Ik zal de wereld breken - Lex Noteboom
Razendspannende thriller over de risico’s van de digitale wereld
Dik vijfhonderd pagina’s op het puntje van je stoel
Mocht iemand nog getwijfeld hebben aan de kwaliteiten van Lex Noteboom, die in 2023 debuteerde met De man met duizend gezichten, als thrillerschrijver, dan wordt die twijfel eens en voor al weggenomen met zijn nieuwe boek: Ik zal de wereld breken. Het is een breed uitwaaierend, maar strak gecomponeerde roman over de gevaren en kansen van de digitale wereld. En het houdt je van de eerste tot de laatste bladzij aan je stoel gekluisterd. Wauw!!
Over de auteur
Lex Noteboom (1987) studeerde moderne geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Hij debuteerde in 2023 met de thriller De man met duizend gezichten en won daarmee de Schaduwprijs voor beste thrillerdebuut én de Hebban Thrillerprijs. Ik zal de wereld breken is zijn tweede boek.
Gevaren
Theodor Gideon is in Ik zal de wereld breken een man die eind vorige eeuw al besefte dat het interactieve internet, naast vele kansen, ook gevaren bood. Als lobbyist in Brussel ijverde hij daarom voor stevige privacywetgeving en het systeem van cookies is mede aan zijn inspanningen te danken. Maar de digitale ontwikkelingen staan niet stil en om gebruikers te beschermen is méér nodig, meent Gideon. Zijn nieuwe plan beoogt een hermetisch gesloten ‘digitale kluis’ voor iedereen zodat niemand ooit met je gegevens aan de haal kan gaan.
Dreigbrieven
Maar dan begint Gideon dreigbrieven te ontvangen. Stop or Europe will burn, wordt hem te verstaan gegeven. Het sterkt de lobbyist alleen maar in zijn vastberadenheid: ultieme privacy moet er komen. En dan krijgt hij, onderweg naar een zakelijke afspraak in Straatsburg, opeens een hartstilstand. Hij wordt gereanimeerd, maar enkele minuten later begeeft zijn hart het opnieuw. En nog eens. En nog eens. Uiteindelijk overlijdt hij. Maar hoe kan dat, vragen zijn twee dochters zich af? Gideon heeft nooit hartklachten gehad.
Rechterhand
Dochter Anne-Louise, die bij het lobbywerk de rechterhand van haar vader was, accepteert zijn ontijdige dood en besluit zijn werk met volle inzet voort te zetten. Dochter Emma, die ooit weigerde zich door haar vaders strijd te laten meeslepen, kan zijn onverwachte overlijden echter niet zomaar naast zich neerleggen. Er moet iets gebeurd zijn wat deze hartaanvallen getriggerd heeft, meent ze. Bij de artsen vindt zij geen enkele steun, maar als zij zelf in Straatsburg, op de plek waar hij in elkaar zakte, onderzoek doet ontdekt ze aan de hand van camerabeelden dat een onbekende enkele minuten voor Gideons instorting tegen hem opgebotst is, waarna beiden ten val kwamen. De botsende man is daarna opmerkelijk snel verdwenen.
Krampen
Het is het begin van een reeks ontdekkingen die steeds meer in de richting van moord beginnen te wijzen. Maar Emma’s onderzoek wordt bemoeilijkt doordat zij zelf last krijgt van onverklaarbare, steeds krachtiger wordende krampen, die haar hele lichaam overnemen. En niemand kan verklaren wat de oorzaak daarvan is. Uiteindelijk belandt zij in het ziekenhuis en moet, omdat verbetering niet mogelijk lijkt, de opvoeding van haar tienjarige dochter Dominique overlaten aan haar zus Anne-Louise.
Tijdsprong
Vervolgens maakt het boek een tijdsprong van dertig jaar, naar het jaar 2055. Dochter Dominique is inmiddels minister-president van Nederland, België blijkt helemaal niet meer te bestaan, maar is nu de staat Brussel geworden. En de wet op digitale privacybescherming, zoals Gideon hem uitgedacht had, is eindelijk - na tientallen jaren lobbyen - van kracht geworden. Emma kan – dankzij nieuwe medicatie – weer min of meer zelfstandig functioneren en woont op de zolderverdieping bij Dominique.
Chaos
En dan barst de chaos los. Via een soort phishingtruc raken opeens duizenden mensen hun digitale identiteit kwijt. Ze bestaan dus formeel niet meer. De overheid weet zich geen raad met deze Naamlozen en brengt ze onder in voormalige gevangenissen en azc’s. Wie of wat zit hier achter? En wat staat de wereld nog te wachten?
Noteboom speelt heel slim met zijn lezers. Bijna tot de laatste bladzij weet hij het onduidelijk te houden wie de schuldigen zijn. Het ene moment ligt je sympathie bij de Naamlozen die massaal in opstand komen, het volgende vermoed je dat zij juist de aanstichters waren van alle ellende. En de dader van de moord op Gideon destijds, wat was zijn rol en is hij nog altijd actief? Wie is goed, wie is fout? En zelfs als je daar in die laatste pagina’s antwoord op krijgt, en alles heel anders blijkt uit te pakken, blijf die vraag boven de bladzijden hangen: goed of toch fout?
Opvang van asielzoekers
In Notebooms beschrijving van de kampen voor Naamlozen en van de behandeling van deze mensen zitten angstwekkend veel parallellen met de huidige opvang van asielzoekers: zorg maar dat je bewijst wat je niet kunt bewijzen, we werken aan je zaak, maar dat gaat wel jaren duren, je bent vrij om te gaan, maar je kunt nergens heen.
Met deze originele thriller bewijst Noteboom andermaal dat hij tot de beteren in zijn vak behoort.
Sonja de Jong
Lex Noteboom – Ik zal de wereld breken, A.W. Bruna, ISBN 978 94 005 1694 6, 560 pagina’s, € 24.99, mei 2026