van politiewerk, tovenarij, geschiedenis en humor heeft Aaronovitch een heel nieuw genre toegevoegd aan de spannende boekenlectuur. Hopen maar dat de uitgever ook de andere delen in het Nederlands laat verschijnen.
Sonja de Jong
Bren Aaronovitch - Rivers of London 1 (Oorspronkelijk verschenen in 2011 als Rivers of London bij Gollancz). Uit het Engels vertaald door De Vertaalzusjes, Luitingh-Sijthoff, ISBN 978 90 210 5860 3, 350 pagina’s, € 23,99, mei 2026
