Nachtbezorger - Lucas de Waard
Over afgescheiden raken en veerkracht
De Waard haalt alles uit de kast
Wat gebeurt er met mensen als je ze uit hun normale wereld haalt, hoe reageren ze? Dat is een thema waar Lucas de Waard in zijn boeken vaak op terugkomt. In zijn voorlaatste roman Bast ging het over Mads en Gwen die diep in een bos wonen nadat de wereld door barbaren verwoest is. In Nachtbezorger, zijn jongste roman, schetst hij een maatschappij die letterlijk losgesneden is van de rest van het land. Onder de laars van een machtsbeluste dictator en zijn knokploeg wordt elk eigen initiatief de kop ingedrukt. Maar mensen krijg je niet klein, niet allemaal tenminste. In Nachtbezorger zijn het Jona, Amy en Ben die door de omstandigheden gedwongen worden om in verzet te komen. Het levert een verhaal op vol wonderlijke ontwikkelingen, spannend, amusant en tegelijk ook een afschrikwekkende spiegel.
Over de auteur
Lucas de Waard (1984) is scenarist en romanschrijver. Hij debuteerde als romanschrijver in 2015 met de roman De kamers, die de shortlist voor de Gouden Strop Schaduwprijs haalde. Daarna volgden de romans Kraaien tellen en Bast. Hij schreef bovendien scenario’s voor onder meer de tv-series Deep shit, Tenminste houdbaar tot en Bovensloters (die deze zomer te zien is op NPO Start). Ook schreef hij voor Bos Theaterproducties en Het Zuidelijk Toneel. In 2016 won hij een Musical Award voor beste script voor de musical Willem Ruis, de show van zijn leven.
Volkszanger
Drie jaar geleden heeft Het Land op een dag graafmachines gestuurd en het aan de kust gelegen stadje Andrecht losgegraven van de rest van Het Land. Een plaatselijke volkszanger, Leander Winkelman, heeft er nu de macht gegrepen en stevig ook. Alle levensmiddelenwinkels zijn verplicht gesloten, op het houden van een moestuintje staat de doodstraf en alleen in Winkelmans eigen winkel is voedsel verkrijgbaar tegen woekerprijzen. Bedrijfjes worden verplicht om te betalen voor de ‘bescherming’ door Winkelmans eigen knokploeg.
Half mens, half beer
Er gebeuren vreemde dingen: de leider van de knokploeg is in de loop der maanden veranderd in een gigantisch wezen van bijna drie meter, dat half mens, half beer is en daarom De Beer genoemd wordt. Zon, maan en sterren zijn niet te zien en boven de stad zweven gigantische heliumballonnen in de vorm van het hoofd van de ‘Burgemeester’ (waarbij De Waard zich duidelijk heeft laten inspireren door het hoofd van Trump) die opzwepende teksten uitzenden.
Verboden
Iedere vorm van contact met Het Land is onmogelijk, boten zijn verboden, zwemmen onmogelijk, want in het water rondom Andrecht huizen gruwelijke beesten, luidt het verhaal. Alleen wat smokkelaars wagen zo nu en dan de oversteek, bij nacht en ontij, onder meer om illegaal brieven over te brengen vanuit Het Land naar familie in Andrecht.
Die brieven komen terecht bij nachtbezorgers die ze tegen hoog risico en navenante betaling bij de geadresseerden bezorgen. Een van die bezorgers is Amy. Ooit was zij een succesvol bokser in Het Land, zelfs Olympisch kampioen. Maar ze is er door onbekende in geluisd te met een in scene gezet dopingschandaal. Daarom is ze tijdelijk naar Andrecht gevlucht en heeft daar nooit meer weg kunnen komen. Zoveel ellende heeft ze de afgelopen jaren gezien, dat zij volkomen onverschillig geworden is. In leven blijven, meer vraagt ze niet.
Brief
Maar dan trekt ze de aandacht van de Burgemeester en krijgt van hem een ongewone opdracht: het smokkelen van een brief úit Andrecht náár Het Land. Verbouwereerd besluit ze eerst een borrel te gaan drinken bij jazzcafé Mingus, waar de dove barman Jona de scepter zwaait en menselijk wrakhout een warm welkom biedt. Op zijn aandringen opent zij de brief en als knokploegleider De Beer daarachter komt, krijgen zij de complete knokploeg achter zich aan. Een wilde tocht volgt, door steegjes en straten, in een tram die al drie jaar lang zonder bestuurder op eigen houtje zijn route rijdt en een dodelijke invloed heeft op iedereen die erin stapt, in een ondergrondse wereld waar luxe en decadentie blijken te heersen.
Rotaryclub
Het is een krankzinnig verhaal, maar De Waard houdt het superieur in de hand. Robothondjes, de Rotaryclub, eenmansband Binkie en wijn van uitzonderlijke kwaliteit, hij weet het allemaal aan elkaar te knopen alsof het vanzelf spreekt. Daarbij heeft hij een soepele, beeldende schrijfstijl met veel oog voor kenmerkende details. Nachtbezorger lezen is dan ook een feestje.
Maar naarmate het verhaal tegen het einde loopt, lijkt De Waard zelf moeite te krijgen alles tot een goed einde te brengen. Waar je eerst als lezer je klakkeloos liet meeslepen in zijn verhaal krijg je nu een beetje het gevoel dat hij voor gemakzuchtige oplossingen kiest. Het einde is hoopgevend, dat wel. Maar ook een klein beetje een domper na een geweldig verhaal.
Sonja de Jong
Lucas de Waard – Nachtbezorger, De Geus, ISBN 978 90 445 5201 0, 224 pagina’s, € 20,99, juni 2026