Creatief zijn: een manier van leven - Rick Rubin
Luister naar wat het universum je vertelt
Esoterische kletspraat of serieus advies?
Claudia de Breij noemde het in een blurb (een korte tekst om een boek aan te prijzen) ‘een fantastisch en inspirerend boek’. Fijn voor haar. Maar kennelijk ben ik een te prozaïsch mens, want de esoterische onzin die Rick Rubin spuit in zijn non-fictieboek Creatief zijn: een manier van leven maakt me hooguit een beetje aan het lachen.
Het universum zorgt voor alles
Kort samengevat luidt zijn boodschap: luister naar het universum, want alle creativiteit komt daar vandaan en wordt ons vanzelf aangereikt. Alleen zij die luisteren, kunnen creatief zijn. En zijn tweede advies: luister niet naar de raad van anderen, lijkt me zelfs een beetje gevaarlijk, als je die zo letterlijk en breed neemt als Rubin zelf: Toen een arts hem vertelde dat zijn opengebarsten blindedarm verwijderd moest worden omdat hij het anders niet zou overleven, twijfelde hij. En oh wonder: even later, toen hij in een boekhandel stond (voel je je met een opengebarsten blindedarm fit genoeg om naar een boekhandel gaan?), toonde het universum hem een boek met het antwoord op zijn twijfel: als een dokter een deel van je lichaam wil verwijderen omdat het geen functie heeft, geloof hem dan niet. En ja hoor, Rubin liet zijn blindedarm lekker zitten en heeft sindsdien geen centje pijn meer.
Over de auteur
Rick Rubin (1963, Californië) is muziekproducent en werkte onder meer met de Beastie Boys, Johnny Cash en de Red Hot Chili Peppers. Hij is boeddhist en mediteert dagelijks. Ook is hij een groot bewonderaar van professioneel worstelen. Vanuit de muziekwereld kreeg hij met name de afgelopen jaren vaak kritiek omdat hij zijn artiesten amper zou begeleiden, maar wel heel veel geld opstrijkt. Creatief zijn is het enige boek dat hij tot nu toe schreef.
Eigen intuïtie
Natuurlijk is niet alles onzin wat Rubin schrijft. Zijn advies: sta open voor indrukken en wijs een idee niet meteen af omdat het afwijkt van vaste verwachtingen, durf je eigen intuïtie te volgen, is uiteraard goed. Maar dat is al zo vaak door anderen ook verwoord, daar hebben we Rubin niet voor nodig. En dat geldt ook voor zijn betoog dat juist het onvolmaakte iets zijn specifieke kwaliteit kan geven. Waarbij hij dan uiteraard weer met het platgetrapte voorbeeld van de Toren van Pisa op de proppen komt: als die niet scheef zou zijn, zou waarschijnlijk niemand ooit van die toren gehoord hebben.
Niet voor doorsneemens
Wat opvalt is, dat Rubin zich nadrukkelijk niet richt tot de doorsnee mens die meer wil weten over creativiteit, de persoon die graag de onbevangen speelsheid uit zijn jeugd zou willen terugvinden, de tijd dat hij nog vol overtuiging en enthousiasme durfde te tekenen en zich niet schaamde voor de onbeholpen weergave die het opleverde. Nee, Rubin heeft het uitsluitend tegen échte kunstenaars, mensen die hun hele leven richten naar hun kunst en dus kennelijk de boodschappen uit het universum kunnen opvangen: ‘De materie komt niet uit ons, de Bron is daarbuiten. Een wijsheid die ons omgeeft, een onuitputtelijk aanbod dat te allen tijde beschikbaar is.’
Niet uitgelezen
Het spijt me, ik ben slechts gevorderd tot pagina 100. Toen was ik al mijn energie om verder te lezen kwijt. Dat hoort niet, ik geef het meteen toe. Heb ik ook nog nooit eerder gedaan. Maar het lukt me echt niet om verder te komen in dit boek vol zweverige onzin en platgeslagen dooddoeners.
Toch is er kennelijk behoefte aan een boek zoals dit, blijkens de enthousiaste reactie van Claudia de Breij en het feit dat dit boek uit 2023 inmiddels al aan zijn vijfde druk toe is. Trek je dus niks aan van mijn negatieve woorden en oordeel zelf. Wie een positiever gevoel overhoudt aan het lezen van Creatief zijn, nodig ik van harte uit om zijn of haar mening hieronder te geven. Misschien begrijp ik het gewoon allemaal niet zo goed. Of heb ik niet genoeg naar het Universum geluisterd?
Sonja de Jong
Rick Rubin, in samenwerking met Neil Strauss – Creatief zijn: een manier van leven. Oorspronkelijk gepubliceerd in 2023 als The creative act. A way of being bij Canongate Books Ltd. Vertaald uit het Engels door Petra C. van der Eerden. Nijgh & Van Ditmar, ISBN 978 90 388 1905 1, 382 pagina’s, € 22.50, juli 2026 (eerste druk november 2023)
