Mensen als zonnen en mensen als manen - Xillan Macrooy
Meer dan alleen een coming-of-ageroman
Ik wil ook een echte, echte jongen zijn
Het is een roman over de worsteling met zijn eigen seksuele geaardheid, maar ook over volwassen worden, over de wonden die goedbedoelde woorden kunnen veroorzaken, over mensen van wie je houdt en van wie je toch vervreemdt. Over tweeling zijn en daarvan genieten en tegelijkertijd onder lijden. Mensen als zonnen en mensen als manen is een ongelooflijk rijk boek, dat ontroert en je lange tijd niet loslaat. Terecht heeft Xillan Macrooy voor deze debuutroman al twee prijzen gekregen: de Winq Regenboogprijs en de Hebban Debuutprijs. Wat een boek!
Over de auteur
Xillan Macrooy (1993) groeide op in Suriname. Behalve schrijver is hij ook muzikant en theatermaker. Hij maakte de theatervoorstelling A coming of (R)age Ritual en het album Son. Hij is de tweelingbroer van singer/songwriter en acteur Yeangu Macrooy.
Er zijn de afgelopen decennia al vele boeken geschreven over queer zijn. Maar Macrooy weet op volkomen eigen wijze er iets aan toe te voegen, weet de lezer mee te nemen in het hoofd van zijn hoofdpersoon Lanny en laat hem meevoelen met diens worsteling op weg naar volwassenwording en naar de erkenning van zijn homoseksualiteit, van zijn 17e tot zijn 24e. Zijn taal danst en flonkert, zijn zinnen, vaak doorspekt met woorden in het Sranantongo en Engels, swingen en slepen je onstuitbaar mee.
Verteller Lanny is geboren en getogen in Paramaribo. Hij en zijn tweelingbroer Alvan zijn van meet af aan twee handen op een buik. Ze maken samen muziek, tekenen samen, delen alles. Totdat Lanny zich langzaam steeds meer bewust begint te worden van het feit dat hij anders is dan de meeste jongens. Iets wat in Nederland al niet eenvoudig is, maar in een maatschappij als Suriname nog veel meer verguisd wordt. Waar een tante een gay cabaretier een aidsbeest noemt. Waar het schoolhoofd het heeft over jongens die het pad van Satan kiezen.
‘Boelers’
Hij herinnert zich de dag dat hij als jochie van acht de make up van zijn moeder op zich gesmeerd had en zij, toen ze hem zo vond, met die eeuwig stralende zonnelach en met haar zonnestem heel lief tegen hem zei: Lanny, jongen, luister naar Mama. Als je een meisje wil zijn, zal niemand meer van je houden. En later, als een vriendje van hem iets stouts gedaan heeft, hoort hij zijn moeder aan de telefoon bezwerend zeggen: Rawa is gewoon een echte, echte jongen en dat moet je ook koesteren. En om hem heen hoort hij steeds vaker hoe denigrerend er gesproken wordt over boelers, een platvloerse term voor mannen die van mannen houden. De 17-jarige Lanny weet zich geen raad. Dit zal hij nooit aan iemand kunnen vertellen, dit is zo erg.
Alleen aan een vriend van hem die in Nederland woont durft hij het via de chat te bekennen. Die overtuigt hem ervan dat hij het tenminste aan zijn broer Alvan moet vertellen en als hij zichzelf na maanden eigenlijk zover heeft dat hij het via een briefje op zijn kussen aan Alvan opbiecht is diens laconieke reactie: ik ook, broer, ik ook.
Het tekent het verschil tussen de twee broers die altijd in alles hetzelfde waren: Alvan accepteert de feiten voor wat ze zijn, Lanny is bang voor de mogelijke gevolgen en raakt hoe langer hoe meer verstrikt in zijn angsten. Als de twee een paar jaar later voor een tijdje naar Nederland gaan, zitten ze na aankomst beide meteen op Grindr. Maar terwijl Alvan daar een vaste vriend aan overhoudt en een geweldige tijd beleeft, zoekt Lanny vooral de randen op, ontmoet de grootste griezels en laat zich telkens opnieuw door hen misbruiken. Het veroorzaakt een onoverbrugbare kloof tussen de twee broers die tot een jarenlange breuk leidt.
Zoemende tondeuses
Macrooy kiest voor zijn verhaal een vorm van afwisselend chatgesprekjes, gedichten, liedteksten, vrije verzen en proza. Zijn taal wisselt van poëtisch naar schrijnend en telkens weet hij beelden te vinden die meer zeggen dan woorden alleen. Zoals de scène bij de kapper, als Lanny zich het kapsel van een echte man wil laten aanmeten. Hier wordt het evangelie van man zijn gepredikt, begeleid door een koor van zoemende tondeuses […] Hier komen broeders samen om te vieren wat het betekent om het heilige stuk vlees tussen de benen te dragen.
Dik 400 bladzijden telt dit boek en daarvan is er geen een te veel.
Sonja de Jong
Xillan Macrooy – Mensen als zonnen en mensen als manen, Blauw Gras, ISBN 978 94 933 7403 4, 432 pagina’s. € 23,99, september 2025.