De drijver - Klaas Tammes
Het spraakmakende leven van Wim Thomassen - de rode burgemeester
Klaas Tammes, zelf oud-burgemeester en biograaf van verschillende prominente politici, zoals Hans Gruijters en Molly Geertsema, publiceerde onlangs de biografie van Wim Thomassen (1909-2001), medeoprichter van de PvdA en oud-burgemeester van Zaandam, Enschedé en Rotterdam. Toen ik het verzoek kreeg om dit boek te recenseren twijfelde ik even, omdat ik Wim Thomassen en zijn vrouw goed heb leren kennen na hun pensionering en ik als jonge PvdA’er met grote regelmaat bij hen over de vloer kwam.
Nooit debat uit de weg
Wim Thomassen was burgemeester in een tijd dat de voorzitter van de gemeenteraad er niet alleen was om voor te zitten, maar ook een groot stempel drukte op het gemeentelijk beleid, alsmede op de koers van het college van B&W en dat van de raad. In alle drie de gemeenten liet hij zich bestuurlijk sterk gelden. Zo zette hij zich in Zaandam enorm in voor de realisering van de Coentunnel, in Enschedé voor het naar binnen halen van de Technische Hogeschool (nu universiteit), terwijl hij in Rotterdam er alles aan deed om de haven op te stuwen in de vaart der zeevolkeren. Zeker in Rotterdam werd hij geconfronteerd met niet alleen actiegroepen, maar ook met een in die jaren zich radicaliserende PvdA waarin Nieuw Links een belangrijke rol opeiste. Nooit ging Wim Thomassen het debat uit de weg, maar voor de bestuurder die hij in de eerste plaats was, was het ook niet altijd even gemakkelijk. Ook thuis moest hij zijn beleid verantwoorden, omdat zijn vrouw An Thomassen-Lind (1912-2002), anders dan haar man wel links stond binnen de PvdA en op gebieden als milieu, Derde Wereld en defensie er bepaald andere opvattingen op nahield. Wim en An leerden elkaar kennen de binnen de vooroorlogse socialistische jeugdbeweging, de AJC (Arbeiders Jeugd Centrale). Hun politieke tegenstellingen gaven soms spanningen thuis, zoals bijvoorbeeld het geval was tijdens de Golfoorlog van 1990/1991, maar hun huwelijksfundament was sterk genoeg om die te dragen.
Vriendschappen
Na hun vertrek uit Rotterdam in 1974 vestigde het echtpaar zich in Schoorl waar het maatschappelijk gezien buitengewoon actief bleef in de partij (vooral An) en andere takken van maatschappelijk leven (vooral Wim). Daar omringden zij zich graag met jonge PvdA’ers die zich nadrukkelijk manifesteerden in de partij. Er groeiden vriendschappen uit voort die bleven tot hun overlijden in respectievelijk 2001 en 2002.
De biografie van Klaas Tammes belicht vooral het bestuurlijke optreden van Wim Thomassen, die meer dan eens in de pers betiteld werd als De Drijver en waaraan ook de titel van dit boek werd ontleend. Echter, ook aan vrouw An en aan hun persoonlijk leven wordt aandacht besteed. Het is een boeiend boek geworden. Klaas Tammes lijkt mij zeer geschikt om ook een biografie te wijden aan die andere invloedrijke PvdA-bestuurder in Noord-Holland, namelijk Roel de Wit, die in diezelfde periode achtereenvolgens wethouder was in Amsterdam, burgemeester van Alkmaar en Commissaris van de Koningin in Noord-Holland.
Gerrit Valk
Klaas Tammes – De Drijver – Het smaakmakende leven van Wim Thomassen – De rode burgemeester, Prometheus, ISBN 978 90 446 6158 3, 320 pagina’s, € 27,50, juni 2026